Nhân viên trường học bao gồm lực lượng làm việc ở các vị trí như thư viện, thiết bị, thí nghiệm, công nghệ thông tin, văn thư, kế toán, thủ quỹ, y tế… và nhiều nhiệm vụ quan trọng khác trong vận hành trường học. Tuy vậy, mức lương cơ bản theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP hiện nay khiến nhiều người lao động trong nhóm này gặp khó khăn về đời sống. Mức thấp nhất được ghi nhận khoảng 4,3 triệu đồng/tháng, thấp hơn đáng kể so với nhu cầu chi tiêu trong đời sống đô thị hiện nay. Trong khi đó, những nhiệm vụ được giao ngày càng đa dạng và nặng nề hơn, đặc biệt là khi các trường triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, áp lực công nghệ số, an toàn học đường và nhiều yêu cầu chuyên môn khác ngày càng tăng.
Ngoài lương cơ bản, chỉ một số ít vị trí được hưởng thêm các khoản phụ cấp mang tính bù đắp trách nhiệm hoặc điều kiện làm việc, với mức không đáng kể. Cụ thể, kế toán, thủ quỹ được hưởng phụ cấp trách nhiệm từ 0,1 đến 0,2 so với mức lương cơ sở; nhân viên thiết bị, thí nghiệm, thư viện được hưởng phụ cấp độc hại 0,2. Riêng viên chức y tế trường học là nhóm hiếm hoi trong khối nhân viên được hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề với mức 20%, theo quy định của ngành y tế. Ngoài những khoản này, đa số nhân viên trường học không có phụ cấp ưu đãi nghề, không được hưởng phụ cấp thâm niên hay các chế độ đặc thù của ngành giáo dục như giáo viên, trong khi thực tế nhiều người còn phải kiêm nhiệm thêm công việc hành chính, công nghệ thông tin hoặc quản lý cơ sở vật chất nhưng không có chế độ đãi ngộ tương xứng.
Nhóm nhân viên trường học đang hưởng lương và phụ cấp không tương xứng với sức lao động. Ảnh minh họaTrước thực tế này, Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD-ĐT) đã hoàn thiện và gửi tới Bộ Tư pháp hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức và người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập, với nhiều điểm mới đáng chú ý.
Điểm đặc biệt trong dự thảo này là lần đầu tiên nhân viên trường học – những người từng bị “ngoại trừ” khỏi các chế độ phụ cấp chuyên môn – được đưa vào diện được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề. Theo đề xuất, nhân viên trường học thuộc các nhóm chức danh nghề nghiệp và vị trí công tác phục vụ hỗ trợ sẽ được hưởng mức phụ cấp ưu đãi nghề khoảng 20% mức lương cơ sở hàng tháng, không phân biệt là công chức hay người lao động theo hợp đồng.
Ngoài ra, dự thảo còn đưa ra mức phụ cấp ưu đãi nghề cho nhà giáo và giảng viên với các mức khác nhau, nhằm phản ánh đúng tính chất công việc và yêu cầu địa bàn công tác.
Bộ GD-ĐT đề xuất mức phụ cấp ưu đãi nghề 20% cho nhân viên trường học. Ảnh minh họaTrước đó, hơn 13.700 nhân viên trường học đã có tâm thư gửi Bộ GD-ĐT và Bộ Nội vụ, đề nghị áp dụng ngay mức phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu 30%, cao hơn mức 20% trong dự thảo, nhằm cải thiện đời sống và giữ chân nhân lực sau nhiều năm lương thấp và sự “thầm lặng” trong công việc.
Họ cho rằng công việc ngày càng nặng nề và đòi hỏi trình độ chuyên môn liên tục được nâng cao, trong khi chế độ phụ cấp hiện hành chưa tương xứng với khối lượng và chất lượng công việc. Ngoài ra, sự chênh lệch giữa mức phụ cấp của giáo viên và nhân viên trường học cũng là một trong những lý do khiến nhiều cơ sở giáo dục khó tuyển dụng nhân viên chuyên trách.
Việc điều chỉnh phụ cấp nghề cho nhân viên trường học diễn ra trong bối cảnh Bộ GD-ĐT đang chủ trì xây dựng một hệ thống phụ cấp nghề mới cho toàn ngành giáo dục. Dự thảo nghị định này trùng với nỗ lực của ngành giáo dục nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng phụ cấp ưu đãi nghề cho giáo viên phổ thông và mầm non, có nơi lên tới 45–80% tùy điều kiện địa bàn, thể hiện sự ghi nhận chuyên môn và áp lực nghề nghiệp của họ.
Bên cạnh đó, Quốc hội và các cơ quan liên quan cũng đang bàn tới các đề xuất điều chỉnh khung phụ cấp nghề chung cho giáo viên và nhân viên trong triển khai từ năm 2026, mở ra triển vọng cải thiện sâu rộng chính sách thu nhập cho toàn bộ đội ngũ giáo dục.
