Bill Gates dự báo cú sốc việc làm trong 2 thập kỷ tớiCuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo không chỉ dừng lại ở những công cụ hỗ trợ tiện ích mà đang bước sang một ngã rẽ khốc liệt hơn. Chia sẻ trên ấn phẩm The Observer mới đây, nhà sáng lập Microsoft Bill Gates đã đưa ra một góc nhìn trực diện về tương lai của sức lao động. Ông tin rằng sự trỗi dậy của máy móc sẽ kích hoạt một giai đoạn biến động xã hội chưa từng có, buộc giới tinh hoa phải nhìn nhận lại giá trị tồn tại của chính mình.
Sự lật đổ vương quyền trí tuệ
Bill Gates không ngần ngại ví sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo như một cột mốc tiến hóa mang tính bước ngoặt của Trái Đất. Ông so sánh sự kiện này có mức độ chấn động tương đương với quá trình sinh vật linh trưởng tiến hóa thành con người. Hệ quy chiếu về thực thể thông minh nhất hành tinh đang bị lung lay dữ dội.
Điều này đồng nghĩa với việc loài người phải đối diện với sự thật rằng chúng ta sắp không còn là giống loài sở hữu năng lực tư duy tối thượng. Quỹ thời gian 5 năm tới có thể là thời kỳ hoàng kim cuối cùng của các nhà toán học hay giới học thuật. Bước qua cột mốc hai thập kỷ, máy móc sẽ bỏ xa năng lực bộ não người trên hàng loạt mặt trận phức tạp như toán học, sinh học và thiết kế kỹ thuật.
Khi niềm tự hào nghề nghiệp trở nên lỗi thời
Sự tàn khốc của công nghệ nằm ở chỗ nó không chừa một ai, kể cả những cá nhân xuất chúng nhất. Tỉ phú công nghệ chia sẻ một trải nghiệm đầy cay đắng mang tính cá nhân khi nhận ra kỹ năng lập trình mà ông đam mê từ năm 13 tuổi giờ đây về cơ bản đã trở thành thứ vô dụng. Vị thế của những lập trình viên đẳng cấp thế giới sẽ ngày càng chông chênh trước tốc độ tự học khủng khiếp của thuật toán.
Làn sóng tự động hóa sẽ không chỉ giới hạn ở các công việc tay chân hay chu trình giấy tờ nơi công sở. Ngay cả đặc quyền lớn nhất của trí não người là khả năng sáng tạo cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng. Các rào cản vật lý đang dần bị phá vỡ khi robot hình người bắt đầu tiếp quản những công việc truyền thống phức tạp nhất thay cho sức vóc của người lao động.
Hai thập kỷ hỗn loạn để tái thiết trật tự xã hội
Xuất hiện trên chương trình podcast Decoder cùng thời điểm, Bill Gates mang đến một bức tranh đa chiều hơn về ngày mai. Máy móc có thể kiến tạo ra một xã hội dư thừa của cải vật chất, nhưng cái giá phải trả là một cuộc thanh lọc đầy tàn nhẫn. Quá trình chuyển giao quyền lực cho thuật toán trong 20 năm tới sẽ định đoạt ai là kẻ thắng cuộc và ai là người bị bỏ lại phía sau.
Đối diện với viễn cảnh sức lao động bị loại bỏ khỏi chuỗi cung ứng hàng hóa và dịch vụ, nhà sáng lập Microsoft đặt ra bài toán về bản ngã loài người. Ngay cả khi trí tuệ nhân tạo làm tốt mọi thứ, những giá trị nguyên bản như nghệ thuật, thể thao, văn hóa ẩm thực và sự gắn kết gia đình trong việc chăm sóc trẻ em vẫn phải thuộc về con người.
Chính phủ và các nhà hoạch định chính sách cần thức tỉnh ngay từ bây giờ để tìm ra lời giải cho bài toán quản trị xã hội mới. Sẽ ra sao nếu một ngày trí tuệ nhân tạo nói thẳng với bạn rằng hãy đi chơi thể thao đi, để công việc đó cho máy móc xử lý và báo cáo lại sau. Kịch bản giả định này được Bill Gates đưa ra không phải để gây cười, mà là một lời nhắc nhở sắc lạnh về một thực tại đang ập đến rất gần.
