Sáng 2/7, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026.
Tại họp báo, vấn đề tăng trưởng tín dụng thu hút sự quan tâm của nhiều phóng viên, trong đó có câu hỏi liệu NHNN có đang chấp nhận đánh đổi một phần rủi ro để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hay không.
Trả lời vấn đề này, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, khẳng định tín dụng là một trong những động lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đầu tư sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
"Không có tín dụng thì sẽ không thể có vòng quay luân chuyển vốn và không thể đạt được mục tiêu tăng trưởng. Tuy nhiên, không có nghĩa là NHNN sẽ tăng trưởng bằng mọi giá. Chúng ta đã biết trong tiến trình kinh tế luôn có những rủi ro đi kèm. Để đạt được hiệu quả kinh tế thì cần sự cung ứng tiền và thanh khoản thông suốt để kinh tế tăng trưởng tốt", ông Quang phân tích.
Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ phát biểu tại họp báo (Ảnh: NHNN)Ông Quang cho biết, ngành ngân hàng trong thời gian qua gặp rất nhiều khó khăn. Trong đó, khó khăn lớn nhất phải đối mặt là tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng. Bình quân trong giai đoạn 5 năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn từ 3-4% so với tốc độ tăng trưởng huy động vốn.
"Tính đến 15/6, chênh lệch này tiếp tục tiếp diễn, tăng trưởng tín dụng là 6,38% trong khi tăng trưởng huy động vốn chỉ đạt khoảng 4,3%, chênh lệch khoảng 2%", ông cho biết.
Theo Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, việc chênh lệch này kéo giãn hệ số tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) - một hệ số an toàn cực kỳ quan trọng trong quản trị bảng cân đối tiền tệ của các ngân hàng.
"Hệ số LDR của Việt Nam hiện dao động khoảng 112-117%, riêng các ngân hàng thương mại nhà nước khoảng 111-112%, tức cứ huy động được 100 đồng thì cho vay khoảng 111-112 đồng, phần còn lại được bù đắp từ các nguồn vốn khác ngoài tiền gửi dân cư", ông Quang cho biết.
Ông nhấn mạnh, điều này cho thấy hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực về cân đối nguồn vốn, chứ không phải áp lực thanh khoản.
Theo ông, thanh khoản của hệ thống ngân hàng thời gian qua vẫn rất tốt, các tổ chức tín dụng đều đáp ứng đầy đủ khả năng chi trả, bảo đảm nhu cầu rút tiền của người dân. Tuy nhiên, việc duy trì các tỷ lệ an toàn kỹ thuật ngày càng khó khăn do áp lực cân đối giữa nguồn vốn huy động và cho vay.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng trong giai đoạn cuối năm 2024 và năm 2025 khi việc cân đối nguồn vốn ngày càng khó khăn.
Để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng, ông Quang cho biết Chính phủ, các bộ, ngành và NHNN đã đồng thời triển khai nhiều giải pháp.
Một trong những giải pháp là thúc đẩy giải ngân đầu tư công. Tuy nhiên, dù đã có nhiều chuyển biến tích cực, tiến độ giải ngân vẫn chưa đạt kỳ vọng, khiến lượng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước (KBNN) tại hệ thống ngân hàng tăng nhanh.
Theo kế hoạch, nguồn tiền này lẽ ra sẽ được đưa vào nền kinh tế thông qua chi đầu tư công, qua đó quay trở lại hệ thống ngân hàng dưới dạng tiền gửi từ các tổ chức và doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế chưa diễn ra như mong muốn.
Do đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 168 cho phép Bộ Tài chính nâng tỷ lệ tiền gửi của KBNN tại các ngân hàng thương mại lên trên 50%. Trước đây, quy định tỷ lệ này tối đa chỉ là 50%, phần còn lại phải gửi tại Ngân hàng Trung ương. Việc nâng tỷ lệ này giúp các ngân hàng thương mại cải thiện các hệ số an toàn, đặc biệt là hệ số LDR.
Song song với đó, NHNN đã ban hành Thông tư 25 để điều chỉnh hệ số LDR, cho phép tính 20% số dư tiền gửi của KBNN vào hệ số LDR. "Trong thời gian tới, nếu cần thiết, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh để đảm bảo các tỷ lệ an toàn tốt hơn", ông Quang nói thêm.
Bên cạnh đó, về điều hành chính sách tiền tệ, ông Quang cho biết NHNN luôn có hai "cửa sổ" để cung ứng thanh khoản ra thị trường gồm thị trường mở (OMO), nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (Swap) hoạt động rất kịp thời và linh hoạt, và áp sát thị trường. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất thị trường liên ngân hàng đã được giữ ổn định và lan tỏa đến sự ổn định của mặt bằng lãi suất thị trường 1.
"Mặc dù có rất nhiều khó khăn trong cân đối vốn như thế, nhưng ngành ngân hàng đã có dấu hiệu giảm lãi suất, cụ thể là lãi suất huy động thì đã giảm 0,04% so với thời điểm trước ngày mùng 9/4, thời điểm Thống đốc đã chỉ đạo, và lãi suất cho vay giảm khoảng 0,1%", ông cho hay.
Ông cho biết trong thời gian tới, thông qua các kênh cung ứng tiền, NHNN sẽ điều hành để đảm bảo mặt bằng lãi suất trở lại ổn định. Ông cũng kỳ vọng với những chỉ đạo rất quyết liệt của Chính phủ thông qua Nghị quyết 168 và sự tăng cường tốc độ giải ngân đầu tư công thì tiền gửi của các tổ chức Chính phủ sẽ tăng khá tốt trong thời gian tới.
"Khi tốc độ tăng trưởng huy động vốn nó tốt đi thì mặt bằng lãi suất sẽ trở lại ổn định và có thể giảm trong thời gian tới", ông nhận định.
