Theo quy định sửa đổi tại khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019, được bổ sung bởi Luật Dân số 2025, lao động nữ được nghỉ trước và sau sinh tổng cộng 6 tháng. Tuy nhiên, trường hợp sinh con thứ hai sẽ được nghỉ 7 tháng; thời gian nghỉ trước sinh tối đa không quá 2 tháng. Với trường hợp sinh đôi trở lên, từ con thứ hai, mỗi con người mẹ được nghỉ thêm một tháng.
Không chỉ lao động nữ, thời gian nghỉ thai sản dành cho lao động nam cũng có thay đổi đáng kể. Từ ngày 1/7/2026, lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ 10 ngày làm việc. Nếu sinh ba trở lên, người chồng được nghỉ thêm 3 ngày cho mỗi con tính từ con thứ ba. Trường hợp sinh đôi phải phẫu thuật, thời gian nghỉ là 14 ngày làm việc.
Nghị định 168/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định cụ thể điều kiện để được hưởng chế độ nghỉ thai sản tăng thêm đối với trường hợp sinh con thứ hai. Theo đó, lao động nữ khi sinh phải có một con đẻ còn sống tại thời điểm sinh con. Tương tự, lao động nam được áp dụng chế độ này nếu tại thời điểm vợ sinh con, gia đình đã có một con đẻ còn sống. Người lao động đồng thời phải đáp ứng điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Khi sinh con thứ 2, cả lao động nam lẫn nữ đều được nghỉ dài hơn theo Luật mới. Ảnh minh họaLuật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng giữ nguyên nguyên tắc người lao động muốn hưởng chế độ thai sản khi sinh con phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh. Riêng trường hợp phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định y tế, người lao động cần đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 3 tháng trong thời gian 12 tháng trước sinh, với điều kiện đã có tổng thời gian đóng từ đủ 12 tháng trở lên.
Một điểm đáng chú ý khác là lao động nữ đi làm sớm vẫn tiếp tục được hưởng trợ cấp thai sản. Theo quy định, người lao động có thể quay lại làm việc sau khi đã nghỉ ít nhất 4 tháng, nếu được doanh nghiệp đồng ý và có xác nhận của cơ sở y tế về việc đi làm sớm không ảnh hưởng sức khỏe. Khi đó, ngoài tiền lương do doanh nghiệp chi trả cho những ngày làm việc, người lao động vẫn được nhận trợ cấp thai sản theo quy định của bảo hiểm xã hội.
Việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản đối với trường hợp sinh con thứ hai không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ nhỏ, mà còn là một giải pháp dân số trong dài hạn. Trong bối cảnh nhiều tỉnh, thành phố ghi nhận mức sinh xuống thấp, chính sách mới được kỳ vọng góp phần giảm áp lực tâm lý, kinh tế cho các gia đình trẻ.
Bên cạnh việc tăng thời gian nghỉ thai sản, Nghị định 168/2026/NĐ-CP còn bổ sung một số chính sách hỗ trợ tài chính liên quan đến sinh con. Từ ngày 1/1/2027, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi sẽ được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng theo quy định của Chính phủ.
