Các bác sĩ cảnh báo ngay cả khi chỉ số đường huyết trong các lần khám sức khỏe vẫn nằm trong giới hạn bình thường, tuyến tụy có thể đã phải hoạt động quá mức để duy trì lượng đường trong máu ổn định. Nếu không được phát hiện và can thiệp sớm, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ và bệnh tim mạch.
Buồn ngủ sau ăn có thể là dấu hiệu rối loạn chuyển hóa
Bác sĩ Trương Gia Minh, Giám đốc Khoa Di truyền, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Loan (Trung Quốc), cho biết nhiều người thường chia sẻ rằng họ luôn cảm thấy uể oải sau bữa ăn, bụng ngày càng to và rất khó giảm cân dù đã áp dụng nhiều biện pháp.
Theo ông, không ít người bỏ qua những biểu hiện này vì kết quả xét nghiệm đường huyết lúc đói vẫn bình thường. Tuy nhiên, trên thực tế, khi tình trạng kháng insulin xuất hiện, quá trình chuyển hóa của cơ thể đã bắt đầu suy giảm dù đường huyết chưa tăng bất thường.
Sau mỗi bữa ăn, cơ thể sẽ chuyển hóa thức ăn thành glucose để cung cấp năng lượng cho các tế bào. Insulin là hormone có nhiệm vụ đưa glucose từ máu vào tế bào.
Buồn ngủ sau ăn (ảnh minh họa).
Khi xảy ra kháng insulin, các tế bào trở nên kém đáp ứng với insulin, khiến glucose khó đi vào tế bào. Để giữ đường huyết ở mức bình thường, cơ thể buộc phải tiết ra nhiều insulin hơn. Vì vậy, dù kết quả xét nghiệm đường huyết vẫn bình thường, bên trong cơ thể đã xuất hiện rối loạn chuyển hóa.
Theo bác sĩ Trương Gia Minh, nhiều người có kết quả khám sức khỏe hoàn toàn bình thường nhưng tuyến tụy đã phải làm việc quá sức trong thời gian dài để liên tục sản xuất insulin nhằm duy trì đường huyết ổn định.
Khi tuyến tụy không còn đủ khả năng bù đắp, lượng đường trong máu sẽ bắt đầu tăng và người bệnh có thể được chẩn đoán mắc đái tháo đường. Đồng thời, nguy cơ tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ và các bệnh tim mạch cũng gia tăng.
Ông nhấn mạnh, không nên chờ đến khi được chẩn đoán mắc đái tháo đường mới bắt đầu điều trị. Nếu phát hiện sớm tình trạng kháng insulin và chủ động thay đổi lối sống, người bệnh có thể cải thiện đáng kể tình trạng rối loạn chuyển hóa.
Điều chỉnh chế độ ăn là bước quan trọng
Để cải thiện tình trạng kháng insulin, bác sĩ Trương Gia Minh khuyến nghị trước hết cần thay đổi chế độ ăn.
Ông khuyên nên hạn chế các loại carbohydrate tinh chế như: cơm trắng, bánh mì trắng và các món tráng miệng nhiều đường. Thay vào đó, nên ưu tiên các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như gạo lứt, yến mạch, rau xanh cùng các chất béo lành mạnh như quả bơ và các loại hạt.
Bên cạnh đó, tập luyện thường xuyên cũng đóng vai trò quan trọng. Các bài tập sức mạnh như squat, nâng tạ giúp tăng độ nhạy insulin của tế bào cơ, trong khi các bài tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) có thể cải thiện hiệu quả chuyển hóa.
Bác sĩ Trương Gia Minh cũng lưu ý rằng thức khuya và căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nồng độ hormone cortisol, từ đó làm tình trạng kháng insulin trở nên nghiêm trọng hơn.
Ông khuyến nghị nên ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm, đồng thời áp dụng các biện pháp giảm căng thẳng như yoga hoặc tập hít thở sâu.
Ngoài ra, một số dưỡng chất như magie, vitamin D, axit alpha-lipoic và inositol cũng được cho là có thể hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin. Những chất này có thể được bổ sung thông qua rau lá xanh đậm, cá, các loại hạt hoặc sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ.
