Theo quy định tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP, cơ chế khoán quỹ phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được xác định theo tổng quỹ, thay vì ấn định mức cố định cho từng chức danh.
Cụ thể, khoản 2 Điều 34 của nghị định quy định quỹ phụ cấp được chia thành hai mức. Đối với thôn có từ 350 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 500 hộ trở lên, hoặc thuộc địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh trật tự, khu vực biên giới, hải đảo, quỹ phụ cấp bằng 6 lần mức lương cơ sở. Với giả định mức lương cơ sở tăng 8% từ ngày 1/7/2026 lên khoảng 2.530.000 đồng/tháng, tổng quỹ phụ cấp tối đa của nhóm này sẽ đạt 15.180.000 đồng/tháng.
Đối với các thôn, tổ dân phố còn lại, quỹ phụ cấp được xác định bằng 4,5 lần mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở dự kiến nêu trên, tổng quỹ phụ cấp tối đa tương ứng là 11.385.000 đồng/tháng.
Đây là tổng quỹ chi trả cho tối đa 3 chức danh chủ chốt tại cơ sở, gồm Bí thư chi bộ, Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố và Trưởng ban Công tác Mặt trận. Việc phân bổ cụ thể mức phụ cấp cho từng chức danh sẽ do địa phương quyết định, căn cứ điều kiện thực tế.
Đáng chú ý, trong quá trình sáp nhập thôn, tổ dân phố, quy mô dân cư tăng lên có thể khiến nhiều địa bàn chuyển sang nhóm được hưởng mức khoán cao hơn (6 lần mức lương cơ sở), qua đó làm tăng dư địa chi trả phụ cấp.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây là mức trần của quỹ phụ cấp, không phải mức hưởng cố định của từng cá nhân. Tổng mức chi trả không được vượt quá quỹ khoán đã được xác định.
Liên quan đến chế độ kiêm nhiệm, khoản 3 Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP quy định, trường hợp một người đảm nhiệm nhiều chức danh sẽ được hưởng thêm phụ cấp kiêm nhiệm bằng 100% mức phụ cấp của chức danh kiêm nhiệm.
Điều này đồng nghĩa, nếu một người vừa là Bí thư chi bộ, vừa là Trưởng thôn, ngoài phụ cấp chính còn được hưởng thêm phụ cấp của chức danh kiêm nhiệm. Trong thực tế sau sáp nhập, có địa phương bố trí một người đảm nhiệm đồng thời cả ba vị trí chủ chốt, khiến tổng thu nhập có thể tăng lên đáng kể.
Trưởng thôn kiêm 3 chức danh có được hưởng phụ cấp hơn 15 triệu đồng/tháng sau khi sáp nhập thôn, tổ dân phố. Ảnh minh họaDù vậy, nguyên tắc “trần chi” vẫn được áp dụng. Tổng mức phụ cấp chi trả, kể cả trong trường hợp kiêm nhiệm nhiều chức danh, vẫn không được vượt quá quỹ khoán tối đa 15,18 triệu đồng/tháng hoặc 11,385 triệu đồng/tháng, tùy theo từng địa bàn.
Thực tế cho thấy, sau sáp nhập, nhiều địa phương có xu hướng tinh gọn bộ máy, giảm số lượng người hưởng phụ cấp để tập trung nguồn lực chi trả cho người kiêm nhiệm. Tuy nhiên, mức hưởng cụ thể cao hay thấp phụ thuộc hoàn toàn vào phương án phân bổ quỹ của từng địa phương.
Theo quy định tại Thông tư 04/2012/TT-BNV (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 14/2018/TT-BNV), Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố được xác định là lực lượng nòng cốt tại cơ sở, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như tổ chức hội nghị cộng đồng, triển khai các nội dung đã được người dân thống nhất, phản ánh kiến nghị lên cấp trên, phát hiện và báo cáo vi phạm pháp luật, vận động người dân tham gia các phong trào, cũng như thực hiện chế độ báo cáo định kỳ.
Ngoài ra, các chức danh này còn có quyền ký kết hợp đồng đối với các công trình do người dân đóng góp, phân công nhiệm vụ cho cấp phó và tham gia các chương trình tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ.
Trong bối cảnh sáp nhập, khi quy mô địa bàn mở rộng và dân số gia tăng, khối lượng công việc của đội ngũ này cũng lớn hơn đáng kể. Do đó, chính sách phụ cấp không chỉ mang ý nghĩa tài chính mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì động lực và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở.
Tổng hợp lại, nếu mức lương cơ sở được điều chỉnh lên khoảng 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026 như dự kiến, quỹ phụ cấp tối đa sẽ là 15,18 triệu đồng/tháng đối với địa bàn lớn hoặc phức tạp và 11,385 triệu đồng/tháng đối với địa bàn còn lại. Người kiêm nhiệm nhiều chức danh được hưởng thêm phụ cấp tương ứng, nhưng tổng mức chi trả vẫn phải nằm trong giới hạn quỹ khoán, còn mức thực nhận cụ thể sẽ do địa phương quyết định.
