Các tiêm kích F/A-18 Super Hornets cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln trong chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran - Ảnh: REUTERS
Ngày 1-8 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và Israel đã thống nhất tạm hoãn các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, nhằm chờ một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng.
Sức ép từ đồng minh
“Chúng tôi vừa nhận được đề nghị từ Iran và các quốc gia khác ở Trung Đông yêu cầu tạm hoãn bất kỳ cuộc tấn công nào, vì những điều khoản cơ bản của một thỏa thuận đã được thống nhất”, nhà lãnh đạo Mỹ viết.
Trước đó, trang tin Axios ngày 1-8 cho biết Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã điện đàm với ông Trump để bày tỏ lo ngại về kế hoạch tấn công và kêu gọi Mỹ hạ nhiệt căng thẳng.
Trong cuộc điện đàm, Thái tử Mohammed bin Salman đặc biệt nhấn mạnh về “sự cần thiết phải ưu tiên đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng” ở Trung Đông.
Ngoài ra, Saudi Arabia lo ngại rằng nếu Mỹ tấn công các cơ sở năng lượng của Iran hoặc tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào những cơ sở hạ tầng trọng yếu khác, Tehran có thể đáp trả bằng các cuộc tấn công tương tự nhằm vào Saudi Arabia và các quốc gia vùng Vịnh.
Đây không phải lần đầu tiên ông Trump đe dọa leo thang xung đột với Iran.
Tuy nhiên nguy cơ cuộc xung đột lan rộng khắp Trung Đông, khả năng các đồng minh chủ chốt của Mỹ tại vùng Vịnh bị Iran tấn công và những tác động tiêu cực đối với kinh tế toàn cầu luôn là những yếu tố khiến Nhà Trắng phải cân nhắc.
Việc Riyadh công khai kêu gọi kiềm chế cho thấy ngay cả những đồng minh thân cận nhất của Washington ở Trung Đông cũng không mong muốn xảy ra một cuộc chiến toàn diện với Iran.
Đối với Nhà Trắng, đây là tín hiệu cho thấy nếu tiếp tục leo thang, Mỹ có nguy cơ phải gánh phần lớn chi phí quân sự mà không được hỗ trợ bởi các đồng minh trong khu vực.
Lời đe dọa từ Iran
Các tên lửa Zolfaghar và Qadr của Iran được trưng bày tại thủ đô Tehran hôm 24-7 - Ảnh: REUTERS
Trước đó, ông Ebrahim Rezaei - thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran - hôm 1-8 cảnh báo Tehran sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Mỹ tiến hành tấn công.
“Trước bất kỳ cuộc tấn công nào của đối thủ, phản ứng đáp trả của chúng tôi sẽ không chỉ giới hạn ở khu vực vịnh Ba Tư. Chúng tôi sẽ đáp trả mọi căn cứ của đối phương, cũng như nơi xuất phát của các cuộc tấn công, dù chúng ở đâu”, ông Rezaei tuyên bố.
Ông khẳng định sẽ là “ảo tưởng” khi cho rằng Tehran sẽ đầu hàng nếu Washington “giáng một đòn nhanh chóng và mang tính hủy diệt” vào quốc gia này, theo Đài Al Jazeera.
“Nếu Iran bị tấn công, chúng tôi sẽ đưa toàn bộ khu vực cùng các cơ sở hạ tầng của họ trở về thời kỳ đồ đá. Điều khôn ngoan nhất là các vị đừng hành động một cách dại dột”, ông Rezaei nói thêm.
Cùng ngày 1-8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nhấn mạnh Tehran sẽ đáp trả tương xứng mọi hành động gây hấn.
Bằng cách tuyên bố mở rộng phạm vi đáp trả ra ngoài Vịnh Ba Tư và nhắm vào các căn cứ của Mỹ, Tehran muốn nâng mức độ rủi ro của bất kỳ chiến dịch quân sự nào do Washington phát động và buộc Nhà Trắng phải cân nhắc kỹ trước khi hành động.
Theo giới phân tích, việc ông Trump tuyên bố chỉ hoãn tấn công cho thấy Mỹ nhiều khả năng đang sử dụng đòn bẩy quân sự như một công cụ đàm phán hơn là mục tiêu cuối cùng.
Thông qua việc liên tục đe dọa tấn công, Washington muốn gia tăng áp lực buộc Tehran phải nhượng bộ trên bàn đàm phán, song song đó vẫn sẵn sàng sử dụng vũ lực nếu các cuộc thương lượng thất bại.
Cuộc chiến không được lòng dân
Việc tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran có thể khiến Tổng thống Trump và Đảng Cộng hòa đối mặt với những rủi ro chính trị đáng kể, trong bối cảnh cuộc xung đột không nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ dư luận Mỹ.
Bên cạnh đó, một cuộc chiến kéo dài có nguy cơ đẩy giá nhiên liệu lên cao, làm gia tăng lạm phát và ảnh hưởng đến tâm lý cử tri trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng vào tháng 11 tới.
