Tại hội thảo "Lộ trình Niêm yết cho Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" (A Listing Roadmap for FDI Enterprises in Viet Nam), ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại Chứng khoán SSI, đã sử dụng hình ảnh một "cửa hàng" để mô tả giai đoạn phát triển hiện nay của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Theo ông Thomas, trong quá trình chuẩn bị cho nâng hạng, Việt Nam đã tập trung đáng kể vào việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư quốc tế. Những thay đổi như tháo gỡ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, triển khai hệ thống KRX, cải thiện quy trình mở tài khoản và tiếp tục hoàn thiện hạ tầng đã khiến "cánh cửa" vào thị trường thuận tiện hơn. Tuy nhiên, sau khi việc tiếp cận được cải thiện, câu hỏi tiếp theo là thị trường có đủ tài sản chất lượng để đáp ứng nhu cầu của dòng vốn mới hay không.
"Chúng ta đã cải thiện cánh cửa của cửa hàng, dọn dẹp bên ngoài và khiến việc bước vào trở nên dễ dàng hơn. Nhưng khi mọi người bước vào cửa hàng, chưa có đủ sản phẩm trên kệ, và một số sản phẩm hiện có cũng chưa thực sự hấp dẫn", ông Thomas ví von tại hội thảo.
Theo lãnh đạo SSI, sau giai đoạn tập trung vào khả năng tiếp cận, thị trường Việt Nam cần bổ sung thêm nguồn cung tài sản đầu tư chất lượng. Đây cũng là lý do ông cho rằng câu chuyện đưa thêm doanh nghiệp FDI lên thị trường chứng khoán trở nên đáng chú ý, khi dòng vốn quốc tế được kỳ vọng gia tăng nhưng số lượng doanh nghiệp có thể tiếp nhận dòng vốn này vẫn còn hạn chế.
Trước đó tại cùng hội thảo, CEO SSI Nguyễn Đức Thông cũng chỉ ra khoảng cách lớn giữa vai trò của khu vực FDI trong nền kinh tế và sự hiện diện của nhóm doanh nghiệp này trên thị trường vốn. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hiện tạo ra hơn 3/4 kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, trong khi số doanh nghiệp FDI hiện diện trên thị trường chứng khoán chỉ ở mức rất nhỏ. Từ năm 2017 đến nay cũng chưa xuất hiện thêm trường hợp doanh nghiệp FDI mới niêm yết.
Số liệu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho thấy từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam hoạt động đến nay mới có 11 doanh nghiệp FDI từng niêm yết hoặc đăng ký giao dịch và hiện còn 10 doanh nghiệp, trên tổng số gần 1.600 doanh nghiệp toàn thị trường. Cuối năm 2025, nhóm này có tổng vốn điều lệ khoảng 12.629 tỷ đồng và tổng tài sản 44.696 tỷ đồng, lần lượt tương đương khoảng 0,15% và 0,48% toàn thị trường. Từ năm 2017 đến nay, dù có thêm 4 doanh nghiệp FDI chuyển đổi đăng ký công ty đại chúng, chưa phát sinh trường hợp niêm yết hoặc đăng ký giao dịch mới.
Theo ông Thomas, nếu nhìn vào vai trò của khu vực FDI đối với tăng trưởng của Việt Nam, đây là một bộ phận khó có thể bỏ qua trong câu chuyện đầu tư vào nền kinh tế. Trong bài phát biểu, ông cho rằng khi nhà đầu tư muốn tiếp cận câu chuyện tăng trưởng Việt Nam, khu vực FDI cần trở thành một phần quan trọng của nguồn cung tài sản trên thị trường vốn.
Quan điểm này cũng diễn ra trong bối cảnh cơ quan quản lý đang định hướng khuyến khích doanh nghiệp FDI có nền tảng tốt và kế hoạch sản xuất kinh doanh dài hạn tại Việt Nam tham gia thị trường chứng khoán. Nhóm doanh nghiệp phù hợp có thể được khuyến khích huy động vốn thông qua IPO gắn với niêm yết, qua đó bổ sung hàng hóa chất lượng, gia tăng quy mô vốn hóa và thanh khoản cho thị trường.
Sự kết hợp giữa hai xu hướng đang tạo ra một bối cảnh mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam: khả năng tiếp cận của dòng vốn quốc tế được cải thiện, trong khi nhu cầu về các doanh nghiệp có quy mô và chất lượng đủ lớn cũng ngày càng rõ ràng. Với các doanh nghiệp FDI có chiến lược gắn bó lâu dài tại Việt Nam, thị trường vốn vì vậy có thể trở thành một kênh huy động vốn đáng cân nhắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
"Thị trường đang thay đổi. Tiền đang đến. Bây giờ chúng ta cần sản phẩm", ông Thomas kết thúc phần trình bày.
