Theo khoản 7 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, hành vi giao xe cơ giới hoặc xe máy chuyên dùng cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông là một trong những hành vi bị nghiêm cấm. Từ ngày 1/1/2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã tăng mạnh mức xử phạt đối với chủ phương tiện giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển.
Cụ thể, khoản 10 Điều 32 Nghị định 168 quy định cá nhân là chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự sẽ bị phạt từ 8-10 triệu đồng nếu giao hoặc để người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Đối với tổ chức, mức phạt là 16-20 triệu đồng. Quy định này cũng áp dụng đối với trường hợp người điều khiển có giấy phép lái xe nhưng đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng.
Trong khi đó, nếu chủ xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ hoặc xe máy chuyên dùng giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển, mức phạt đối với cá nhân lên tới 28-30 triệu đồng, còn tổ chức bị phạt 56-60 triệu đồng.
Giao xe máy cho con chưa đủ tuổi điều khiển, bố mẹ có thể bị phạt từ 8-10 triệu đồng. Ảnh minh họaTheo Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người điều khiển ô tô, xe máy phải đáp ứng các điều kiện về độ tuổi, sức khỏe và có giấy phép lái xe còn hiệu lực, còn điểm, phù hợp với loại phương tiện điều khiển. Khi tham gia giao thông, người lái còn phải mang theo đầy đủ giấy tờ theo quy định như đăng ký xe, giấy phép lái xe, giấy chứng nhận kiểm định (đối với phương tiện thuộc diện kiểm định) và bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc.
Đối với trường hợp cha mẹ giao xe máy cho con chưa đủ tuổi điều khiển, ngoài việc người điều khiển bị xử lý theo quy định, chủ phương tiện cũng phải chịu trách nhiệm hành chính vì đã giao xe cho người không đủ điều kiện.
Đáng chú ý, trách nhiệm của người giao xe không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính. Nếu việc giao xe dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như gây tai nạn làm chết người, gây thương tích nặng hoặc thiệt hại lớn về tài sản, người giao xe có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ theo Điều 264 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017). Mức hình phạt cao nhất đối với tội danh này có thể lên tới 7 năm tù, tùy theo tính chất và hậu quả của vụ việc.
Thực tế cho thấy, không ít vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng thời gian qua xuất phát từ việc người chưa đủ tuổi hoặc chưa có giấy phép lái xe điều khiển phương tiện. Phần lớn các trường hợp đều có điểm chung là phương tiện được người thân trong gia đình giao hoặc để mặc cho sử dụng.
Các chuyên gia về an toàn giao thông cho rằng, việc siết chặt chế tài đối với chủ phương tiện không nhằm mục đích tăng mức xử phạt mà hướng tới nâng cao trách nhiệm của gia đình trong việc quản lý phương tiện. Chỉ một quyết định giao chìa khóa xe vì sự chủ quan hoặc nể nang cũng có thể dẫn đến những hậu quả không thể khắc phục, đồng thời khiến chính cha mẹ hoặc chủ phương tiện phải gánh chịu các trách nhiệm pháp lý nặng nề.
