Ngày 14/8, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) chính thức bấm nút khởi động Viet Nam - Asia Quantum Summit 2026. Sự kiện này không đơn thuần là một nghi thức điểm danh giới chuyên môn, mà mang dáng dấp của một bước đi chiến lược. Công nghệ lượng tử đang bước ra khỏi tháp ngà nghiên cứu để can thiệp trực tiếp vào an ninh mạng, tài chính, năng lượng và trí tuệ nhân tạo.
Chính thức phát động Viet Nam - Asia Quantum Summit 2026Nghị quyết số 57-NQ/TW và Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ban hành hồi tháng 4/2026 đã chính thức điền tên lượng tử vào nhóm công nghệ chiến lược quốc gia. Động thái này tạo hành lang pháp lý vững chắc để dòng vốn và chất xám đổ về. Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho hệ sinh thái công nghệ trong nước là làm sao biến những định hướng trên giấy thành năng lực thực chất. Thay vì phát triển manh mún, sự kiện lần này nhắm thẳng vào mục tiêu kết nối các nguồn lực để hình thành dự án, thúc đẩy dòng vốn đầu tư và mang các ứng dụng lượng tử vào thử nghiệm thực tế tại thị trường nội địa.
Phó Giám đốc NIC Võ Xuân Hoài thẳng thắn nhìn nhận áp lực của sân chơi mới này. Ông cho rằng: "Việt Nam cần chủ động tham gia lĩnh vực lượng tử ngay từ giai đoạn hệ sinh thái toàn cầu đang được định hình". Phát biểu này cho thấy năng lực lượng tử quốc gia phải được phát triển đồng bộ từ khâu đào tạo nhân lực cho đến thương mại hóa sản phẩm, từng bước thoát khỏi cái bóng của một quốc gia thuần tiêu thụ công nghệ.
BTC giới thiệu về chương trìnhSức nóng của hệ sinh thái công nghệ mới ngay lập tức thu hút sự chú ý của giới tinh hoa toàn cầu. Giáo sư Lại Ngọc Diệp đến từ Đại học Paris-Saclay nhấn mạnh chìa khóa cốt lõi nằm ở việc kết nối lực lượng lao động trẻ của Việt Nam với các trung tâm nghiên cứu quốc tế. Đây là con đường ngắn nhất để nâng cấp chất lượng nhân sự và gia tăng tiếng nói của Việt Nam trong cộng đồng khoa học toàn cầu.
Giáo sư Lại Ngọc Diệp đến từ Đại học Paris-Saclay, Cộng hòa PhápDòng vốn và công nghệ ngoại cũng đang rục rịch tìm kiếm cơ hội. Cố vấn cấp cao Denis Avetisyan của JV Quantum thuộc Tập đoàn Rosatom đánh giá rất cao tiềm năng của thị trường Việt Nam. Dưới sự hậu thuẫn của cơ quan quản lý nhà nước, tập đoàn năng lượng Nga này đang gấp rút triển khai các bước tiếp cận hạ tầng và lên kế hoạch trình diễn công nghệ thí điểm.
Ở góc nhìn khu vực, chuyên gia cao cấp Ge Gui Guo từ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc tái khẳng định vai trò trọng tâm của châu Á trong kỷ nguyên lượng tử. Sự liên kết chặt chẽ giữa các quốc gia trong khu vực sẽ san phẳng những rào cản về chi phí nghiên cứu và giới hạn kỹ thuật.
Chương trình chính thức diễn sẽ ra vào tháng 11/2026 được kỳ vọng là điểm bùng nổ của chuỗi hành động này. Sự kiện sẽ tập trung tháo gỡ các nút thắt về cơ chế chính sách, chuyển giao công nghệ và hợp tác doanh nghiệp.
Xuyên suốt quá trình chuẩn bị, hàng loạt sáng kiến mang tính thực chiến đã được tung ra để hâm nóng thị trường. Từ việc thành lập Mạng lưới Đổi mới sáng tạo lượng tử (VNQuantum), chuỗi sự kiện Vietnam Quantum Roadshow 2026 cho đến cuộc thi Hackathon quốc tế (QC4SG 2026), một mạng lưới liên kết giữa giới hàn lâm và khối doanh nghiệp đang dần thành hình.
Tất cả những mảnh ghép này đang phục vụ cho một tham vọng duy nhất. Đó là định vị Việt Nam trở thành trạm trung chuyển tri thức, vốn và công nghệ lượng tử vững chắc, chủ động bước vào chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo thế giới nhằm tạo ra động lực tăng trưởng mới cho toàn nền kinh tế.
