Tại khu vực của Công ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay (VAECO) ở Nội Bài hiện có chiếc VN-B198, thuộc dòng Ilyushin IL-18D do Liên Xô chế tạo. Theo AirHistory.net và RussianPlanes, chiếc máy bay mang số chế tạo 189011304, xuất xưởng năm 1969 và được ghi nhận là chiếc IL-18 cuối cùng được chế tạo trên thế giới, trước khi dây chuyền sản xuất dòng này khép lại.
Sau khi rời nhà máy, máy bay được bàn giao cho Air Mauritanie rồi sang Việt Nam đầu thập niên 1970. Về sau, máy bay mang số hiệu VN-B198 và trở thành chiếc IL-18 cuối cùng còn phục vụ Vietnam Airlines.
IL-18D dài 35,9 mét, sải cánh 37,4 mét, trọng lượng cất cánh tối đa 64 tấn. Máy bay sử dụng 4 động cơ turboprop Ivchenko AI-20M, mỗi động cơ khoảng 4.250 mã lực, đưa tổng công suất lên khoảng 17.000 mã lực. Mỗi động cơ kéo một bộ cánh quạt 4 lá đường kính khoảng 4,5 mét.
Tàu bay IL-18D mang số hiệu VN-B198 chở quân nhân trong những lần thực hiện nhiệm vụ. (Ảnh: VNA)
Vietnam Airlines cho biết VN-B198 có thể mang khoảng 30.000 lít nhiên liệu và chở tới 120 hành khách trên những hành trình dài. Với kích thước và sức mạnh này, IL-18 từng là một trong những dòng máy bay chở khách đường dài đáng chú ý của Liên Xô trong nhiều thập niên.
Sau nhiều năm khai thác, IL-18 dần nhường chỗ cho các thế hệ máy bay phản lực hiện đại. VN-B198 tiếp tục hiện diện trong đội bay Việt Nam trước khi ngừng khai thác, và sau khoảng ba thập niên không còn cất cánh, chiếc máy bay vẫn được giữ lại tại Nội Bài.
Hiện VN-B198 là một trong ba tàu bay cũ mà Vietnam Airlines đang tính phương án chuyển giao cho các đơn vị phù hợp để phục vụ trưng bày, nghiên cứu, đào tạo hoặc làm mô hình huấn luyện. Khu vực đặt các tàu bay cũng dự kiến được giải phóng để VAECO xây dựng hangar số 3.
Dòng IL-18 từng xuất hiện trong nhiều dấu mốc lịch sử
Không chỉ riêng VN-B198, dòng IL-18 từng có vị trí đặc biệt trong lịch sử hàng không Việt Nam. Tháng 12/1970, một chiếc IL-18 số hiệu 195 đã đưa ông Lê Đức Thọ, khi đó là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Cố vấn đặc biệt của Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Paris, sang Pháp tiếp tục tham gia đàm phán.
Đến ngày 20/4/1975, một chiếc IL-18 khác từ Hà Nội bay vào Đà Nẵng, chở nhóm phi công và thợ máy vào tiếp nhận, làm quen với những chiếc A-37 thu được. Tám ngày sau, Phi đội Quyết Thắng sử dụng chính loại máy bay này tiến công sân bay Tân Sơn Nhất trong những ngày cuối của Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Sau ngày đất nước thống nhất, IL-18 tiếp tục đảm nhiệm các chuyến chuyên cơ. Một chiếc mang số hiệu VN-195 đã đưa Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng cùng đoàn đại biểu Đảng, Nhà nước từ Gia Lâm vào Tân Sơn Nhất dự lễ mừng chiến thắng và thống nhất đất nước.
Những nhiệm vụ này không phải do VN-B198 thực hiện, nhưng cho thấy vì sao IL-18 từng là một dòng máy bay đặc biệt trong lịch sử hàng không Việt Nam.
