Lãi suất tăng 1%, chi phí 'đội' 184.000 tỷ đồng: SHS cảnh báo áp lực bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp

Báo cáo chiến lược tháng 4/2026 của SHS phác họa một bức tranh thị trường thận trọng khi các biến số vĩ mô đồng thời tạo áp lực lên cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư, trong đó rủi ro lớn nhất đến từ mặt bằng lãi suất gia tăng.

Theo cập nhật ngày 6/4, lãi suất huy động đã quay lại vùng 9–10%/năm. SHS cho rằng diễn biến này không phản ánh nhu cầu tín dụng bùng nổ mà chủ yếu xuất phát từ cạnh tranh huy động giữa các ngân hàng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống chưa ổn định. Tác động của xu hướng này nhanh chóng lan sang khu vực doanh nghiệp khi chi phí vốn gia tăng.

Ước tính, chỉ cần lãi suất tăng thêm 1%, tổng chi phí lãi vay toàn nền kinh tế có thể tăng khoảng 184.000 tỷ đồng mỗi năm, qua đó trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận.

Lãi suất tăng 1%, chi phí 'đội' 184.000 tỷ đồng: SHS cảnh báo áp lực bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp - Ảnh 1.biểu đồ lãi suất các nhóm ngân hàng

Song song, áp lực lạm phát đang “ngấm dần” vào nền kinh tế. Chỉ số CPI tháng 3/2026 tăng 4,65% so với cùng kỳ, mức cao nhất của tháng 3 trong vòng 5 năm. Động lực chính đến từ lạm phát chi phí đẩy khi giá năng lượng đảo chiều tăng, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất leo thang. Điều này khiến dư địa điều hành chính sách tiền tệ trở nên hạn chế hơn trong các quý tới.

Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán dù có nhịp hồi phục vào cuối tháng 3 nhưng được đánh giá là thiếu bền vững. Một số cổ phiếu bất động sản midcap ghi nhận diễn biến tích cực, song xu hướng tăng chưa lan tỏa trên diện rộng. Hiệu suất đầu tư nhìn chung ở mức thấp khi phần lớn chiến lược giao dịch vẫn gặp khó trong môi trường biến động và thiếu động lực rõ ràng.

Dữ liệu vĩ mô cũng cho thấy sự phân hóa trong tăng trưởng. Hoạt động sản xuất có dấu hiệu suy yếu khi chỉ số PMI tháng 3 giảm xuống 51,2 điểm. Dù vẫn nằm trên ngưỡng mở rộng, chất lượng tăng trưởng đi xuống khi giá đầu ra tăng nhanh nhất kể từ năm 2011 trong khi đơn hàng mới chững lại. Ngược lại, tiêu dùng và dòng vốn FDI tiếp tục là điểm sáng khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 12,1%, còn vốn FDI đăng ký tăng 42,9%. Tuy nhiên, SHS lưu ý mức tăng tiêu dùng có thể phần nào phản ánh yếu tố giá hơn là sự cải thiện thực về sản lượng.

Trước các áp lực từ lãi suất và lạm phát, SHS duy trì quan điểm quản trị rủi ro chặt chẽ. Nhà đầu tư được khuyến nghị giữ tỷ trọng tiền mặt cao, chỉ giải ngân khoảng 20-30% tài sản ròng cho các vị thế ngắn hạn trong tầm kiểm soát và chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn.

Lãi suất tăng 1%, chi phí 'đội' 184.000 tỷ đồng: SHS cảnh báo áp lực bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp - Ảnh 2.Lịch sự kiện tháng 4/2026

Về triển vọng thị trường, tháng 4 được kỳ vọng chịu tác động từ kết quả kinh doanh quý I, thông tin đánh giá giữa kỳ nâng hạng của FTSE cùng với áp lực chi phí gia tăng trong nền kinh tế. SHS dự báo VN-Index nhiều khả năng dao động trong biên độ hẹp, với vùng hỗ trợ quanh 1.600 điểm và kháng cự gần 1.750 điểm. Trong bối cảnh rủi ro và yếu tố bất định vẫn chi phối, cơ hội tăng trưởng mạnh được đánh giá là hạn chế, thay vào đó phù hợp với chiến lược lựa chọn cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và tỷ suất cổ tức cao.