Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn số liệu Hải quan Việt Nam cho thấy xuất khẩu tôm năm 2025 đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024, ghi nhận mức cao nhất từ trước tới nay.
Kết quả này là tổng hòa của nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh, doanh nghiệp đẩy nhanh giao hàng sang Mỹ trước các mốc điều chỉnh thuế, đồng thời tận dụng bối cảnh các đối thủ lớn như Ấn Độ và Indonesia gặp khó khăn riêng tại thị trường Mỹ.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp tôm Việt Nam đã chủ động chuyển hướng thị trường, duy trì chất lượng và đẩy mạnh chế biến sâu, góp phần giữ nhịp tăng trưởng cho toàn ngành.
Xuất khẩu tôm năm 2025 đạt 4,6 tỷ USD - Ảnh minh họa
Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm gần 30% thị phần
Năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch và tăng tới 60,8% so với năm trước.
Nếu tính cả Hồng Kông (Trung Quốc), toàn khối Trung Quốc – Hồng Kông mang về 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần, tăng 55%.
Theo VASEP, tiêu dùng tại Trung Quốc đang phân hóa rõ nét: phân khúc trung cấp chịu áp lực do người dân thắt chặt chi tiêu, trong khi phân khúc cao cấp và sản phẩm chế biến, tiện lợi vẫn tăng trưởng tốt. Đây là dư địa lớn cho các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như tôm hùm, tôm sú và tôm cao cấp.
Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với năm 2024 và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, riêng tháng 12/2025, kim ngạch chỉ đạt 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ.
Thị trường Mỹ trong năm qua tiếp tục đặt ra nhiều thách thức khi doanh nghiệp phải đối mặt với thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và rủi ro thuế chống bán phá giá. Giai đoạn cuối năm, các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng giảm mua để cắt tồn kho và điều chỉnh chiến lược, khiến xuất khẩu chững lại.
EU và CPTPP nổi lên như các trụ cột ổn định
Trong bối cảnh thị trường Mỹ ngày càng khó lường, EU và khối CPTPP trở thành điểm tựa quan trọng cho ngành tôm Việt Nam.
Xuất khẩu sang EU năm 2025 đạt 579,8 triệu USD, tăng 19,9% và chiếm 12,6% tổng kim ngạch. Nhiều thị trường ghi nhận mức tăng trưởng tích cực như Đức (+25,1%), Bỉ (+22,3%), Hà Lan (+8,2%) và Anh (+6,6%). Đây đều là những thị trường đề cao chất lượng, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc – những yếu tố mà tôm Việt Nam có lợi thế.
Khối CPTPP đạt 1,25 tỷ USD, tăng 28,8%, chiếm 27,3% tổng kim ngạch. Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia tiếp tục duy trì nhu cầu ổn định, tạo nền tảng vững chắc cho ngành trong bối cảnh biến động toàn cầu.
Xét theo cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 2,98 tỷ USD, chiếm 64,6% tổng kim ngạch, tăng 9,6%. Tôm sú đạt 452,9 triệu USD, chiếm 9,8%, tăng nhẹ 1,2%.
Đáng chú ý, nhóm tôm loại khác tăng gần 67%, trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của toàn ngành. Riêng tôm sống, tươi và đông lạnh tăng tới 97,2%, phản ánh sự bùng nổ xuất khẩu tôm hùm và các sản phẩm cao cấp sang Trung Quốc.
Năm 2026: Thử thách bản lĩnh chiến lược của doanh nghiệp
Bước sang năm 2026, ngành tôm Việt Nam được dự báo tiếp tục đối mặt với môi trường thương mại toàn cầu nhiều thách thức. Rủi ro thuế chống bán phá giá từ Mỹ có thể tác động đáng kể đến kim ngạch xuất khẩu trong những tháng đầu năm.
Trong khi đó, Trung Quốc, EU và CPTPP nhiều khả năng vẫn là các động lực chính, dù tiềm ẩn những điều chỉnh ngắn hạn theo chu kỳ tiêu dùng và biến động giá.
Trước áp lực cạnh tranh từ Ecuador và Ấn Độ – những quốc gia mở rộng sản lượng với chi phí thấp – con đường của tôm Việt Nam không nằm ở cạnh tranh bằng giá, mà ở chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phân khúc cao cấp.
Năm 2026 được xem là phép thử về bản lĩnh chiến lược của doanh nghiệp. Khả năng đứng vững của ngành tôm Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc tận dụng hiệu quả các thị trường ổn định, kiểm soát rủi ro tại Mỹ và tiếp tục nâng tầm giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo VASEP, tôm của Việt Nam là 1 trong 2 loài thủy sản nằm trong chiến lược phát triển nuôi của quốc gia. Việt Nam có hơn 350 cơ sở sản xuất tôm đủ điều kiện xuất khẩu. Top 5 doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam đạt trên 150 triệu USD, chiếm gần 35% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Việt Nam là quốc gia được đánh giá có công nghệ chế biến tôm hiện đại nhất và có thế mạnh về sản xuất hàng GTGT.
