Mận là loại trái cây sở hữu bảng thành phần dinh dưỡng ấn tượng. Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), mận rất giàu vitamin C, vitamin K, kali và các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ như anthocyanin. Đặc biệt, nghiên cứu chỉ ra mận đen chứa lượng chất chống oxy hóa gấp khoảng 1,8 lần so với mận màu khác. Ngoài ra, hàm lượng chất xơ dồi dào và các axit trái cây tự nhiên từ quả mận giúp kích thích tiêu hóa, bảo vệ thị lực nhờ hàm lượng tiền vitamin A phong phú.
Ảnh minh họa
Tuy nhiên, từ góc độ y sinh học hiện đại, quả mận lại có tính "hai mặt". Việc tiêu thụ quá mức loại quả này, đặc biệt là khi bụng đói, có thể gây ra những cú sốc cho hệ thống tiêu hóa và bài tiết mà người dùng không nên chủ quan.
Hệ lụy khi ăn quá nhiều quả mận
Bác sĩ dinh dưỡng Lâm Tiểu Thần (Đài Loan, Trung Quốc) nhấn mạnh, mận chứa khoảng 0,6 đến 2g axit trái cây trên 100g thịt quả. Khi nạp quá mức, lượng axit này kích ứng mạnh mẽ niêm mạc dạ dày, gây trào ngược, đau bụng và tiêu chảy cấp. Chưa kể, dù mận ít calo (khoảng 30 calo/quả) nhưng lại chứa lượng fructose đáng kể. Việc ăn quá nhiều mận chín mọng có thể gây dao động đường huyết đột ngột. Bên cạnh đó,
Theo báo cáo từ Hiệp hội Dinh dưỡng, một người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên hạn chế lượng mận ăn vào hàng ngày ở mức 200 đến 300g (khoảng 5 đến 7 quả). Thời điểm ăn và độ chín cũng quan trọng.
Không nên ăn mận quá xanh hay quá chín, có dấu hiệu dập nát, nấm mốc phải bỏ ngay. Nên chọn những quả mận chín đều, có lớp phấn trắng tự nhiên bao phủ bên ngoài. Nếu mận còn xanh, hãy ủ cùng táo trong 1 đến 2 ngày để làm chín tự nhiên, giúp giảm hàm lượng axit khoảng 40%. Tốt nhất nên ăn mận sau bữa cơm khoảng một giờ để trung hòa bớt lượng axit, tránh tổn thương lớp niêm mạc dạ dày nhạy cảm. Trước khi ăn, cần rửa sạch mận dưới vòi nước chảy ít nhất 3 phút để loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Ảnh minh họa
Thực phẩm cần tránh kết hợp với mận
Để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa, các chuyên gia khuyến cáo không nên kết hợp mận cùng hoặc quá gần các nhóm thực phẩm sau:
- Sữa và các chế phẩm từ sữa: Axit trái cây trong mận sẽ kết hợp với canxi tạo thành kết tủa khó tiêu, gây nặng bụng và đầy hơi.
- Hải sản: Cả mận và hải sản đều có tính hàn, khi dùng chung dễ dẫn đến tình trạng lạnh bụng, tiêu chảy và rối loạn tiêu hóa cấp tính.
- Các món ăn quá mặn: Sự kết hợp này làm tăng áp lực lên thận, đồng thời làm mất đi tác dụng hỗ trợ tim mạch của lượng kali có trong mận.
- Trà xanh, cà phê: Đồ uống chứa tannin và caffeine kết hợp với axit oxalic trong mận gây cản trở hấp thụ sắt, canxi và dễ tạo sỏi thận. Đồng thời kích ứng mạnh niêm mạc dạ dày, dẫn đến tình trạng cồn cào, nóng rát thượng vị.
4 nhóm người phải cực kỳ cẩn thận khi ăn mận
Ngon là thế nhưng quả mận cũng không "thân thiện" với tất cả mọi người. Có 4 nhóm người tốt nhất là tránh xa hoặc ăn ít mận dù thích đến đâu:
1. Bệnh nhân mắc bệnh đường tiêu hóa nặng
Dữ liệu lâm sàng cho thấy khoảng 70% bệnh nhân viêm dạ dày mãn tính bị trào ngược axit sau khi ăn mận. Axit malic và axit citric trong mận có thể ăn mòn bề mặt vết loét dạ dày, gây chảy máu và đau thắt. Người có dạ dày nhạy cảm nên hạn chế tối đa hoặc chỉ chọn những quả thật chín để giảm bớt nồng độ axit trái cây vốn rất đậm đặc trong mận xanh.
2. Người suy giảm chức năng thận hoặc có tiền sử sỏi thận
Quả mận chứa hàm lượng kali cao (khoảng 200 mg/100g) và axit oxalic. Khoa Thận học tại Bệnh viện Đại học Y Liên hợp (Bắc Kinh) từng ghi nhận trường hợp bệnh nhân bị tăng kali máu cấp tính sau khi ăn quá nhiều mận, khiến nồng độ kali huyết thanh vọt lên 6,2 mmol/L. Axit oxalic trong mận cũng là tác nhân chính hình thành các tinh thể sỏi, gây đau đớn và làm trầm trọng hơn tình trạng bệnh thận mạn tính.
Ảnh minh họa
3. Người mắc bệnh tiểu đường
Hàm lượng đường trong các loại mận California hay mận ruột vàng thường cao hơn mức chúng ta cảm nhận được qua vị giác (dao động từ 8,5 đến hơn 10g đường/100g mận). Bác sĩ Lâm Tiểu Thần khuyến cáo bệnh nhân tiểu đường chỉ nên ăn tối đa 2 đến 3 quả mỗi lần. Việc lạm dụng mận sẽ phá vỡ kế hoạch kiểm soát đường huyết và gây áp lực lớn cho tuyến tụy trong việc bài tiết insulin.
4. Người đang điều trị bằng một số thuốc chuyên khoa
Nhiều nghiên cứu y học quốc tế phát hiện chiết xuất mận có thể ức chế hoạt động của enzyme cyp3a4, là loại enzyme tham gia chuyển hóa khoảng 50% các loại thuốc lâm sàng. Người đang dùng thuốc hạ huyết áp, thuốc chống đông máu hoặc thuốc ức chế miễn dịch nếu ăn nhiều mận sẽ làm biến đổi nồng độ thuốc trong máu. Tốt nhất nên ăn mận cách thời điểm dùng thuốc ít nhất 2 giờ để đảm bảo an toàn.
5 dấu hiệu cơ thể không thích nghi với mận cần dừng ngay
- Đau thượng vị: Cảm giác đau rát vùng trên rốn ngay sau khi ăn do axit kích ứng dạ dày.
- Trào ngược: Hiện tượng ợ chua, nóng rát cổ họng xuất hiện kèm theo cảm giác buồn nôn.
- Tiêu chảy: Phân lỏng hoặc đau bụng quặn thắt do tính hàn và hàm lượng chất xơ quá cao.
- Nổi mẩn: Xuất hiện tình trạng ngứa ngáy hoặc phát ban nhỏ do cơ thể dị ứng với thành phần trong quả.
- Tê buốt răng: Axit và đường trong mận tấn công men răng gây cảm giác ê buốt khó chịu kéo dài.
Nguồn và ảnh: NetEase Health, Aixi Talking About Life, Jamesdiscover
