Đề xuất phân loại vi phạm, mở rộng cơ chế hóa đơn tổng
Hôm nay, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cục Thuế, Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo góp ý 2 dự thảo Nghị định về quản lý thuế và hóa đơn, chứng từ điện tử.
Nêu ý kiến tại hội thảo, bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội tư vấn thuế Việt Nam đề xuất, dự thảo nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế cần cụ thể hóa hơn việc phân loại người nộp thuế và mức độ vi phạm. Trong đó, vi phạm mang tính thủ tục hành chính, như chậm xuất hóa đơn, chậm khai thuế nhưng không ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế và không gây tác động tiêu cực đến cộng đồng, nên ưu tiên biện pháp nhắc nhở, hỗ trợ tuân thủ.
Ngược lại, vi phạm có tính chất nghiêm trọng, như xuất hóa đơn khống, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, chây ì nợ thuế dù đã bị đôn đốc, cưỡng chế nhiều lần… cần áp dụng biện pháp mạnh như công khai thông tin, cưỡng chế nợ, thậm chí hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi.
Bà Hải cũng cho rằng, cần xem xét mức độ ảnh hưởng và số tiền tác động đến ngân sách nhà nước hoặc người nộp thuế khác trước khi áp dụng các biện pháp mạnh như hoãn xuất cảnh.
Hội thảo góp ý 2 dự thảo Nghị định về quản lý thuế và hóa đơn, chứng từ điện tử.Đánh giá cao nội dung dự thảo nghị định quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử với trường hợp không phải lập hóa đơn, tuy nhiên, đại diện Hội tư vấn thuế Việt Nam kiến nghị, cân nhắc việc sử dụng chứng từ thanh toán qua ngân hàng như một căn cứ thay thế hóa đơn trong một số trường hợp nhất định.
Bà Hải đề nghị tiếp tục rà soát để cho phép lập hóa đơn tổng cuối ngày; lập hóa đơn khi kết thúc tháng; hoặc lập hóa đơn tại thời điểm hoàn thành dịch vụ. Những cơ chế này đặc biệt phù hợp với các ngành có giao dịch số, dịch vụ công nghệ, bán hàng tự động hoặc giao dịch có nhiều bên tham gia nhưng đã được kiểm soát bằng phần mềm. Nếu dữ liệu giao dịch đã đầy đủ, người nộp thuế chịu trách nhiệm và cơ quan thuế có thể kiểm soát, thì nên giảm bớt thủ tục lập hóa đơn riêng lẻ cho từng giao dịch.
Băn khoăn tính thuế với dịch vụ, tài xế xe công nghệ
Về dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, bà Đặng Thùy Trang - Giám đốc Đối ngoại Grab Việt Nam - nêu vướng mắc xoay quanh quy định: “Tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân thì tổ chức có trách nhiệm khai thuế giá trị gia tăng đối với toàn bộ doanh thu của hoạt động hợp tác kinh doanh mà không phân biệt hình thức phân chia kết quả hợp tác kinh doanh, đồng thời khai thuế thay và nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân hợp tác kinh doanh”.
Theo bà Trang, quy định này gây bất lợi cho cả doanh nghiệp và tài xế. Thứ nhất, nếu coi doanh nghiệp chịu toàn bộ thuế giá trị gia tăng 10%, thì doanh nghiệp bị thiệt vì chỉ nhận một phần nhỏ doanh thu nhưng không có hóa đơn đầu vào từ tài xế để khấu trừ thuế.
Nền tảng gọi xe phản ánh quy định gây thiệt thòi cho cả doanh nghiệp và tài xế hợp tác kinh doanh.Thứ hai, nếu coi tài xế cũng chịu thuế giá trị gia tăng 10% theo phương pháp khấu trừ thì không đúng nguyên tắc, vì cá nhân kinh doanh không được áp dụng phương pháp này và cũng không được khấu trừ chi phí đầu vào. Trong khi đó, tài xế phải tự chi trả nhiều chi phí như xăng dầu, khấu hao xe, điện thoại, bảo dưỡng phương tiện, viễn thông… nhưng không được trừ khi tính thuế.
Ngoài ra, từ khi Nghị định 117/2025/NĐ-CP có hiệu lực, nhiều tài xế thắc mắc vì sao người bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử chỉ chịu thuế giá trị gia tăng 3%, trong khi tài xế phải chịu 10%, dù mô hình hoạt động tương tự.
Doanh nghiệp kiến nghị sửa đổi quy định theo hướng: Tổ chức chỉ khai và nộp thay thuế giá trị gia tăng cho cá nhân trên phần doanh thu được chia theo hợp đồng, đồng thời khai và nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho tài xế.
Liên quan đến chính sách thuế đối với mô hình hợp tác kinh doanh như dịch vụ gọi xe, ông Đặng Ngọc Minh - Phó Cục trưởng Cục Thuế - cho rằng cần rà soát lại cách áp dụng hiện để bảo đảm sự thống nhất và công bằng giữa các mô hình.
Theo ông Minh, người lái xe công nghệ thực chất chỉ có thể xem là một cá nhân kinh doanh, tương tự như hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử. Vì vậy, việc so sánh hai mô hình này là có cơ sở. Cùng là hợp tác kinh doanh, nhưng sàn thương mại điện tử có cơ chế khấu trừ khác, còn với ứng dụng gọi xe lại tính 10% trên toàn bộ doanh thu.
Ông Minh phân tích, nếu nền tảng hưởng khoảng 15%, còn 85% doanh thu thuộc về tài xế, nhưng lại tính thuế giá trị gia tăng 10% trên toàn bộ doanh thu hợp đồng hợp tác kinh doanh thì sẽ phát sinh chênh lệch so với cách tính thuế đối với hộ kinh doanh thông thường đang tự khai, tự nộp hiện nay. Theo đó, lãnh đạo Cục Thuế cho biết sẽ xem xét lại hai cách tiếp cận này để bảo đảm thống nhất chính sách, cần thiết báo cáo cấp có thẩm quyền để rà soát lại.
