Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) ký kết các văn kiện với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tại Matxcơva vào tháng 1-2025 - Ảnh: REUTERS
Theo tài liệu hợp tác giữa Nga và Iran mà Fox News đưa tin hôm 20-9, Matxcơva và Tehran đang xây dựng các mối liên kết về tài chính, năng lượng và công nghiệp, đồng thời tạo ra những kênh mới cho thương mại và hợp tác, trong bối cảnh hai quốc gia ngày càng chịu nhiều lệnh trừng phạt của phương Tây.
Ngoài ra hai bên cũng đặt mục tiêu hợp tác hạt nhân, sản xuất linh kiện máy bay Nga tại Iran, triển khai các dự án năng lượng quy mô lớn và mở các tuyến vận tải mới kéo dài tới vịnh Ba Tư.
Tài liệu này có tiêu đề “Kế hoạch hợp tác giữa Liên bang Nga và Cộng hòa Hồi giáo Iran giai đoạn 2024-2026", dài 44 trang và được viết bằng tiếng Nga. Văn bản được ký kết ngày 2-9-2024.
Lộ trình trên cũng kêu gọi Nga và Iran phối hợp thông qua BRICS và các tổ chức quốc tế khác, nhằm chống lại “các hạn chế thương mại đơn phương”.
Về vấn đề hạt nhân, tài liệu chỉ đạo Tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Nga Rosatom tiếp tục chịu trách nhiệm tại Nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, bao gồm cung cấp nhiên liệu và hỗ trợ bảo trì cho tổ máy số 1, cũng như tiếp tục các công việc xây dựng liên quan đến tổ máy số 2 và số 3.
“Đây là những tài liệu cấp cao không công khai, cho thấy sự hợp tác toàn diện giữa Nga và Iran”, một nguồn tin tình báo châu Âu nói với Fox News.
Theo nguồn tin, tài liệu đề cập đến những vấn đề mang tính “chiến lược, nhạy cảm và có tính chính trị cao, tập trung vào các lĩnh vực như chương trình hạt nhân, thương mại năng lượng và các giao dịch tài chính, nhằm né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ”.
Chuyên viên nghiên cứu Keti Korkiya thuộc Tổ chức Foundation for Defense of Democracies nhận định nếu xét riêng lẻ, không sáng kiến nào trong số này mang tính đột phá.
"Những người quan sát quan hệ Nga - Iran sẽ nhận thấy nhiều hoạt động hợp tác giữa hai quốc gia đã được công khai trong nhiều năm", bà Korkiya bình luận.
Tuy nhiên nếu xét tổng thể, chúng cho thấy "nỗ lực nhằm loại bỏ những điểm dễ bị tổn thương đơn lẻ và xây dựng các phương án dự phòng trong quan hệ kinh tế Nga - Iran".
Bà Korkiya nói thêm rằng Matxcơva đang tìm cách xây dựng cấu trúc quan hệ với Tehran thông qua các cơ chế tài chính, tuyến vận tải, đầu tư năng lượng và hợp tác hàng không.
