Vì sao lãi suất vẫn chưa thể giảm dù NHNN đã có nhiều động thái hỗ trợ?

Dù khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiếp tục tăng lãi suất được đánh giá là rất thấp, Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng mặt bằng lãi suất tại Việt Nam vẫn sẽ chịu nhiều áp lực trong thời gian tới và khó có khả năng giảm mạnh như kỳ vọng.

Trong báo cáo mới công bố, VDSC nhận định FED nhiều khả năng sẽ duy trì lập trường chính sách hiện tại thay vì tăng lãi suất trong các cuộc họp còn lại của năm. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc áp lực lãi suất tại Việt Nam sẽ sớm được giải tỏa.

FED khó tăng lãi suất nhưng cũng chưa thể sớm nới lỏng

Theo VDSC, thị trường hiện vẫn định giá xác suất FED tăng lãi suất vào cuối năm ở mức khoảng 50%. Tuy nhiên, kịch bản này khó xảy ra khi FED đang phải ưu tiên ổn định thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ (UST) và hỗ trợ Bộ Tài chính Mỹ kiểm soát chi phí vốn.

Nhóm phân tích cho rằng FED hiện vẫn đang duy trì trạng thái hỗ trợ thị trường trái phiếu thông qua việc mua vào trái phiếu kỳ hạn ngắn và mở rộng bảng cân đối kế toán với tốc độ khoảng 30 tỷ USD mỗi tháng, cao hơn cả tốc độ thu hẹp bảng cân đối trong năm 2024.

Bên cạnh đó, chiến sự kéo dài tại Iran chủ yếu tạo ra áp lực lạm phát do chi phí đẩy. Trong bối cảnh này, việc nâng lãi suất không phải là công cụ hiệu quả để kiểm soát lạm phát.

Một yếu tố khác là Nhật Bản, quốc gia đang nắm giữ lượng lớn trái phiếu Chính phủ Mỹ. Nếu FED tăng lãi suất, áp lực lên tỷ giá USD/JPY có thể buộc Nhật Bản phải bán trái phiếu Mỹ để hỗ trợ đồng yên, qua đó khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lên, đi ngược mục tiêu ổn định thị trường nợ của Mỹ.

"Tổng hòa các yếu tố trên, khả năng FED tăng lãi suất trong các cuộc họp tới hoặc vào cuối năm là rất thấp", VDSC nhận định.

Ảnh chụp màn hình 2026-06-02 112708Nguồn: VDSC tổng hợp

Lãi suất Việt Nam vẫn đối mặt nhiều áp lực

Dù môi trường lãi suất toàn cầu không xấu đi, VDSC cho rằng mặt bằng lãi suất trong nước vẫn là bài toán khó.

Một trong những giải pháp được Ngân hàng Nhà nước triển khai gần đây là sửa đổi Thông tư 22 theo hướng cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên huy động (LDR). Theo VDSC, đây là hướng đi hợp lý và có thể giúp giảm bớt áp lực thanh khoản ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng.

Tuy nhiên, tác động của chính sách này được đánh giá là tương đối hạn chế.

Theo phân tích của VDSC, nguồn tiền gửi Kho bạc được tính vào LDR chỉ ở mức 20%, chủ yếu hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn và không thể giải quyết nhu cầu vốn trung, dài hạn của hệ thống.

Trong khi đó, các kênh huy động vốn trung và dài hạn như chứng chỉ tiền gửi hay trái phiếu ngân hàng vẫn đang duy trì lãi suất cao, kéo theo chi phí vốn của các ngân hàng tiếp tục neo ở mức lớn.

Áp lực càng gia tăng khi nhu cầu tín dụng của nền kinh tế vẫn ở mức cao, trong khi huy động từ thị trường dân cư chưa thực sự thuận lợi.

VDSC: Lãi suất khó giảm trong ít nhất 3 tháng tới

Theo VDSC, bài học từ giai đoạn 2023 cho thấy việc kéo giảm mặt bằng lãi suất cần độ trễ khá dài.

Khi đó, ngoài các biện pháp hỗ trợ thanh khoản trong nước, thị trường còn được hưởng lợi từ dòng vốn ngoại và hoạt động mua vào ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước. Phải mất khoảng 6 tháng, mặt bằng lãi suất dài hạn mới quay về mức tương đương cuối năm 2021.

Trong bối cảnh hiện nay, VDSC cho rằng điều kiện thuận lợi đó chưa xuất hiện.

Thứ nhất, FED chưa tăng lãi suất nhưng cũng chưa bước vào chu kỳ giảm lãi suất rõ ràng.

Thứ hai, Việt Nam chưa ghi nhận dòng vốn USD vào mạnh như giai đoạn trước.

Thứ ba, chi phí hoán đổi lãi suất và tỷ giá (swap) vẫn duy trì ở mức rất cao. Theo dữ liệu ngày 20/5/2026, lãi suất swap kỳ hạn 1 năm đang dao động quanh 3,5-3,8%, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

"Với lãi suất điều hành của FED duy trì ở mức 3,5-3,75% và mức swap phổ biến 2-3%, nền lãi suất khó có thể giảm trong 3 tháng tới", VDSC nhận định.

Đáng chú ý, nhóm phân tích cho rằng thị trường đang ở trong tình thế khá khó khăn khi lãi suất duy trì ở mức cao nhưng tỷ giá USD/VND vẫn chịu áp lực tăng.

Ngay cả các ngân hàng thuộc nhóm Big 4, vốn được hưởng lợi từ thay đổi của Thông tư 22, cũng không được hỗ trợ quá nhiều từ phần tiền gửi Kho bạc được tính vào LDR.

Trong bối cảnh đó, VDSC cho rằng cơ quan điều hành có thể cần cân nhắc sử dụng lại công cụ tái cấp vốn nhằm hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

"Tổng hòa các yếu tố hiện nay, mặt bằng lãi suất khó có khả năng giảm trong thời gian tới", báo cáo của VDSC kết luận.