Ngày 4/3, Bộ Y tế vừa ban hành văn bản chỉ đạo yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát và kiểm nghiệm đối với các sản phẩm sữa dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ. Động thái được đưa ra sau khi các quốc gia như Đức, Anh, Pháp và Australia tiến hành thu hồi một số lô sữa và sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ em vì nghi ngờ chứa độc tố cereulide - một chất do vi khuẩn Bacillus cereus sản sinh, có thể gây rối loạn tiêu hóa và hại sức khỏe, đặc biệt với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Theo văn bản do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên ký, Bộ yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố chỉ đạo cơ quan chuyên môn xây dựng kế hoạch giám sát thực phẩm lưu thông trên thị trường. Trong đó, điểm nhấn là tập trung kiểm tra sữa và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ theo cảnh báo của Cục An toàn thực phẩm.
Bộ cũng nhấn mạnh: “Trường hợp phát hiện sản phẩm không đạt yêu cầu, phải kịp thời thu hồi và phát đi cảnh báo để người dân biết, phòng tránh”. Đây là bước cốt yếu nhằm bảo đảm quyền lợi và sức khỏe cho người tiêu dùng, đặc biệt là các gia đình có trẻ nhỏ.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ quan chức năng triển khai biện pháp giám sát và kiểm nghiệm sữa công thức đang lưu hành trên thị trường. Ảnh minh họaMột nội dung quan trọng khác là việc chuẩn hóa phương pháp kiểm nghiệm độc tố cereulide trong các mẫu sữa và sản phẩm dinh dưỡng. Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị kiểm nghiệm củng cố năng lực, áp dụng phương pháp thử phù hợp nhằm xác định chính xác sự hiện diện của độc tố này.
Để triển khai hiệu quả các biện pháp giám sát và kiểm nghiệm, Bộ Y tế đã đề nghị một số viện chuyên môn phối hợp với địa phương, gồm: Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, Viện Dinh dưỡng, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên và Viện Y tế công cộng TP. HCM. Các đơn vị này sẽ hỗ trợ kỹ thuật và nghiệp vụ giúp địa phương ứng phó với nguy cơ tiềm ẩn.
Các cơ quan chức năng cũng được yêu cầu chủ động liên hệ với nhóm viện để nhận hỗ trợ trong quá trình triển khai giám sát và kiểm nghiệm, đồng thời cập nhật kiến thức cũng như các thông tin cảnh báo liên quan từ các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm quốc tế.
Hàng loạt sữa công thức đã bị cơ quan chức năng châu Âu và châu Úc thu hồi do có chứa độc tố cereulide trong nguyên liệu sản xuất và một số sản phẩm thành phẩm. Ảnh minh họaTừ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, các cơ quan an toàn thực phẩm châu Âu, Anh và châu Úc đã tiến hành nhiều đợt thu hồi sau khi phát hiện dấu hiệu độc tố cereulide trong nguyên liệu sản xuất và một số sản phẩm sữa công thức. Cơ quan An toàn thức ăn châu Âu (EFSA) đã công bố đánh giá rủi ro nhanh liên quan tới cereulide, theo đó các đợt thu hồi đang được thực hiện nhằm giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm đối với trẻ nhỏ.
Một số nhà sản xuất lớn như Nestlé, Danone và các thương hiệu khác cũng đã mở rộng danh sách thu hồi sản phẩm tại nhiều thị trường châu Âu sau khi tiếp nhận cảnh báo từ cơ quan quản lý. Trước đó, Bộ Y tế Việt Nam đã yêu cầu dừng bán và gỡ bỏ thông tin 5 loại sữa nhập khẩu bị liệt kê nghi ngờ nhiễm độc tố để đảm bảo an toàn thực phẩm tại thị trường nội địa.
Các chuyên gia an toàn thực phẩm nhận định độc tố cereulide có đặc tính chống nhiệt cao, nghĩa là không dễ bị phá hủy chỉ nhờ đun nấu thông thường. Vì vậy, ngoài các biện pháp quản lý của cơ quan chức năng, Bộ Y tế khuyến cáo phụ huynh chỉ sử dụng các sản phẩm sữa có nguồn gốc rõ ràng, được công bố hợp pháp tại Việt Nam và theo dõi sát các cảnh báo an toàn thực phẩm trong và ngoài nước.
