Khảo sát tại một số cửa hàng trái cây cho thấy mận hậu loại 1 (khoảng 20–25 trái mỗi kg) đang được bán với giá lên tới 250.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 5–10% so với cùng kỳ năm trước và tiệm cận giá nhiều loại trái cây nhập khẩu. Các loại có kích cỡ nhỏ hơn được bán ở mức thấp hơn, phổ biến 120.000–150.000 đồng/kg đối với loại 25–35 trái/kg, còn loại 3 dao động 85.000–100.000 đồng/kg.
Theo các tiểu thương, nguồn cung mận đầu mùa hiện khá hạn chế nên giá bán lẻ bị đẩy lên cao. Chị Thanh, chủ một cửa hàng trái cây tại phường Xuân Hòa (TP.HCM), cho biết mỗi đợt chị chỉ nhập được khoảng 50 kg do nguồn hàng khan hiếm, đặc biệt là loại quả to. “Nho Mỹ, mận Australia hiện khoảng 200.000–250.000 đồng một kg, tùy loại, nên mận nội loại 1 cũng đang ở mặt bằng tương đương”, chị nói.
Không chỉ ở các cửa hàng lẻ, tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, lượng mận hậu về chợ mỗi ngày cũng khá ít. Giá bán buôn dao động khoảng 130.000–150.000 đồng/kg nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường; thậm chí có ngày không có hàng để bán.
Mận hậu đang được bán đắt ngang trái cây ngoại tại TP.HCM. Ảnh minh họaNguồn cung hạn chế được cho là nguyên nhân chính khiến giá mận đầu vụ tăng cao. Ông Nguyễn Văn Thành, một thương lái thu mua tại Sơn La, cho biết sản lượng mận đầu mùa năm nay giảm khoảng 10% so với năm trước do thời tiết kém thuận lợi. Ngoài ra, chi phí xăng dầu và vận chuyển tăng cũng góp phần làm chi phí đưa hàng từ vùng trồng đến các đô thị lớn cao hơn.
Bên cạnh yếu tố cung – cầu, tâm lý tiêu dùng theo mùa cũng giúp mận hậu duy trì sức mua tốt. Theo nhiều người bán, đây là loại trái cây chỉ có một vụ trong năm nên người tiêu dùng thường tranh thủ thưởng thức ngay từ đầu mùa. Quả mận đầu vụ thường có vị giòn, chua thanh và dễ ăn, vì vậy dù giá cao vẫn được nhiều khách hàng lựa chọn.
Ở góc độ sản xuất, Sơn La hiện là vùng trồng mận lớn nhất cả nước. Theo thông tin từ ngành nông nghiệp địa phương, diện tích trồng mận hậu của tỉnh giữ ổn định khoảng 12.000 ha, với sản lượng ước tính khoảng 80.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, sản lượng đầu vụ và trái vụ thường thấp hơn so với giai đoạn chính vụ nên giá bán trong thời gian này thường ở mức cao.
Ngoài ra, những vườn mận được canh tác theo tiêu chuẩn chất lượng như GlobalGAP thường cho quả đồng đều, mẫu mã đẹp và được thị trường chấp nhận với mức giá cao hơn so với mặt bằng chung. Đây cũng là hướng phát triển được nhiều hợp tác xã và nhà vườn tại Sơn La áp dụng nhằm nâng cao giá trị cho loại nông sản đặc trưng của địa phương.
Theo các tiểu thương, khi bước vào chính vụ từ khoảng giữa tháng 5, nguồn cung tăng mạnh sẽ kéo giá mận hậu giảm đáng kể. Thực tế nhiều năm trước cho thấy giá bán lẻ khi vào chính vụ có thể giảm xuống chỉ còn vài chục nghìn đồng mỗi kg, tùy kích cỡ và chất lượng quả.
