Ông Trần Văn Nghĩa, hay còn được người dân xã cù lao Tân Phong của tỉnh Tiền Giang cũ (nay là tỉnh Đồng Tháp) gọi với cái tên Mười Nghĩa, sở hữu vườn sầu riêng được mệnh danh là loại cây tỷ đô. Gần đây, nơi này thường xuyên xảy ra hạn hán nên người làm vườn như ông rất trăn trở.
Không chỉ sầu riêng mà bất kể loại cây ăn trái nào cũng khó mà chịu được hạn hán. Trước hoàn cảnh thời tiết bất lợi, ông đã nghĩ ra cách mà không ai nghĩ tới, giải cứu được hơn 100 cây sầu mà chẳng hề tốn kém.
Những gốc cây sầu riêng được ông Nghĩa treo thêm 4 chai nước duy trì tưới liên tục không lo khô hạn. Ảnh: Tổng hợpTưới cây bằng chai nhựa treo lơ lửng trên cành
Năm 2020, khi hạn hán xảy ra kéo dài, ông đã áp dụng phương pháp một gốc cây 4 bình nước tưới. Hệ thống tưới tiêu của ông vô cùng đơn giản khi bố trí 4 bình nước đầy quanh gốc cây, treo trên những cành chắc khoẻ và nước nhỏ giọt xuống đất liên tục.
Những bình nước đầy được tạo lỗ chảy nhỏ, nhờ vậy nước chảy rả rích, không gây dư úng, đất luôn đủ ẩm để cây hấp thụ dưỡng chất và giải nhiệt trong ngày nắng hạn. 2 ngày hết một bình nước, ông lại châm nước đầy bình. Phương pháp này không tốn sức, đảm bảo thời gian tưới và luôn cố định lượng nước nên cây thích nghi tốt.
Theo ông, hệ thống rễ của cây sẽ nhận nước, vì vậy cần cố định vị trí bình tưới, không được di chuyển vị trí để cây luôn tập trung hút nước một chỗ. Tránh việc rễ non vươn ra mà không có nguồn nước cung cấp, cây sẽ chết.
Mương nước trong vườn cây cũng đóng vai trò lớn. Mương nước tạo ra hệ thống nước ngầm cho cây tự tìm đến, nước ngầm ổn định, rễ cây cũng ổn định. Nhờ linh hoạt tưới tiêu phía trên và mạch ngầm phía dưới mà vườn của ông vẫn sống tốt dù trong thời điểm hạn mặn gay gắt.
Mô hình này nhanh chóng được nhiều nông dân học hỏi bởi chi phí thấp, dễ triển khai và phù hợp điều kiện thực tế. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, những sáng kiến như vậy trở thành phao cứu sinh cho ngành sầu riêng.
Chuẩn bị cho mùa hạn, mặn năm nay, ông Mười Nghĩa cho biết, vẫn sẽ tiếp tục dùng biện pháp “một gốc cây bốn bình nước” như hồi hạn, mặn năm 2020.
Năm 2026 nguồn nước sẽ có tín hiệu tích cực nhưng vẫn là nỗi lo của nhà vườn
Bà con nông dân vẫn đang tích cực quan tâm đến thông tin về dự báo nguồn nước sản xuất cho năm 2026. Năm nay theo nhận định, tình hình thuỷ văn sẽ tích cực hơn nhưng vẫn cần những giải pháp tự thích ứng của nông dân.
Lượng nước của nguồn sông Mekong được dự báo cao hơn so với trung bình nhiều năm nhờ các hồ thuỷ điện đã chủ động tích trữ, cộng với lượng nước từ mưa trái mùa. Như vậy nguồn nước ngọt đổ về Đồng bằng sông Cửu Long cũng được cải thiện.
Bà con nông dân cũng cần chú ý giai đoạn cuối mùa khô sẽ có các đợt triều cường gia tăng, khả năng xâm lấn mặn sẽ diễn ra ảnh hưởng đến hệ thống tưới tiêu cho vườn cây.
Sầu riêng được mệnh danh là "cây tỷ đô" nhờ kim ngạch xuất khẩu đột phá, giúp đem lại cơ hội đổi đời cho nhiều người nông dân. Ảnh: Tổng hợpKhông chỉ với cây sầu riêng mà người dân cần chủ động đối với các loại cây trồng, rau màu khác. Sử dụng tiết kiệm nguồn nước tích trữ và áp dụng mô hình tưới tiêu tại chỗ phù hợp sẽ là cách để vượt qua mùa hạn mặn.
