Sau khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát vào cuối tháng 2, một số quốc gia ở Đông Nam Á - vốn phụ thuộc lớn vào dầu Trung Đông buộc phải tìm nguồn cung mới, khi tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa.
Theo dữ liệu từ Kpler, nhập khẩu dầu thô và condensate của Thái Lan từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã giảm hơn 50% trong tháng 4 so với tháng 2, xuống còn 160.000 thùng/ngày.
Sự sụt giảm này được bù đắp một phần bởi nguồn cung từ Brunei, tăng từ con số 0 lên 71.000 thùng/ngày, mức cao nhất kể từ năm 2018. Nhập khẩu từ Libya đạt trung bình 113.000 thùng/ngày, tăng 28% so với hai tháng trước đó.
Dữ liệu chính phủ Thái Lan cho thấy xu hướng đa dạng hóa rõ rệt. Cụ thể, nhập khẩu từ Ả Rập Xê Út giảm 43%, từ UAE giảm 6% so với cùng kỳ.
Trái ngược với tình trạng trên, nguồn cung dầu mỏ từ Libya cho "xứ Chùa Vàng" lại tăng 54%. Thái Lan cũng bắt đầu nhập khẩu dầu từ Argentina và Guyana - những thị trường trước đó không ghi nhận giao dịch.
Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Sihasak Phuangketkeow cho biết, Thái Lan đang mở rộng tìm kiếm nguồn cung từ nhiều quốc gia như Brazil, Nigeria và Kazakhstan, đồng thời đã nhận được phản hồi tích cực.
Thái Lan đã đa dạng hóa nguồn cung dầu mỏ, trước tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông.
Trong khi đó, Singapore - trung tâm nhiên liệu và hóa dầu lớn của khu vực, cũng nhanh chóng đa dạng hóa nguồn cung. Nhập khẩu dầu thô và condensate của nước này giảm 61% trong tháng 4 so với tháng 2, xuống còn 388.000 thùng/ngày, với hơn 60% nguồn cung hiện đến từ Mỹ.
Ở chiều ngược lại, Brunei nổi lên như một điểm trung chuyển mới khi xuất khẩu đạt 105.000 thùng/ngày trong tháng 4, mức cao nhất trong 5 năm.
Các chuyên gia cũng ghi nhận vai trò ngày càng rõ của Nga như một nguồn thay thế. Tuy nhiên, theo Muyu Xu từ Kpler, nguồn cung từ Nga khó có thể bù đắp hoàn toàn do hạn chế về khối lượng.
Brunei bất ngờ nổi lên là một nhà cung cấp dầu khí mới cho khu vực.
Dù lo ngại thiếu hụt năng lượng vẫn hiện hữu, số liệu thương mại cho thấy hoạt động xuất khẩu của khu vực vẫn duy trì đà tăng. Thái Lan ghi nhận kim ngạch xuất khẩu kỷ lục 35,1 tỷ USD trong tháng 3, tăng 18,7% so với cùng kỳ, nhờ điện tử và nhu cầu liên quan đến AI. Malaysia tăng 8,3%; trong khi xuất khẩu phi dầu mỏ của Singapore tăng 15,3%, nhờ đà phục hồi của ngành điện tử.
Theo bà Yun Liu, chuyên gia kinh tế ASEAN tại HSBC, làn sóng AI đang giúp các nền kinh tế phụ thuộc công nghệ như Singapore, Malaysia hưởng lợi rõ rệt hơn trong thương mại khu vực. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi không đồng đều, với Indonesia là quốc gia có mức phụ thuộc thấp hơn vào lĩnh vực này.
