Theo Nghị định 110 mới ban hành, quy định về tỷ lệ tái chế bắt buộc (EPR) đối với pin xe điện và xe hybrid đã được điều chỉnh về mức 0%. Trước đó, từ năm 2024, tỷ lệ này được ấn định ở mức 8% trên tổng lượng pin tiêu thụ trên thị trường.
Lộ trình trước đây quy định tỷ lệ tái chế pin xe điện sẽ được điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm/lần, mỗi lần tối đa 10%. Nếu giữ nguyên kế hoạch cũ, mốc điều chỉnh tiếp theo sẽ rơi vào năm 2029.
EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) là cơ chế buộc doanh nghiệp thu hồi, tái chế sản phẩm và bao bì sau sử dụng theo tỷ lệ nhất định, nhằm chuyển gánh nặng xử lý rác thải từ Nhà nước sang nhà sản xuất và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Pin xe điện có tuổi thọ dài, chưa phát sinh nhiều rác thải thực tế, khiến quy định tái chế bắt buộc tạm thời được điều chỉnh về 0% theo Nghị định 110.Tại Việt Nam, pin xe điện áp dụng EPR từ 2022 với tỷ lệ tái chế 8%, giữ nguyên đến 2025. Tuy nhiên, do pin có tuổi thọ tối thiểu khoảng 10 năm trong khi thị trường mới phát triển vài năm, nguồn pin thải còn hạn chế, khiến doanh nghiệp khó đáp ứng yêu cầu tái chế.
Ở một hội thảo diễn ra gần đây, ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết pin xe điện hiện có độ bền cao. Khi dung lượng giảm xuống khoảng 70%, pin không còn phù hợp cho xe nhưng vẫn có thể được tái sử dụng cho các hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).
Chuyển đổi sang xe điện là giải pháp quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Theo Ngân hàng Thế giới, nhu cầu pin có thể đạt khoảng 2 triệu bộ vào năm 2030 và 10 triệu bộ vào năm 2050, khiến việc tái chế, tái sử dụng trở thành mắt xích then chốt trong hệ sinh thái này.
Ngoài ra, Nghị định 110 cũng loại bỏ xe máy và ôtô cá nhân khỏi danh mục bắt buộc tái chế. Các phương tiện vẫn thuộc diện này gồm ôtô chở hàng, xe chở người trên 9 chỗ hoặc các loại phương tiện có quy định niên hạn sử dụng. Đối với bao bì giấy, nhựa và nhôm, tỷ lệ tái chế không thay đổi, tiếp tục duy trì trong khoảng 10-22% như trước.
