Tình trạng đi sai làn đường đang diễn ra khá phổ biến tại nhiều tuyến đường trung tâm TP. HCM như Võ Văn Tần, Nguyễn Đình Chiểu, Hai Bà Trưng… dù hệ thống biển báo và vạch kẻ phân làn đã được lắp đặt rõ ràng cho từng loại phương tiện.
Theo ghi nhận, tại nhiều tuyến đường có 3 làn xe lưu thông cùng chiều, làn sát vỉa hè bên phải thường dành cho xe máy, làn giữa là làn hỗn hợp, trong khi làn sát dải phân cách bên trái dành cho ô tô con. Tuy nhiên, không ít người điều khiển xe máy vẫn lấn sang làn ô tô để vượt xe phía trước. Ngược lại, nhiều tài xế ô tô cũng chạy vào làn xe máy nhằm né ùn tắc hoặc di chuyển nhanh hơn.
Theo đại diện lực lượng Cảnh sát giao thông TP. HCM, Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người tham gia giao thông phải đi đúng phần đường, làn đường theo hệ thống biển báo và vạch kẻ đường.
Đối với các tuyến đường có nhiều làn xe cùng chiều, người điều khiển phương tiện phải lưu thông trong một làn nhất định và chỉ được chuyển làn tại nơi cho phép. Mỗi lần chuyển làn chỉ được chuyển sang làn liền kề và phải bật tín hiệu báo trước, quan sát an toàn với các phương tiện xung quanh.
Đặc biệt, tại các làn đường dành riêng cho từng loại phương tiện, các phương tiện khác không được phép đi vào. Theo lực lượng chức năng, đi sai làn được xác định là hành vi điều khiển phương tiện không đúng làn đường quy định theo biển báo hoặc vạch kẻ đường.
Thực tế, nhiều trường hợp khi bị xử phạt thường viện lý do chuẩn bị tấp vào lề, rẽ vào nhà dân, cửa hàng hoặc công ty để giải thích cho hành vi đi sai làn. Tuy nhiên, lực lượng CSGT hiện được trang bị camera gắn trên mũ hoặc áo trong quá trình tuần tra nên việc ghi hình, xác định vi phạm được thực hiện khá rõ ràng.
Ngoài ra, trên một số tuyến đường còn xuất hiện tình trạng tài xế ô tô bật xi nhan phải để đi vào làn xe máy nhưng sau đó không rẽ mà tiếp tục lưu thông một quãng dài, thậm chí vượt lên tại giao lộ. Theo CSGT, đây là hành vi “khôn lỏi”, tiềm ẩn nguy cơ cao gây mất an toàn giao thông và làm gia tăng nguy cơ va chạm.
Theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô đi sai làn đường sẽ bị phạt từ 4-6 triệu đồng và bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Trường hợp gây tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên 20-22 triệu đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Đối với xe máy, hành vi đi sai làn bị phạt từ 600.000-800.000 đồng. Nếu gây tai nạn giao thông, người vi phạm có thể bị xử phạt từ 10-14 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Lực lượng chức năng nhận định, đi sai làn không chỉ là hành vi vi phạm luật giao thông mà còn là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ va chạm, đặc biệt tại các tuyến đường đông phương tiện ở TP. HCM.