Lãnh đạo Vụ Thanh toán NHNN chỉ rõ "mắt xích" đảm bảo an toàn khi thanh toán số

Sáng ngày 08/10 đã diễn ra buổi họp báo công bố Ngày Thanh toán Số Việt Nam 2026 do Báo Tiền phong phối hợp cùng Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về bài toán giữa thuận tiện, bảo mật và quyền riêng tư trong thanh toán số, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước - cho biết, đây là một trong những bài toán đánh đổi điển hình của kỷ nguyên số.

Theo ông Tuấn, khi các ngân hàng nâng cao hàng rào bảo vệ bằng sinh trắc học, mức độ phức tạp trong quản trị dữ liệu cũng tăng lên tương ứng.

Vì vậy, quan điểm của Ngân hàng Nhà nước là dữ liệu sinh trắc học phải được coi là dữ liệu nhân thân đặc biệt nhạy cảm và việc bảo vệ phải được đặt ở mức độ an ninh cao nhất.

"Chúng tôi tiếp cận theo nguyên tắc: Phòng ngừa trước, phát hiện sớm, phản ứng nhanh", ông Tuấn nói.

Một trong những yêu cầu quan trọng là các tổ chức tín dụng không lưu trữ dữ liệu sinh trắc học gốc của khách hàng dưới dạng hình ảnh hay vân tay thô, mà phải mã hóa thành các chuỗi ký tự theo tiêu chuẩn quốc tế.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong triển khai Đề án 06, từng bước kết nối trực tiếp hệ thống của các ngân hàng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Cơ chế này cho phép việc đối chiếu thông tin được thực hiện trực tiếp qua hệ thống của Bộ Công an. Ngân hàng chỉ nhận kết quả "trùng khớp" hoặc "không trùng khớp", thay vì phải tự thu thập và lưu trữ một kho dữ liệu lớn.

Theo ông Tuấn, giải pháp này vừa góp phần nâng cao khả năng xác thực khách hàng, vừa giảm thiểu nguy cơ dữ liệu nhạy cảm bị thu thập, lưu trữ không cần thiết.

Ông Phạm Anh Tuấn trả lời báo chí

Tuy nhiên, theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, bên cạnh trách nhiệm của các ngân hàng và cơ quan quản lý, khách hàng cũng là một mắt xích quan trọng trong bảo đảm an toàn thanh toán số. Ngân hàng Nhà nước thường xuyên chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng cường tuyên truyền, phổ biến các hình thức gian lận, lừa đảo để người dân hiểu rõ quyền lợi và chủ động bảo vệ mình.
Ông Phạm Anh Tuấn đồng thời khuyến cáo khách hàng tuyệt đối không chia sẻ thông tin cá nhân, không cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc có yêu cầu quyền truy cập camera, micro vì như vậy dễ bị lộ thông tin.

Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng khi thanh toán số ngày càng gắn chặt với thiết bị cá nhân. Bởi bên cạnh việc bảo vệ hệ thống ngân hàng, việc bảo vệ "điểm cuối" - tức điện thoại và thiết bị mà khách hàng sử dụng hàng ngày - có ý nghĩa đặc biệt trong phòng ngừa gian lận.