Tờ Financial Times (FT) cho hay các nhà cung cấp phụ tùng ô tô Châu Âu đã thông báo cắt giảm hơn 100.000 việc làm trong hai năm qua khi họ phải chịu đựng tình trạng nhu cầu xe thấp và sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ Trung Quốc.
Số liệu do hiệp hội thương mại Châu Âu Clepa tổng hợp cho thấy các nhà cung cấp phụ tùng đã thông báo cắt giảm 50.000 việc làm vào năm 2025, sau khi đã cắt giảm 54.000 việc vào năm 2024, một dấu hiệu cho thấy tình trạng khó khăn tiếp diễn đối với lĩnh vực đang chật vật này.
“Đây là một tình huống khá chưa từng có với hơn 100.000 việc làm được thông báo cắt giảm trong hai năm qua... chúng ta vẫn chưa cầm được máu,” Benjamin Krieger, tổng thư ký của Clepa, cho biết.
Làn sóng sa thải
Trong những năm đại dịch 2020 và 2021, các nhà cung ứng linh kiện xe hơi đã thông báo tổng cộng 53.700 lượt cắt giảm việc làm, nhưng nhu cầu tại Châu Âu vẫn duy trì ở mức thấp hơn đáng kể so với mức trước đại dịch do việc tiếp nhận các dòng xe điện mới còn hạn chế.
Hiệu suất kém của ngành đã dẫn đến việc nhiều công ty ô tô phải cắt giảm sản lượng trên toàn châu lục, gây ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà sản xuất phụ tùng.
Ngành công nghiệp này cũng đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các công ty Trung Quốc, những đơn vị đang gia tăng thị phần bán xe tại thị trường Châu Âu.
“Người chơi có lợi thế nhất hiện nay chính là Trung Quốc. Họ có những sản phẩm được chế tạo tốt về mặt kỹ thuật thâm nhập thị trường với mức giá cực thấp,” ông Krieger nói thêm.
Hãng Bosch, nhà cung cấp ô tô lớn nhất thế giới, đã thông báo vào tháng 9 rằng họ sẽ cắt giảm 13.000 việc làm vào năm 2030 do phải đối mặt với khoản thâm hụt chi phí hàng năm lên tới 2,5 tỷ Euro, dẫn đến các cuộc biểu tình của nhân viên vào tháng trước.
Sau khi các nhà sản xuất phụ tùng Valeo, Forvia và Schaeffler công bố kế hoạch cắt giảm hàng nghìn việc làm vào năm 2024, thì năm 2025 cũng chứng kiến thông báo về các đợt cắt giảm việc làm tiếp theo tại bộ phận phụ tùng ô tô của Continental trước khi tách ra dưới thương hiệu Aumovio.
Ông Arnd Franz, giám đốc điều hành của Mahle có trụ sở tại Stuttgart, nói với FT rằng “thật khó nói” liệu ngành này đã chạm đáy hay liệu nó sẽ tiếp tục đối mặt với những thách thức vào năm 2026.
Nhà cung cấp này đã công bố các biện pháp cắt giảm 1.000 việc làm vào tháng 11, chủ yếu ở Châu Âu và Bắc Mỹ.
“Chúng tôi đã có những kỳ vọng tích cực hơn nhiều cho năm 2025,” Franz nói, nhưng cho biết các mức thuế quan sâu rộng của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dẫn đến nhu cầu về phụ tùng ô tô chậm hơn dự kiến.
Áp lực lên ngành công nghiệp này có nghĩa là “chúng ta sẽ thấy một làn sóng hợp nhất trong hai, thậm chí có thể là ba năm tới, và các điều chỉnh về công suất”, ông nói thêm.
Giám đốc điều hành Valeo, Christophe Périllat, đã thẳng thắn hơn khi cảnh báo vào tháng 11 năm ngoái rằng ngành công nghiệp đang đối mặt với một “sự biến đổi kiểu Darwin”, đồng thời nói thêm rằng sẽ có nhiều việc làm ở Châu Âu bị mất đi trừ khi Brussels bảo vệ lĩnh vực này khỏi sự cạnh tranh từ Trung Quốc.
Trong khi việc tiếp nhận xe điện chậm hơn dự kiến ở Châu Âu, việc chuyển dịch khỏi các dòng xe chạy xăng và dầu đã làm gia tăng áp lực một cách đều đặn lên các nhà cung cấp Châu Âu vốn tập trung vào sản xuất động cơ đốt trong.
Ủy ban Châu Âu đang xem xét các đề xuất để bảo vệ lĩnh vực này bằng cách đưa ra các biện pháp bảo hộ “sản xuất tại Châu Âu” (made in Europe) cho các ngành công nghiệp then chốt, nhằm đảm bảo rằng một ngưỡng nhất định của các bộ phận phụ tùng phải được sản xuất tại châu lục này.
Các nhà sản xuất phụ tùng như Valeo đã kêu gọi ngưỡng này nên ở mức khoảng 75% để duy trì hiện trạng, nhưng các đề xuất này đã bị các nhà sản xuất ô tô phản đối vì họ lo ngại đòn giáng vào khả năng cạnh tranh nếu họ bị buộc phải sử dụng các linh kiện đắt tiền hơn của Châu Âu.
Chuyên gia Krieger khẳng định rằng các công ty Châu Âu sẽ có thể cạnh tranh với các đối thủ Trung Quốc nếu tất cả họ đều sản xuất tại EU.
“Chúng tôi chắc chắn rằng người Trung Quốc và người Châu Âu sẽ cạnh tranh được trong cùng một khung điều kiện, nếu cùng một bộ quy tắc được áp dụng cho tất cả mọi người,” ông nói thêm.
*Nguồn: FT, Fortune, BI
