Khi chuyên gia giàu kinh nghiệm khó tìm việc
Patrick Ciriello, 60 tuổi, từng có nhiều năm thiết kế hệ thống phần mềm cho ngân hàng, trường đại học và các công ty dược phẩm. Tuy nhiên, sau khi mất việc và gửi hàng trăm hồ sơ xin việc nhưng không nhận được phản hồi, ông rơi vào khủng hoảng tài chính. “Bạn thường nghe về những người rơi xuống đáy vực… Tôi cũng đã ở trong hoàn cảnh đó”, Ciriello nói với Guardian.
Câu chuyện của Ciriello không phải cá biệt. Rebecca Kimble, 52 tuổi, từng là bác sĩ cấp cứu với thu nhập 300.000–500.000 USD mỗi năm, cũng gặp khó khăn khi quay lại thị trường lao động sau thời gian điều trị bệnh. Sau nhiều tháng nộp đơn xin việc không thành công, bà chuyển sang đánh giá phản hồi y tế của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trong các dự án huấn luyện AI.
Chuyên gia Patrick Ciriello. Ảnh: GuardianTương tự, một học giả 60 tuổi có bằng tiến sĩ chính sách công – được Guardian gọi bằng tên giả Anne – cũng tìm đến công việc đào tạo AI sau khi sự nghiệp học thuật bị gián đoạn vì vấn đề sức khỏe. Những trường hợp này phản ánh thực tế: nhiều lao động lớn tuổi, dù có trình độ cao, vẫn đối mặt với rào cản quay lại thị trường việc làm truyền thống.
Theo Richard Johnson, Phó chủ tịch Viện Chính sách Công AARP (Mỹ), người lao động trên 60 tuổi mất thời gian tìm việc mới lâu hơn khoảng 50% so với nhóm tuổi 20–30. Các nghiên cứu của Urban Institute cũng cho thấy khoảng một nửa lao động Mỹ trong độ tuổi 50–54 bị buộc nghỉ việc sớm trước khi đến tuổi nghỉ hưu, khoảng 5,7 triệu người trên 55 tuổi mất việc trong giai đoạn 2020–2025.
Công việc “dạy máy” đang mở ra cơ hội mới
Trong bối cảnh đó, ngành huấn luyện AI trở thành một lựa chọn mới. Công việc chủ yếu bao gồm gắn nhãn dữ liệu, đánh giá phản hồi của AI hoặc cung cấp phản hồi chuyên môn để cải thiện các mô hình như ChatGPT hay Gemini. Các dự án thường được thực hiện thông qua các nhà thầu hoặc nền tảng trung gian như Mercor, GlobalLogic, TEKsystems, Micro1 hay Alignerr.
Bác sĩ Rebecca Kimble cũng tham gia huấn luyện AI khi không thể tìm được việc đúng chuyên môn. Ảnh minh họaNhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này đang tăng nhanh khi các công ty công nghệ cần lượng dữ liệu khổng lồ để huấn luyện mô hình AI. Theo báo cáo về thị trường huấn luyện AI, những người gắn nhãn dữ liệu phổ thông tại Mỹ thường nhận mức lương khoảng 12,5–15,5 USD/giờ, trong khi các chuyên gia có kiến thức chuyên sâu như y khoa, luật hay kỹ thuật có thể nhận từ 60 đến 180 USD/giờ.
Một số nền tảng tuyển dụng cho thấy các dự án huấn luyện AI có thể trả từ 40 đến 120 USD/giờ cho chuyên gia làm việc từ xa, tùy vào kinh nghiệm và lĩnh vực chuyên môn.
Không chỉ mang lại thu nhập, công việc này còn cho phép những chuyên gia lớn tuổi tận dụng kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm. Với các mô hình AI ngày càng phức tạp, nhu cầu về chuyên gia có kiến thức sâu trong những lĩnh vực cụ thể đang tăng lên, từ y học, luật cho đến kỹ thuật.
Dù vậy, huấn luyện AI không phải “chiếc phao cứu sinh” hoàn hảo. Phần lớn các công việc đều mang tính thời vụ, hợp đồng ngắn hạn và thiếu phúc lợi. Nhiều người xem đây chỉ là giải pháp tạm thời trong lúc chờ cơ hội quay lại nghề nghiệp cũ.
Rebecca Kimble thẳng thắn chia sẻ: “Nếu ngày mai có một công việc đúng chuyên môn… tôi sẽ đi làm. Tôi nhớ phòng cấp cứu”.
