Làn sóng AI và fintech đang thúc đẩy ngành ngân hàng bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu hơn nhiều so với khái niệm số hóa dịch vụ cách đây một thập kỷ. Nếu Mobile Banking từng là biểu tượng của cuộc đua ngân hàng số giai đoạn trước, thì hiện nay nhiều tổ chức tài chính đã bắt đầu chuyển sang một mô hình mới: AI Banking.
Xu hướng này được nhấn mạnh tại hội thảo “Fintech - Đón nhịp thị trường, kiến thiết sự nghiệp” diễn ra ngày 8/5 do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII cùng Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank - Mã: NAB) và Trường Đại học Quang Trung phối hợp tổ chức.
Tại sự kiện, nhiều chuyên gia nhận định AI không còn chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, mà đang dần trở thành “bộ não” trong hệ sinh thái ngân hàng số.
Ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank cho biết, các công nghệ như Mobile Banking, Open API, eKYC, ví điện tử hay BNPL (Buy Now, Pay Later) đã làm thay đổi kỳ vọng của khách hàng, buộc ngân hàng phải chuyển từ tư duy số hóa dịch vụ sang tái cấu trúc mô hình vận hành và kiến trúc công nghệ.
Theo ông Tuyên, ngành ngân hàng đang dịch chuyển từ mô hình Mobile Banking của 10 năm trước sang AI Banking, nơi AI ngày càng đóng vai trò trung tâm trong hoạt động của ngân hàng số.
“AI đang dần trở thành bộ não của ngân hàng số, giúp tổ chức tài chính nâng cao năng lực phân tích dữ liệu, hiểu khách hàng sâu hơn và đưa ra quyết định thông minh hơn”, ông Tuyên nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank phát biểu tại Hội thảo (Ảnh: Thời Báo Ngân Hàng)Tuy nhiên, lãnh đạo Nam A Bank cho rằng, con người vẫn giữ vị trí then chốt trong vận hành và chịu trách nhiệm đối với toàn bộ quy trình. Do đó, việc nâng cao năng lực nhân sự và chủ động thích ứng với cuộc đua tài chính mới sẽ mang tính sống còn đối với các tổ chức tài chính.
Ông Tuyên cũng đánh giá, làn sóng fintech hiện nay đang vượt ra ngoài phạm vi chuyển đổi số truyền thống. Thay vì chỉ đưa dịch vụ lên môi trường số, nhiều ngân hàng đang chuyển sang mô hình vận hành mở, trong đó Open Banking và Open API cho phép ngân hàng trở thành “service layer” trong hệ sinh thái tài chính số.
Đáng chú ý, sự phát triển của AI Banking đang diễn ra song song với quá trình tái cấu trúc hạ tầng tài chính toàn cầu dưới tác động của blockchain và stablecoin.
Ông Trần Huyền Dinh cho rằng, ngành tài chính đang bước vào giai đoạn thay đổi lớn khi AI Agent có thể thay người dùng thực hiện giao dịch trên các nền tảng tài chính được lập trình tự động.
Theo dữ liệu từ Artemis, Visa Onchain Analytics, CEX.IO và Chainalysis được công bố tại hội thảo, khối lượng giao dịch stablecoin on-chain toàn cầu năm 2025 đạt khoảng 33.000 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 27.600 tỷ USD của năm 2024 và lần đầu vượt tổng khối lượng thanh toán của Visa và Mastercard cộng lại.
Stablecoin cũng ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 10.000 lần chỉ trong 7 năm, từ 3,3 tỷ USD năm 2018 lên 33.000 tỷ USD năm 2025. Theo giới chuyên gia, điều này cho thấy một lớp hạ tầng thanh toán toàn cầu mới đang dần hình thành.
