Loại quả đỏ từ vỏ đến ruột, từng chỉ dành cho vua chúa, nay 'cháy hàng' mỗi dịp Tết giá tới 2 triệu đồng/quả

21:00 15/01/2026

Bưởi đỏ Luận Văn - đặc sản trứ danh của vùng Thọ Xuân (Thanh Hóa) từng được chọn làm sản vật dâng tiến triều đình thời Hậu Lê. Danh tiếng của giống bưởi này đến từ sắc đỏ hiếm có: khi chín, từ vỏ, cùi đến múi đều ánh hồng đỏ hoặc đỏ gấc, tạo nên vẻ ngoài sang trọng, bắt mắt. Bên trong, múi bưởi mọng nước, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ, tỏa hương thơm rất riêng, khó nhầm lẫn với bất kỳ giống bưởi nào khác.

Càng cận Tết Nguyên đán, bưởi đỏ Luận Văn càng được săn đón để làm quà biếu hoặc trưng bày mâm ngũ quả, bởi màu đỏ tượng trưng cho may mắn, tài lộc và thịnh vượng. Năm nay, giá bưởi phổ biến từ 120.000 - 350.000 đồng/quả, bán theo cân dao động 70.000 - 200.000 đồng/kg tùy loại.

Đáng chú ý, một số nhà vườn cung ứng dòng bưởi đỏ trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ với sản lượng rất hạn chế, giá khoảng 500.000 đồng/quả. Riêng những trái tuyển chọn kỹ, nặng 1,6 - 1,9 kg, hình dáng tròn đẹp, mùi thơm rõ có thể được giao dịch tới 2 triệu đồng/quả.

Bưởi đỏ Luận Văn hiện được trồng tập trung tại làng Luận Văn và vùng phụ cận xã Lam Sơn, với diện tích hơn 60 ha. Khi còn non, quả mang màu xanh, sau đó ngả vàng rồi chuyển dần sang đỏ vào khoảng giữa tháng 10 âm lịch. Nếu bảo quản đúng cách, bưởi có thể trưng bày từ 2 đến 4 tháng mà vẫn giữ được hình dáng và chất lượng, rất phù hợp cho nhu cầu chưng Tết.

Giá trị của bưởi Luận Văn nằm ở sự hài hòa đủ “sắc - hương - vị”: quả to, tròn đều, lớp vỏ đỏ nhung sang trọng, để lâu không hỏng. Chính những đặc điểm này khiến bưởi từng được chọn làm lễ vật tiến vua và xuất hiện trong các nghi lễ cung đình trọng đại.

Có thời điểm, giống bưởi tiến vua này đứng trước nguy cơ mai một. Từ năm 2005, Thanh Hóa triển khai chương trình phục tráng, chọn lọc cây đầu dòng và nhân giống. Đến năm 2013, bưởi Luận Văn được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý; năm 2020 đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp tỉnh.

Hiện nay, bưởi đỏ Luận Văn đã khẳng định vị thế trên thị trường, đặc biệt tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng. Mỗi năm, sản phẩm mang về doanh thu hàng chục tỷ đồng, tạo sinh kế ổn định cho hàng trăm lao động địa phương, tiếp tục giữ vai trò là một trong những đặc sản tiêu biểu của xứ Thanh mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Hướng tới phát triển bền vững, các hợp tác xã và nhà vườn đang đẩy mạnh sản xuất theo hướng an toàn, thân thiện môi trường: mở rộng diện tích VietGAP, hữu cơ; giảm hóa chất nông nghiệp; tăng ứng dụng khoa học kỹ thuật nhằm bảo vệ đất, nước và hệ sinh thái vườn đồi.

Song song đó, việc bảo tồn nguồn gen bản địa, kiểm soát chất lượng giống, truy xuất nguồn gốc và gắn thương hiệu bưởi đỏ Luận Văn với du lịch trải nghiệm nông nghiệp được xác định là chiến lược lâu dài, nhằm nâng cao giá trị kinh tế và giữ vững danh tiếng của giống bưởi tiến vua trên thị trường.