Quốc hội thông qua luật sửa đổi 3 luật trong lĩnh vực ngân hàng
Ngày 10/9/2026, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 15 luật được Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất thông qua.
Trong đó có Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, được ban hành với số hiệu Luật số 23/2026/QH16.
Luật được Chủ tịch nước công bố ngày 26/8/2026 và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.
Theo Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Đoàn Thái Sơn, luật sửa đổi nhằm xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện quy định về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị quốc tế, tháo gỡ vướng mắc trong cơ chế tài chính của NHNN và tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 15 luật được Quốc hội thông qua (Ảnh: NHNN)Bổ sung quy định về ngoại hối và cơ chế tài chính của NHNN
Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật số 23/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung 5 nhóm nội dung chính.
Thứ nhất, luật bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Luật cũng giao Chính phủ quy định về đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và phương thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam.
Thứ hai, luật bổ sung quy định về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, trừ các trường hợp được phép theo luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc quy định của Thống đốc NHNN.
Quy định này nhằm luật hóa nội dung tại Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối, đồng thời làm rõ các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trong nước.
Thứ ba, luật sửa đổi các quy định về cơ chế tài chính của NHNN, phù hợp với đặc thù hoạt động của ngân hàng trung ương. Một số nội dung về chế độ tài chính của NHNN được chuyển thẩm quyền quy định từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ nhằm phù hợp với Luật Tổ chức Chính phủ.
Thứ tư, luật bổ sung thẩm quyền cho NHNN trong việc áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức quy định đối với tổ chức tín dụng trong một số trường hợp nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro.
Các tổ chức tín dụng được áp dụng cơ chế này phải xây dựng lộ trình để trở lại tuân thủ các tỷ lệ an toàn theo quy định.
Thứ năm, luật sửa đổi các quy định liên quan đến cơ cấu tổ chức của NHNN, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, luật bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kiểm tra một số hoạt động quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước và in, đúc, tiêu hủy tiền nhằm hạn chế chồng chéo trong công tác quản lý.
Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn giới thiệu về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng (Ảnh: NHNN)Siết quy định phòng, chống rửa tiền theo chuẩn quốc tế
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, Luật số 23/2026/QH16 tập trung vào 2 nhóm nội dung.
Nhóm thứ nhất là sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm khắc phục những thiếu hụt theo khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF), Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
Luật sửa đổi khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” nhằm bao quát đầy đủ hơn các trường hợp sở hữu, kiểm soát thực tế.
Bên cạnh đó, luật bổ sung đối tượng báo cáo, các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ và trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tài sản mã hóa.
Các quy định về nhận biết khách hàng, xác minh thông tin khách hàng, minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý, lưu trữ hồ sơ và trách nhiệm báo cáo giao dịch đáng ngờ cũng được hoàn thiện.
Luật đồng thời quy định việc miễn trách nhiệm cho đối tượng báo cáo khi thực hiện nghĩa vụ báo cáo giao dịch đáng ngờ một cách trung thực theo quy định.
Nhóm thứ hai là sửa đổi các quy định liên quan đến việc sắp xếp, tổ chức bộ máy, trong đó cập nhật tên gọi và trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.
Ngân hàng được làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Luật số 23/2026/QH16 bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 114 về đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.
Quy định này tạo cơ sở pháp lý để ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp.
Tuy nhiên, để triển khai đầy đủ hoạt động này, pháp luật về chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp cần tiếp tục quy định cụ thể về quyền, trách nhiệm của các bên, điều kiện, tiêu chí và phạm vi hoạt động của đại lý quản lý tài sản bảo đảm.
Ngoài các nội dung trên, Luật số 23/2026/QH16 cũng bãi bỏ Điều 22 và khoản 2 Điều 34 của Pháp lệnh Ngoại hối nhằm thống nhất với các quy định mới về sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam.
NHNN cho biết đang phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng kế hoạch triển khai thi hành luật, đồng thời hoàn thiện các văn bản hướng dẫn để bảo đảm các quy định mới được áp dụng đồng bộ từ ngày 1/12/2026.
