Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), riêng tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt khoảng 707 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung hai tháng đầu năm, xuất khẩu đạt 1,7 tỷ USD, tăng 20,2%.
Kết quả này cho thấy đà phục hồi của ngành thủy sản vẫn tiếp tục sau tháng 1 tăng trưởng mạnh, dù sang tháng 2 tốc độ đã chậm lại ở một số nhóm sản phẩm và thị trường chủ lực.
Trong cơ cấu chung, tôm vẫn là mặt hàng dẫn dắt, cá tra phục hồi tích cực, trong khi cá ngừ và thị trường Mỹ bắt đầu xuất hiện dấu hiệu đáng lưu ý.
Hai tháng đầu năm, xuất khẩu thủy sản đạt 1,7 tỷ USD, tăng 20,2% - Ảnh minh họa
Tôm giữ vai trò trụ cột, cá tra tăng mạnh
Xét theo mặt hàng, tôm tiếp tục giữ vai trò lớn nhất trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt khoảng 310 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ. Lũy kế hai tháng đạt 689,5 triệu USD, tăng gần 20%.
Tuy nhiên, riêng tại thị trường Mỹ, tôm Việt Nam đang đối mặt áp lực mới. Bộ Thương mại Hoa Kỳ vừa công bố kết quả cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với tôm đông lạnh Việt Nam.
Theo đó, hai bị đơn bắt buộc là STAPIMEX và nhóm Thông Thuận/TTCR bị áp mức biên độ 25,76%, trong khi 22 doanh nghiệp khác được hưởng mức thuế riêng rẽ 4,58%. Kết quả này làm gia tăng rủi ro chi phí và khiến các nhà nhập khẩu Mỹ thận trọng hơn trong ngắn hạn.
Thực tế, xuất khẩu tôm sang Mỹ trong tháng 2 đã giảm gần 60% so với cùng kỳ.
Đối với cá tra, tháng 2/2026 đạt 119,3 triệu USD, giảm 4,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nhờ kết quả khả quan trong tháng 1, lũy kế hai tháng đầu năm vẫn đạt 331,4 triệu USD, tăng mạnh 28%.
Xuất khẩu cá tra sang Mỹ giảm khoảng 20%, trong khi một số thị trường khác giảm nhẹ do yếu tố nghỉ Tết Nguyên đán. Ngược lại, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 15%.
Trung Quốc tăng mạnh, Mỹ giảm sâu
Trái với tôm và cá tra, nhóm cá ngừ lại ghi nhận diễn biến kém tích cực hơn. Tháng 2, xuất khẩu cá ngừ chỉ đạt 53,3 triệu USD, giảm 14,7%. Tính chung hai tháng đạt 128,7 triệu USD, gần như đi ngang và giảm nhẹ 0,2%.
Đáng chú ý, xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ giảm gần 26%, cho thấy nhóm hàng khai thác biển đang chịu sức ép từ nhu cầu thị trường, chi phí logistics và các yếu tố chính sách.
Ở chiều ngược lại, nhiều nhóm hải sản khác ghi nhận kết quả tích cực. Xuất khẩu cua, ghẹ và giáp xác trong tháng 2 tăng mạnh 78,7%, đưa kim ngạch hai tháng lên 66,2 triệu USD, tăng 24%.
Riêng xuất khẩu cua sang Trung Quốc – Hồng Kông (Trung Quốc) trong tháng 2 đạt 21,5 triệu USD, tăng hơn 2 lần so với cùng kỳ, chủ yếu là cua sống phục vụ nhu cầu Tết Nguyên đán. Hiện thị trường này chiếm gần 60% tổng xuất khẩu cua của Việt Nam.
Ngoài ra, xuất khẩu mực, bạch tuộc tháng 2 gần như đi ngang (giảm 0,4%), nhưng hai tháng vẫn tăng 23,3%. Nhuyễn thể có vỏ là nhóm tăng nhanh nhất, với tháng 2 tăng 70,3%, hai tháng tăng 38,5%.
Điều này cho thấy tăng trưởng đầu năm 2026 không chỉ phụ thuộc vào tôm mà đang lan tỏa sang nhiều nhóm hải sản khác.
Xét theo thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) là điểm sáng nổi bật khi kim ngạch tháng 2 tăng tới 82%, đưa tổng xuất khẩu hai tháng lên 513,5 triệu USD, tăng 54%.
Một số thị trường khác cũng duy trì tăng trưởng: ASEAN đạt 118,6 triệu USD trong hai tháng, tăng 21,5%; EU tăng 16,9%; Nhật Bản tăng 4,8% trong hai tháng nhưng riêng tháng 2 giảm 18,3%.
Trong khi đó, Mỹ vẫn là thị trường quan trọng nhưng không còn là động lực tăng trưởng của ngành thủy sản trong giai đoạn đầu năm. Tháng 2/2026, xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt 80,8 triệu USD, giảm 25,7%; lũy kế hai tháng còn 209,3 triệu USD, giảm 3%.
Ngoài yếu tố nhu cầu chậm, thị trường này còn chịu tác động từ các chính sách mới. Cụ thể, Nhà Trắng đã ban hành mức thuế nhập khẩu bổ sung 10% đối với hàng nhập khẩu trong 150 ngày, có hiệu lực từ 24/2/2026.
Kỳ vọng lực đẩy mới trong tháng 3
Theo VASEP, xuất khẩu thủy sản trong tháng 3/2026 nhiều khả năng vẫn duy trì tăng trưởng nhưng sẽ phân hóa mạnh theo thị trường và nhóm sản phẩm.
Một yếu tố hỗ trợ là Seafood Expo North America 2026 diễn ra tại Boston (Mỹ) từ 15–17/3, nơi các doanh nghiệp có cơ hội gặp gỡ khách hàng và tìm kiếm đơn hàng cho quý II.
Tuy nhiên, môi trường kinh doanh tại Mỹ vẫn tiềm ẩn nhiều biến động do tác động của các chính sách thuế mới, kết quả POR19 đối với tôm và các quy định liên quan đến MMPA.
Trong ngắn hạn, các doanh nghiệp thủy sản – đặc biệt là nhóm tôm và hải sản khai thác – được khuyến nghị theo dõi chặt chẽ thị trường Mỹ. Trong khi đó, Trung Quốc, EU và một phần ASEAN có thể tiếp tục là những thị trường mang lại dư địa tăng trưởng trong thời gian tới.
