Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), dẫn số liệu từ Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá tra giá trị gia tăng (mã HS16) của Việt Nam đạt 51 triệu USD, tăng 8% so với năm 2024. Kết quả này cho thấy nỗ lực của các doanh nghiệp trong việc đa dạng hóa sản phẩm, đẩy mạnh chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng cho cá tra.
Tuy vậy, tăng trưởng không diễn ra đồng đều giữa các thị trường, mà thể hiện sự phân hóa rõ nét, cả về quy mô lẫn xu hướng tiêu thụ.
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá tra giá trị gia tăng (mã HS16) của Việt Nam đạt 51 triệu USD - Ảnh minh họa
Mỹ vẫn là thị trường chủ lực, nhưng áp lực giá gia tăng
Mỹ tiếp tục là thị trường trọng điểm đối với sản phẩm cá tra GTGT của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá tra chế biến sang thị trường này đạt hơn 17 triệu USD, tăng 22% so với năm 2024.
Tuy nhiên, từ tháng 8/2025, các sản phẩm cá tra Việt Nam chịu mức thuế đối ứng 20%, khiến kim ngạch nhập khẩu bắt đầu chịu tác động. Riêng tháng 12/2025, xuất khẩu cá tra GTGT sang Mỹ giảm 19% so với cùng kỳ năm trước.
Diễn biến này cho thấy người tiêu dùng Mỹ vẫn có nhu cầu đối với các sản phẩm cá tra chế biến sâu, song việc mất lợi thế cạnh tranh về giá đã khiến sản phẩm của Việt Nam gặp khó trước các lựa chọn thay thế trên thị trường.
Thị trường châu Á và các thị trường ngách tăng trưởng mạnh
Trái ngược với sự chững lại tại một số thị trường lớn, nhiều thị trường châu Á và thị trường ngách ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025.
Xuất khẩu cá tra chế biến sang Nhật Bản đạt gần 5 triệu USD, tăng 70% so với năm 2024, cho thấy dư địa lớn đối với các sản phẩm chế biến phù hợp thị hiếu tiêu dùng. Tại Hàn Quốc, kim ngạch xuất khẩu đạt 600 nghìn USD, tăng 85%, trong khi Israel ghi nhận mức tăng mạnh nhất, đạt 500 nghìn USD, tăng tới 146% so với năm trước.
Những con số này phản ánh xu hướng gia tăng nhu cầu tại các thị trường quy mô nhỏ nhưng có mức chi trả tốt, nơi người tiêu dùng ưu tiên sản phẩm tiện lợi, chế biến sâu và có giá trị gia tăng cao.
Bên cạnh đó, một số thị trường khác cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu cá tra GTGT sang Canada năm 2025 đạt 800 nghìn USD, tăng 84%; sang Thụy Sĩ đạt 700 nghìn USD, tăng 41% so với năm 2024.
Việt Nam là quốc gia sản xuất cá tra lớn nhất thế giới, có quy mô sản xuất rất lớn - Ảnh minh họa
Dù quy mô còn khiêm tốn, các thị trường này đang mở ra hướng đi mới cho ngành cá tra GTGT, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt tại các thị trường truyền thống.
Nhiều thị trường lớn sụt giảm rõ rệt
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu cá tra GTGT sang một số thị trường quen thuộc ghi nhận mức giảm đáng kể. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Anh đạt 4 triệu USD, giảm 24%; sang Australia đạt hơn 4 triệu USD, giảm 21%; sang Hà Lan đạt gần 3 triệu USD, giảm 9%.
Đáng chú ý, xuất khẩu cá tra GTGT sang Trung Quốc chỉ đạt khoảng 0,21 triệu USD, giảm mạnh 66% so với năm 2024.
Theo VASEP, sự suy giảm này phản ánh rõ các thách thức về nhu cầu tiêu dùng, áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế, cũng như các yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn, chứng nhận bền vững và truy xuất nguồn gốc tại các thị trường phát triển.
Nhìn chung, bức tranh xuất khẩu cá tra GTGT năm 2025 cho thấy xu hướng tăng trưởng vẫn được duy trì nhưng thiếu đồng đều. Khi sản phẩm cá tra ngày càng khó cạnh tranh về giá, doanh nghiệp buộc phải chuyển trọng tâm sang nâng cao giá trị, thông qua phát triển thương hiệu, đáp ứng các chứng nhận quốc tế và mở rộng sang các thị trường tiềm năng.
Trong thời gian tới, việc đa dạng hóa thị trường, đầu tư sâu hơn vào chế biến và linh hoạt chiến lược theo từng khu vực sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành cá tra GTGT tận dụng cơ hội tăng trưởng và giảm thiểu rủi ro trước những biến động bên ngoài.
Việt Nam là quốc gia sản xuất cá tra lớn nhất thế giới, có quy mô sản xuất rất lớn, bao gồm cả nuôi trồng và chế biến. Mặc dù diện tích nuôi không có sự tăng mạnh trong 10 năm qua, nhưng sản lượng cá tra vẫn tiếp tục tăng trưởng đều đặn từ 1,11 triệu tấn (2015) lên 1,787 triệu tấn (2024). Sự gia tăng sản lượng này có thể do năng suất nuôi cá tra đã được cải thiện nhờ vào ứng dụng công nghệ mới, quản lý sản xuất hiệu quả hơn và áp dụng các phương pháp nuôi bền vững.
Cá tra Việt Nam được chế biến thành nhiều sản phẩm khác nhau như fillet cá tra, cá tra đông lạnh, cá tra phi lê tẩm gia vị, cá tra tươi sống, v.v. Những sản phẩm này chủ yếu phục vụ cho xuất khẩu.
Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cá tra hàng đầu thế giới. Xuất khẩu cá tra Việt Nam trong giai đoạn 2015-2024 có sự tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt là trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch. Mặc dù có những biến động về kim ngạch và tỷ trọng, nhưng ngành cá tra vẫn giữ vững vai trò là một trong những ngành xuất khẩu thủy sản chủ lực của Việt Nam. Các thị trường xuất khẩu chính bao gồm Mỹ, EU, Trung Quốc, Brazil, Mexico và các nước Đông Nam Á. Sản phẩm cá tra của Việt Nam được ưa chuộng nhờ chất lượng tốt và giá cả cạnh tranh.
Ngành cá tra Việt Nam đang dần chuyển hướng ứng dụng các công nghệ hiện đại vào sản xuất và chế biến, bao gồm công nghệ nuôi cá tiên tiến, công nghệ chế biến thực phẩm, hệ thống quản lý chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế (ISO, HACCP) và các chứng nhận bền vững như ASC, Global Gap.
