Trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS) nhận định rằng, việc đa dạng hóa không chỉ giữa các kênh (tiết kiệm, vàng, chứng khoán, bất động sản) mà còn cần hiểu rõ từng kênh đang phòng thủ được loại rủi ro cụ thể nào, thay vì mặc định "an toàn" là một nhãn hàng cố định.
Thời gian qua, các loại tài sản trên thế giới biến động không ngừng, kể cả đến thời điểm hiện tại vẫn tiềm ẩn những rủi ro hơn giai đoạn trước, ông nhận xét như thế nào về điều này?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Điều tôi muốn nhấn mạnh trước tiên là khái niệm về tài sản an toàn chưa bao giờ là khái niệm bất biến, và giai đoạn vừa qua chứng minh rõ điều đó. Vàng trong năm 2026 đã có độ biến động vượt ngưỡng trong lịch sử, lọt vào nhóm 5% biến động cao nhất kể từ năm 1971. Riêng quý II/2026, giá vàng dao động từ khoảng 3.960 đến 4.850 USD/ounce, biên độ mà trước đây khó ai hình dung cho một tài sản phòng thủ.
Theo tôi, có ba lớp rủi ro cộng hưởng gây ra điều này. Thứ nhất, là chu kỳ lãi suất khó đoán hơn. Thứ hai, vấn đề địa chính trị đã thành biến số trung tâm. Xung đột tại Trung Đông kéo dài liên quan đến eo biển Hormuz - nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu, khiến biến động lan từ năng lượng sang lạm phát rồi sang trái phiếu. Thứ ba, đó là tương quan trái phiếu - cổ phiếu đã đổi bản chất. Khi lạm phát là gốc rễ của cú sốc, cả hai tài sản cùng giảm. Đây là lý do trái phiếu không còn làm tốt vai trò giảm xóc cho danh mục với tỷ lệ 60/40 như trước.
Như vậy có thể thấy đây không phải giai đoạn hết an toàn, mà là biến động đã trở thành trạng thái nền, không còn là ngoại lệ. Điều này buộc nhà quản lý tài sản phải chuyển từ tư duy chọn tài sản an toàn sang quản trị biến động chủ động, xây danh mục dựa trên tương quan động hơn.
Và trong giai đoạn các loại tài sản biến động trên toàn cầu này có đặc điểm gì đáng chú ý theo quan sát của ông?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Theo quan sát của tôi, có bốn đặc điểm chung xuyên suốt các lớp tài sản trong đợt biến động này. Đầu tiên, là tốc độ phản ứng với tin tức nhanh hơn hẳn ở mọi loại tài sản. Cổ phiếu, trái phiếu, dầu, vàng đều biến động mạnh gần như tức thời khi có tin chính sách, ví dụ riêng tháng 3/2026, biến động của cả cổ phiếu lẫn trái phiếu đều tăng vọt cùng lúc với vàng, không phải hiện tượng cục bộ.
Tiếp theo, tương quan giữa cổ phiếu và trái phiếu đã chuyển dương, đây là thay đổi cấu trúc quan trọng nhất. Kênh trái phiếu, vốn được xem là hầm trú ẩn về kỳ hạn, giờ bản thân kỳ hạn lại trở thành nguồn rủi ro trong môi trường lợi suất thực tăng.
Thứ ba, là dầu và năng lượng trở thành biến số trung tâm. Xung đột tại Trung Đông, liên quan đến eo biển Hormuz, đẩy giá dầu biến động mạnh, từ đó lan sang kỳ vọng lạm phát, sang định giá lãi suất thực, rồi sang cả vàng và cổ phiếu.
Cuối cùng, các loại tài sản như vàng, bạc và tiền mã hóa có xu hướng biến động đồng pha với nhau, rồi cùng hạ nhiệt khi rủi ro dịu bớt. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang xếp nhóm tài sản này chung một giỏ phòng thủ thay thế, phản ứng theo cùng một logic, thay vì mỗi tài sản vận động độc lập theo đặc thù riêng.
Như vậy những quy luật trước đây mọi người hay truyền tai nhau ví dụ như là khi kinh tế kém tăng trưởng, nhiều rủi ro thì chuyển sang những tài sản an toàn như gửi tiết kiệm hay mua vàng, mua trái phiếu… trong bối cảnh mới hiện nay, những quan điểm đó hiện có còn phù hợp không, theo ông?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Theo tôi, quy luật đó không sai hoàn toàn, nhưng đã không còn đủ để áp dụng một cách máy móc như trước, nó cần được cập nhật theo ba lớp điều kiện mới.
Thứ nhất, sự an toàn trong thời điểm bây giờ không đồng nghĩa với ít biến động. Vàng vẫn giữ vai trò trú ẩn về mặt tương quan, dữ liệu cho thấy vàng vẫn là loại tài sản được tìm kiếm so với tài sản rủi ro khác khi thị trường căng thẳng. Nhưng riêng giá vàng năm 2026 lại biến động ở mức cao kỷ lục, điều này có nghĩa là nhà đầu tư vẫn có thể trú ẩn đúng chỗ, nhưng phải chấp nhận biên độ dao động lớn hơn nhiều so với hình dung vàng là tài sản yên bình trước đây.
Thứ hai, việc gửi tiết kiệm vốn được xem là vùng an toàn tuyệt đối nay chịu rủi ro thực âm nếu lạm phát dai dẳng.
Thứ ba, quy luật kinh tế xấu chuyển sang tài sản an toàn, giả định trái phiếu và vàng phản ứng cùng chiều với cổ phiếu. Nhưng khi tương quan cổ phiếu và trái phiếu chuyển dương do lạm phát, trái phiếu không còn tự động là nơi trú ẩn khi cổ phiếu giảm. Nhà đầu tư áp dụng công thức cũ là bán cổ phiếu, mua trái phiếu dài hạn thì có thể vẫn lỗ ở cả hai phía.
Vì vậy, tôi cho rằng tư duy đúng bây giờ không phải là danh mục tài sản an toàn cố định, mà là danh mục phòng thủ có tính động được điều chỉnh theo bản chất của rủi ro tại từng thời điểm. Với nhà đầu tư Việt Nam, điều này có nghĩa là việc đa dạng hóa không chỉ giữa các kênh (tiết kiệm, vàng, chứng khoán, bất động sản) mà còn cần hiểu rõ từng kênh đang phòng thủ được loại rủi ro cụ thể nào, thay vì mặc định "an toàn" là một nhãn hàng cố định.
Giai đoạn này những đối tượng như thế nào dễ bị ảnh hưởng nhất theo ông?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Theo tôi, có bốn nhóm nhà đầu tư dễ chịu tổn thương nhất trong giai đoạn này.
Thứ nhất là nhà đầu tư áp dụng công thức phân bổ tài sản cứng nhắc theo quá khứ, điển hình là danh mục 60/40 (60% cổ phiếu, 40% trái phiếu). Khi tương quan cổ phiếu - trái phiếu chuyển dương, nhóm này chịu thiệt hại kép.
Thứ hai, người gửi tiết kiệm dài hạn không theo dõi lạm phát thực. Nhóm này thường là nhà đầu tư thận trọng, lớn tuổi, ưu tiên an toàn vốn tuyệt đối. Họ yên tâm vì số dư sổ tiết kiệm vẫn tăng đều, nhưng không nhận ra sức mua đang bị bào mòn nếu tình trạng lạm phát dai dẳng, vượt lãi suất danh nghĩa thì đây là rủi ro tiềm ẩn.
Thứ ba là khi nhà đầu tư dùng đòn bẩy cao, đặc biệt ở các tài sản được xem là an toàn. Khi biến động tăng đột ngột như tình trạng giá vàng giảm 9% trong một phiên sau tin bổ nhiệm chủ tịch Fed chẳng hạn, các vị thế có đòn bẩy dễ bị margin call, buộc phải bán tháo đúng lúc thị trường bất lợi nhất, biến một tài sản phòng thủ thành nguồn thua lỗ.
Cuối cùng là nhà đầu tư mới tham gia thị trường trong giai đoạn tăng giá kéo dài, chưa từng trải qua chu kỳ đảo chiều mạnh. Nhóm này thường mua đuổi theo đà tăng của vàng hay các tài sản trú ẩn khi giá đã lập đỉnh rồi hoảng loạn bán ra khi biến động ngược chiều xảy ra như hành vi mua cao bán thấp, sẽ càng bị khuếch đại trong môi trường biến động lớn như hiện nay.
Chúng ta có thể thấy điểm chung của cả bốn nhóm đó là họ đều đang vận hành theo những giả định ổn định của một môi trường vĩ mô đã thay đổi, họ tin rằng tương quan tài sản, lãi suất thực và biên độ biến động sẽ tiếp tục giống như một thập kỷ trước. Đây chính là lý do mà tôi luôn nhấn mạnh với nhà đầu tư rằng cần rà soát lại giả định nền tảng của danh mục, chứ không chỉ điều chỉnh tỷ trọng tài sản.
Những quan điểm về quản lý tài sản, tài chính cũng đang thay đổi dần trong bối cảnh mới. Vậy theo dự báo của ông, trong thời gian này cũng như giai đoạn tới, các ông dự báo giá các loại tài sản còn biến động nữa hay không và theo xu hướng nào?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Theo tôi, xu hướng hiện tại sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới, nhưng bản chất và hướng đi sẽ phân hóa theo từng loại tài sản, chứ không đồng pha như giai đoạn vừa qua.
Đầu tiên là về vàng thì dự báo hiện đang phân hóa rõ rệt giữa các tổ chức lớn, tổ chức JP Morgan nghiêng về kịch bản tăng, dự báo giá trung bình khoảng 6.000 USD/ounce vào cuối năm 2026, trong khi một số tổ chức khác như OCBC lại nghiêng về kịch bản giảm do lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và đồng USD mạnh lên. Tôi kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục xu hướng tăng dài hạn do nhu cầu giảm sự phụ thuộc vào USD của các quốc gia.
Với các kênh như cổ phiếu và trái phiếu thì biến số quyết định của hai kênh này là tốc độ hạ nhiệt lạm phát và định hướng của Fed dưới sự điều hành mới. Với mức hạ nhiệt của giá hàng hóa hiện nay, tôi cho rằng áp lực lạm phát có thể sớm hạ nhiệt, từ đó có thể tác động tích cực lên giá các tài sản cổ phiếu và trái phiếu trong 6 tháng cuối năm 2026.
Bên cạnh đó, về hàng hóa, giá dầu có thể quay trở lại trạng thái biến động bình thường như đầu năm 2026, và đi ngang trong nửa 6 tháng cuối năm nay. Đồng thời, nhóm hàng hóa nông sản có thể tăng do ảnh hưởng từ sản lượng sụt giảm vì thời tiết phức tạp.
Ngoài ra, về kênh tiết kiệm, tôi cho rằng lãi suất tiết kiệm vẫn có thể tiếp tục đi ngang hoặc giảm nhẹ quanh mức hiện nay do các ngân hàng vẫn phải tiếp tục bổ sung thanh khoản để duy trì tăng trưởng dư nợ.
Vậy trong bối cảnh đó người dân nên phân bổ đa lớp tài sản như thế nào cho hiệu quả?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Theo tôi, trong bối cảnh này, nguyên tắc phân bổ nên chuyển từ "chọn đúng tài sản an toàn" sang quản trị theo từng loại rủi ro cụ thể vì như tôi đã trao đổi, không có tài sản nào miễn nhiễm hoàn toàn. Tôi xin chia sẻ vài nguyên tắc tham khảo.
Thứ nhất là cần đa dạng hóa theo loại rủi ro, không chỉ theo loại tài sản. Thay vì nghĩ bao nhiêu % cổ phiếu, bao nhiêu % trái phiếu, chúng ta nên tự hỏi: Danh mục của mình đang phòng thủ được các rủi ro lạm phát/ địa chính trị/ thanh khoản chưa?
Thứ hai, chúng ta không dồn toàn bộ phần an toàn vào một kênh duy nhất. Kể cả vàng hay tiết kiệm cũng nên chỉ là một phần của lớp phòng thủ, không phải toàn bộ.
Thứ ba là nên ưu tiên kỳ hạn ngắn hơn ở phần thu nhập cố định trong giai đoạn lãi suất còn nhiều bất định, để giảm độ nhạy với biến động lợi suất.
Tiếp theo là có thể giữ một phần thanh khoản dự phòng đủ lớn để không bị buộc phải bán tài sản đúng lúc thị trường bất lợi đây chính là bài học từ nhóm nhà đầu tư dùng đòn bẩy cao tôi đề cập ở câu trước.
Cuối cùng, nên tái cân bằng định kỳ thay vì để danh mục trôi tự do. Vì giá các tài sản đang thay đổi liên tục, danh mục cần rà soát lại theo quý, chứ không nên áp dụng một cơ cấu cố định trong nhiều năm như trước.
Với nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam, tôi khuyến nghị nên tham khảo tư vấn tài chính chuyên nghiệp phù hợp với hoàn cảnh riêng, thay vì áp dụng một công thức chung cho tất cả, bởi mức độ chấp nhận rủi ro và mục tiêu tài chính của mỗi người là khác nhau.
Là một công ty chuyên về quản lý tài sản tài chính thì bên ABS đang có những giải pháp như thế nào để hỗ trợ người dân và nhà đầu tư quản lý tài sản tài chính hiệu quả hơn ạ?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Về phía ABS, chúng tôi xác định rõ trong bối cảnh biến động đa lớp tài sản như hiện nay, vai trò của công ty chứng khoán không chỉ dừng ở môi giới giao dịch, mà cần tiến tới tư vấn quản lý tài sản toàn diện cho khách hàng. Đây cũng là xu hướng chung của ngành chứng khoán Việt Nam khi thị trường ngày càng phức tạp hơn. Cụ thể, chúng tôi đang hướng đến ba trụ cột.
Đầu tiên là tư vấn phân bổ tài sản theo khẩu vị rủi ro cá nhân hóa thay vì đưa ra khuyến nghị chung chung cho mọi nhà đầu tư, chúng tôi hướng tới việc xây dựng danh mục phù hợp với từng mục tiêu tài chính, độ tuổi, khả năng chịu rủi ro cụ thể của từng khách hàng, thay vì chỉ tư vấn mua hay bán một mã cổ phiếu đơn lẻ.
Tiếp theo là mở rộng sản phẩm đầu tư, bên cạnh cổ phiếu truyền thống, chúng tôi đang nỗ lực đa dạng hóa các lựa chọn đầu tư mà khách hàng có thể tiếp cận, để nhà đầu tư có thể phân bổ linh hoạt hơn giữa các lớp tài sản, thay vì bị giới hạn chỉ trong kênh chứng khoán niêm yết.
Cuối cùng là đầu tư vào nền tảng nghiên cứu và công nghệ hỗ trợ ra quyết định, chúng tôi liên tục cập nhật các báo cáo phân tích vĩ mô, ngành và công cụ đánh giá để khách hàng có thông tin kịp thời, ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính, đặc biệt quan trọng trong giai đoạn biến động cao như hiện nay.
Tôi cho rằng đây là hướng đi tất yếu của ngành khi thị trường tài chính ngày càng liên thông và phức tạp, nhà đầu tư cá nhân sẽ ngày càng cần đến sự đồng hành chuyên nghiệp trong việc quản lý tổng thể tài sản, chứ không chỉ là một giao dịch riêng lẻ. Đó cũng là cam kết mà chúng tôi đang từng bước xây dựng để phục vụ khách hàng tốt hơn trong dài hạn.
Nhiều người dân vẫn đang nghĩ rằng phải thật sự giàu có mới có thể quản lý tài sản tài chính, nhưng thực tế có phải như vậy không thưa ông?
Ông Nguyễn Quang Đạt: Theo tôi, đây là một quan niệm sai lầm khá phổ biến bởi quản lý tài sản tài chính không phải là đặc quyền của người giàu, thực ra người có thu nhập vừa và nhỏ mới càng cần quản lý tài sản một cách có kỷ luật, vì họ có ít dư địa để chịu sai sót hơn. Có ba lý do khiến quan niệm “phải giàu mới cần quản lý tài sản" cần được nhìn lại.
Thứ nhất, bản chất của quản lý tài sản là quản lý theo tỷ lệ, không phải theo số tuyệt đối. Một người có 50 triệu đồng tiết kiệm cũng cần trả lời đúng những câu hỏi như người có 5 tỷ đó là nên giữ bao nhiêu % tiền mặt để phòng rủi ro, bao nhiêu % nên đầu tư dài hạn, bao nhiêu % nên phân bổ vào tài sản chống lạm phát. Nguyên tắc phân bổ theo tỷ lệ % hoàn toàn áp dụng được với mọi quy mô tài sản.
Thứ hai, ngưỡng gia nhập với nhiều kênh đầu tư ngày nay đã thấp hơn rất nhiều so với trước. Nhà đầu tư có thể bắt đầu tích lũy cổ phiếu, chứng chỉ quỹ với số vốn khiêm tốn, thay vì cần vốn lớn như quan niệm truyền thống về đầu tư hay quản lý tài sản của nhiều thập kỷ trước.
Thứ ba và đây là điểm tôi cho là quan trọng nhất, người có tài sản khiêm tốn thường không có tấm đệm an toàn để chịu sai lầm tài chính. Người giàu có thể chịu một quyết định đầu tư sai mà không ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày; còn người có tài sản vừa và nhỏ, một sai lầm như để toàn bộ tiền tiết kiệm bị lạm phát bào mòn trong nhiều năm, hay dồn hết vốn vào một kênh duy nhất, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu mua nhà, học phí cho con, hay quỹ hưu trí. Chính vì ít dư địa sai sót hơn, nên kỷ luật quản lý tài sản với nhóm này lại càng cấp thiết.
Tôi cho rằng cách tiếp cận đúng là: quản lý tài sản không phải là làm gì với số tiền lớn, mà là xây dựng thói quen ra quyết định tài chính có hệ thống, điều mà bất kỳ ai, ở bất kỳ quy mô tài sản nào, cũng nên bắt đầu càng sớm càng tốt.
