Ông Nguyễn Nhiều, Giám đốc Công ty Thuận Nghĩa Gia Lai, bên con đường doanh nghiệp xây dựng tại xã Chư Sê từ 10 năm trước nhưng đến nay vẫn chưa đòi hết nợ - Ảnh: TẤN LỰC
Liên quan vụ việc Công ty Thuận Nghĩa Gia Lai (trụ sở xã Chư Sê, Gia Lai) thắng kiện xã yêu cầu trả nợ xây đường 2,2 tỉ đồng nhưng chưa đòi được, luật sư đã chia sẻ vấn đề pháp lý khi người phải thi hành án là cơ quan nhà nước.
Buộc thi hành án, không có ngoại lệ
Cụ thể, người phải thi hành án trong vụ kiện đã được Báo điện tử Tuổi Trẻ phản ánh là các pháp nhân kế thừa nghĩa vụ của UBND huyện Chư Sê cũ, gồm: UBND xã Chư Sê, UBND xã Ia Ko, Ban Quản lý Chư Sê.
Luật sư Nguyễn Đức Du (Đoàn luật sư tỉnh Đắk Lắk) cho biết về nguyên tắc chung quy định tại điều 4 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, luật không miễn trừ cưỡng chế cho bất cứ chủ thể nào, bao gồm: "Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan".
Trong phạm vi trách nhiệm của mình, người phải thi hành án phải chấp hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định thi hành án.
Nếu có điều kiện thi hành mà không tự nguyện thực hiện thì bắt buộc bị cưỡng chế thi hành án, không có ngoại lệ.
Việc UBND xã "xin ý kiến", "vận động dân đóng góp" trong khi đã có quyết định thi hành án và quá thời hạn tự nguyện thi hành cho thấy cơ quan phải thi hành án chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính bắt buộc theo bản án.
Về lý thuyết, Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai hoàn toàn có quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế phù hợp nếu xác minh được nguồn tài chính hoặc tài sản có thể xử lý chứ không chỉ dừng ở việc "tổ chức làm việc".
Không được cưỡng chế tài sản công, nhưng có thể cưỡng chế tài sản khác
Luật sư Nguyễn Đức Du cũng cho hay theo quy định, ngân sách nhà nước, trụ sở hay tài sản của UBND xã về nguyên tắc là tài sản công phục vụ chức năng quản lý nhà nước. Do đó cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo đảm và cưỡng chế đối với tài sản không thuộc diện tài sản công.
Cũng như có quyền xác minh điều kiện thi hành án, yêu cầu các cơ quan liên quan (kho bạc, ngân hàng, cơ quan thuế…) phối hợp cung cấp thông tin về tài khoản, nguồn thu của đơn vị. Bao gồm cả nguồn thu ngoài ngân sách nhà nước đều được quản lý tại Kho bạc Nhà nước.
Theo điều 14 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai có quyền yêu cầu Kho bạc Nhà nước khu vực có thẩm quyền phụ trách địa bàn tại UBND xã Chư Sê và UBND xã Ia Ko cung cấp thông tin số dư tài khoản của UBND xã liên quan.
Trong một số trường hợp có thể yêu cầu phong tỏa, khấu trừ đối với tài khoản tiền gửi (không phải tài khoản dự toán chi thường xuyên) để thi hành nghĩa vụ trả nợ đối với Công ty Thuận Nghĩa Gia Lai.
Xem xét trách nhiệm người đứng đầu
Luật sư cho hay theo khoản 5, điều 4 của Luật Thi hành án dân sự năm 2025, quy định đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân không chấp hành bản án, quyết định hoặc không thực hiện các quyết định về thi hành án, các yêu cầu, đề nghị của cơ quan thi hành án dân sự, văn phòng thi hành án dân sự, chấp hành viên, thừa hành viên hoặc có các hành vi vi phạm thì tùy theo tính chất và mức độ vi phạm có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
