Tiền trong tài khoản thanh toán giảm, số tài khoản vẫn lập kỷ lục
Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tiền gửi thanh toán của cá nhân tại các ngân hàng đến cuối quý II/2026 giảm gần 10% so với cùng kỳ năm trước.
Cụ thể, số dư tiền gửi thanh toán của cá nhân giảm khoảng 130.000 tỷ đồng, từ gần 1,35 triệu tỷ đồng vào quý II/2025 xuống còn khoảng 1,22 triệu tỷ đồng vào cuối quý II/2026.
Theo cách phân loại của NHNN, tiền gửi thanh toán là các khoản tiền gửi không kỳ hạn của cá nhân vẫn đang hoạt động tại ngân hàng. Nguồn tiền này chủ yếu phục vụ thanh toán bằng thẻ và các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt khác.
Theo quy định hiện hành, tiền gửi không kỳ hạn có lãi suất tối đa 0,5%/năm. Do đó, khách hàng thường duy trì khoản tiền này để phục vụ chi tiêu, thanh toán và các giao dịch thường xuyên, thay vì tối ưu hóa lợi nhuận từ tiền nhàn rỗi.
Đáng chú ý, lượng tiền trong tài khoản thanh toán giảm trong khi số lượng tài khoản vẫn tiếp tục tăng.
Đến cuối tháng 6/2026, hệ thống ngân hàng có gần 256,7 triệu tài khoản thanh toán cá nhân, mức cao nhất từ trước đến nay.
Nếu lấy tổng tiền gửi thanh toán khoảng 1,22 triệu tỷ đồng chia cho số lượng tài khoản, bình quân mỗi tài khoản có khoảng 4,75 triệu đồng.
Tuy nhiên, con số này chỉ mang tính tham khảo. Một cá nhân có thể sở hữu nhiều tài khoản tại các ngân hàng khác nhau, trong khi số dư giữa các tài khoản có thể chênh lệch lớn.
Số liệu tài khoản thanh toán cá nhân (Nguồn: SBV)Diễn biến trên cho thấy số lượng tài khoản thanh toán tiếp tục tăng cùng quá trình phổ cập thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, lượng tiền người dân duy trì trong các tài khoản này lại có xu hướng giảm.
Một phần dòng tiền có thể đã dịch chuyển sang các sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn khi lãi suất huy động có dấu hiệu tăng trở lại. Điều này khiến tiền nhàn rỗi có xu hướng được chuyển khỏi tài khoản thanh toán, nơi có mức lãi suất thấp.
Tiền gửi toàn ngành tăng mạnh, lãi suất tiếp tục chịu áp lực
Theo TCBS Research, tiền gửi tăng tốc rõ rệt trong quý II và cuộc đua huy động phân hóa mạnh giữa các ngân hàng. Toàn ngành huy động thêm 614.000 tỷ đồng riêng trong quý II, đưa số dư lên mức 13,4 triệu tỷ đồng, tăng 12,1% so với cùng kỳ.
Xét theo từng ngân hàng, HDBank và VPBank ghi nhận tốc độ tăng tiền gửi cao nhất, lần lượt ở mức 20,2% và 16,7%, tương ứng tăng thêm 113.000 tỷ đồng và 105.000 tỷ đồng. Đây cũng là 2 ngân hàng có tốc độ tăng tín dụng cao, qua đó kéo theo nhu cầu huy động vốn lớn.
Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, tốc độ tăng huy động thấp hơn. VietinBank tăng 5,4%, tương ứng tăng thêm 97.000 tỷ đồng, mức tăng tuyệt đối cao nhất nhóm. Vietcombank tăng 3,4%, trong khi BIDV chỉ tăng 1,7% dù sở hữu nền tiền gửi lớn nhất hệ thống.
Ở chiều ngược lại, 4 ngân hàng ghi nhận tiền gửi giảm so với đầu năm gồm ACB giảm 1,5%, Eximbank giảm 3,8%, Saigonbank giảm 4,3% và Bac A Bank giảm 5,4%. Diễn biến này cho thấy cạnh tranh huy động đang gia tăng, khi các ngân hàng phải điều chỉnh chính sách lãi suất để giữ và thu hút nguồn tiền.
Nguồn: TCBS ResearchTCBS Research nhận định, huy động vốn sẽ tiếp tục là điểm nghẽn của ngành ngân hàng trong nửa cuối năm. Khi tín dụng dự kiến tăng tốc theo hạn mức được cấp thêm, các ngân hàng có thể phải duy trì lãi suất huy động ở mức cao để thu hẹp khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và tiền gửi. Lợi thế sẽ nghiêng về những ngân hàng có nền khách hàng tiền gửi rộng.
