Việc Honda công bố kết quả kinh doanh tồi tệ nhất kể từ khi niêm yết trên sàn chứng khoán năm 1957 đang cho thấy những rủi ro lớn mà các hãng xe truyền thống phải đối mặt khi đặt cược mạnh tay vào xe điện trong bối cảnh nhu cầu thị trường thấp hơn kỳ vọng.
Honda ra quyết định mới sau ghi nhận thua lỗ thường niên khi phải gánh khoản chi phí tái cấu trúc mảng xe điện lên tới 9 tỷ USD. Ảnh: Tổng hợpNgày 14/5, CEO Honda - Toshihiro Mibe cho biết, hãng sẽ hủy mục tiêu để xe điện chiếm 20% doanh số bán xe mới vào năm 2030, đồng thời từ bỏ kế hoạch chuyển đổi hoàn toàn sang xe điện hoặc xe pin nhiên liệu vào năm 2040, theo Reuters.
Không chỉ vậy, Honda cũng quyết định tạm dừng vô thời hạn dự án xe điện trị giá 11 tỷ USD tại Canada - kế hoạch đầu tư lớn nhất từ trước tới nay của hãng tại quốc gia này, bao gồm sản xuất xe điện và pin.
Trong bối cảnh mảng ô tô gặp khó khăn, thị trường lại phản ứng tích cực với cam kết tài chính dành cho cổ đông. Cổ phiếu Honda đã tăng lên mức cao nhất trong hai tháng trước khi chốt phiên ngày 14/5 với mức tăng 3,8%, sau khi hãng tuyên bố sẽ hoàn trả ít nhất 800 tỷ yên cho cổ đông trong vòng ba năm và duy trì cổ tức thường niên ở mức 70 yen/cổ phiếu.
Động thái này cũng phản ánh thực tế rằng Honda đang phụ thuộc đáng kể vào mảng xe máy, đây chính là lĩnh vực mang lại lợi nhuận ổn định và dòng tiền mạnh, để chống đỡ toàn bộ tập đoàn, trong khi mảng ôtô vẫn loay hoay với quá trình chuyển đổi sang xe điện.
Theo nhà phân tích James Hong, trưởng bộ phận nghiên cứu di động của Macquarie, nhiều giải pháp mà Honda đưa ra như tăng tỷ lệ nội địa hóa linh kiện từ Trung Quốc thực tế “không có gì mới”.
Trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3, Honda ghi nhận khoản lỗ hoạt động 414,3 tỷ yen (khoảng 2,63 tỷ USD), cao hơn đáng kể so với mức lỗ dự báo 315,6 tỷ yen của giới phân tích và trái ngược hoàn toàn với khoản lợi nhuận 1,2 nghìn tỷ yen của một năm trước đó.
Riêng mảng xe điện đã khiến hãng thiệt hại tới 1,45 nghìn tỷ yen trong năm tài chính vừa qua, và Honda dự kiến sẽ tiếp tục phát sinh thêm khoảng 500 tỷ yen chi phí trong năm tài chính mới.
Dù vậy, hãng xe Nhật Bản vẫn kỳ vọng sẽ quay lại có lãi trong năm nay với mức lợi nhuận khoảng 500 tỷ yen nhờ các biện pháp cắt giảm chi phí và tăng trưởng từ mảng xe máy.
Điều đáng chú ý là trong khi bộ phận ô tô đang “đốt tiền” để theo đuổi cuộc đua điện hóa, thì xe máy lại trở thành “trụ cột cứu sống” Honda. Theo Nikkei Asia, Honda đặt kỳ vọng mảng xe máy sẽ giúp tập đoàn phục hồi lợi nhuận hoạt động trong năm tài chính tới.
Sẽ mở rộng năng lực sản xuất xe máy
“Honda sẽ mở rộng năng lực sản xuất xe máy tại Ấn Độ và hướng tới doanh số kỷ lục 22,8 triệu xe”, hãng cho biết trong báo cáo tài chính.
Doanh số tăng mạnh tại Ấn Độ và Brazil đã giúp mảng xe máy lập kỷ lục cả về doanh thu lẫn lợi nhuận hoạt động trong năm tài chính vừa qua, qua đó bù đắp phần nào các khoản thua lỗ từ xe điện cũng như sự sụt giảm doanh số ôtô tại nhiều thị trường lớn như Trung Quốc.
Không chỉ tại Ấn Độ hay Brazil, ở nhiều quốc gia Đông Nam Á như Indonesia, Việt Nam, Thái Lan hay Philippines, xe máy vẫn là phương tiện di chuyển thiết yếu của hàng triệu người dân nhờ chi phí hợp lý và tính linh hoạt trong đô thị đông đúc.
Ảnh minh hoạTrong khi ngành công nghiệp ô tô toàn cầu vẫn tranh luận về hạ tầng sạc, chuỗi cung ứng pin hay công nghệ tự lái, Honda tiếp tục bán ra hàng triệu chiếc xe máy chạy xăng giá rẻ - những sản phẩm có chi phí phát triển thấp hơn đáng kể so với ôtô điện.
Một mẫu xe máy phổ thông không cần bộ pin cỡ lớn, nền tảng phần mềm phức tạp hay hệ thống hỗ trợ lái đắt đỏ. Nhờ lợi thế quy mô và kinh nghiệm tích lũy hàng chục năm, Honda vẫn có thể duy trì lợi nhuận tốt ở phân khúc này.
Điều đó khiến xe máy không còn đơn thuần là “mảng kinh doanh phụ”, mà đang dần trở thành “tấm lưới an toàn” của Honda trong giai đoạn chuyển đổi đầy biến động của ngành công nghiệp ôtô.
Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ Honda nhiều năm qua luôn định vị mình là tập đoàn di động tương lai với tham vọng điện hóa mạnh mẽ, nhưng nguồn lợi nhuận ổn định nhất hiện nay vẫn đến từ hàng triệu chiếc xe máy động cơ đốt trong đang lưu thông mỗi ngày tại các thành phố châu Á.
Dẫu vậy, theo ông James Hong, mảng xe máy của Honda cũng sẽ sớm chịu áp lực khi nhiều thị trường trọng điểm như Ấn Độ và Việt Nam đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện.
“Họ chỉ còn một khoảng thời gian giới hạn để hành động”, vị chuyên gia nhận định.
