Tại nhiều nút giao thông đô thị vẫn xuất hiện tình trạng người tham gia giao thông dừng xe chờ đèn đỏ không đúng vị trí. Theo đó, thay vì dừng phía sau vạch trắng theo quy định, không ít xe máy và ô tô lấn lên phía trước cả mét, thậm chí dừng đè lên vạch dành cho người đi bộ.
Cần chấp hành nghiêm chỉnh tín hiệu đèn giao thông và phải dừng trước vạch
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người tham gia giao thông phải chấp hành đầy đủ hệ thống báo hiệu đường bộ, bao gồm: hiệu lệnh của người điều khiển giao thông; tín hiệu đèn giao thông; biển báo hiệu; vạch kẻ đường và các dấu hiệu khác trên mặt đường; cọc tiêu, rào chắn, đinh phản quang, tiêu phản quang, cột Km, cọc H; cùng các thiết bị âm thanh báo hiệu.
Tuy nhiên, trên thực tế nhiều người cho rằng chỉ cần tuân thủ tín hiệu đèn, không vượt đèn đỏ là sẽ không bị xử phạt. Theo quan niệm này, việc dừng xe đè vạch hoặc vượt quá vạch dừng nhưng vẫn đứng trước cột đèn tín hiệu giao thông thì không bị coi là vi phạm.
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, tín hiệu đèn đỏ mang ý nghĩa cấm đi, phương tiện phải dừng lại trước vạch dừng. Trường hợp không có vạch dừng, phương tiện phải dừng trước đèn tín hiệu theo chiều di chuyển. Nếu vị trí đặt đèn là điểm gần nhất theo chiều đi, vị trí này được coi tương đương với vạch dừng.
Đối với các giao lộ có vạch dừng, vạch kẻ này có ý nghĩa như một “ranh giới” bắt buộc. Phương tiện vượt qua vạch khi đèn đỏ được coi là không tuân thủ tín hiệu đèn giao thông.
Như vậy, hành vi dừng đèn đỏ quá vạch sẽ bị tính là lỗi vượt đèn đỏ. Vì vậy, người tham gia giao thông cần hết sức lưu ý, tránh bị phạt và gây mất trật tự an toàn giao thông. Ảnh minh họaTheo quy định, khi tín hiệu đèn vàng bật sáng, phương tiện phải dừng lại trước vạch dừng; trường hợp đang đi trên vạch hoặc đã vượt qua vạch dừng khi đèn vàng xuất hiện thì được phép tiếp tục di chuyển. Tín hiệu đèn đỏ là cấm đi.
Hiện nay, nhiều đô thị đã lắp đặt hệ thống camera giám sát giao thông có khả năng ghi nhận chính xác vị trí phương tiện tại thời điểm đèn chuyển màu. Do đó, việc phương tiện dừng quá vạch vẫn có thể bị ghi nhận là hành vi vi phạm, dù người điều khiển chưa tiếp tục di chuyển.
Trên thực tế, tín hiệu đèn giao thông và vạch dừng là hai yếu tố được thiết kế đồng bộ nhằm điều tiết trật tự tại các giao lộ. Khi phương tiện dừng sai vị trí, không chỉ ảnh hưởng đến luồng di chuyển của các hướng khác mà còn tiềm ẩn nguy cơ va chạm, thậm chí gây hậu quả tương tự hành vi vượt đèn đỏ.
Bên cạnh đó, việc dừng xe lộn xộn, không đúng vạch quy định còn tạo hiệu ứng tâm lý không tốt, khi một phương tiện lấn lên phía trước, những người phía sau dễ làm theo, dẫn đến tình trạng chen lấn làn, gây mất trật tự và làm gia tăng nguy cơ ùn tắc tại nhiều nút giao dù đã có đầy đủ đèn tín hiệu, vạch sơn và biển báo.
Mức phạt với hành vi đè vạch hoặc vượt quá vạch
Do đó, ngay cả hành vi “nhích nhẹ” bánh xe vượt qua vạch dừng cũng có thể bị xử phạt hành chính với lỗi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông, mức phạt nặng hơn so với lỗi không tuân thủ biển báo hoặc vạch kẻ đường.
Theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi dừng xe đè vạch hoặc vượt quá vạch dừng khi đèn đỏ, dù vẫn đứng trước cột đèn tín hiệu vẫn bị coi là vượt đèn đỏ.
Hành vi vượt đèn đỏ sẽ bị phạt lên tới 20 triệu đối với ô tô và trừ 4 điểm GPLX. Ảnh minh họaMức phạt đối với người điều khiển mô tô, xe máy là từ 4–6 triệu đồng, còn với ô tô là 18–20 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn bị trừ 4 điểm trên GPLX.
