Mạng xã hội những ngày qua dậy sóng trước thông tin một tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam cắt giảm hàng vạn việc làm. Tiêu đề 'giảm 26.000 nhân sự chỉ trong 15 tháng' nhanh chóng bóp nghẹt tâm lý của giới văn phòng.
Nhiều người lập tức vin vào cớ trí tuệ nhân tạo đang cướp đi sinh kế của con người. Thậm chí, ngay cả khi Giám đốc điều hành FPT trực tiếp khẳng định tại Đại hội cổ đông ngày 16/4/2026 rằng tập đoàn chưa sa thải bất kỳ ai vì AI, dư luận vẫn đặt dấu hỏi lớn.
Hàng loạt giả thuyết được vẽ ra. Đám đông liên tục chất vấn về sự biến mất của 26.000 con người hoặc hoài nghi việc nhân viên bị ép tự xin nghỉ việc.
Cơn bão truyền thông buộc ông Đỗ Cao Bảo, Thành viên Hội đồng quản trị FPT phải đích thân lên tiếng phơi bày sự thật. Lời giải cho con số khổng lồ bốc hơi thực chất nằm ở những quy định khô khan của ngành kế toán.
FPT AI chatÔng Bảo phân tích bức tranh tổng thể cấu trúc tập đoàn để dập tắt tin đồn. Hệ sinh thái FPT hiện sở hữu ba đơn vị mang thương hiệu chung gồm FPT Telecom, FPT Retail và FPT Trading.
Dù mang chung dòng máu, tập đoàn mẹ chỉ nắm giữ tỷ lệ vốn dưới mức chi phối, dao động từ 43 đến 48 phần trăm. Theo luật doanh nghiệp, đây là các công ty liên kết chứ hoàn toàn không phải công ty con.
Chuẩn mực kế toán Việt Nam quy định rất rõ ràng giới hạn của doanh nghiệp. Khi lập báo cáo tài chính hợp nhất, công ty mẹ không được quyền cộng gộp số lượng nhân sự của các công ty liên kết vào tổng thể, dù phần lợi nhuận vẫn được ghi nhận sòng phẳng.
Trên các phương tiện truyền thông đại chúng, FPT thường tự hào công bố quy mô nhân sự lên tới 80.000 người bao gồm cả hệ sinh thái. Tuy nhiên, bản báo cáo hợp nhất năm 2025 buộc phải gạt bỏ nhân sự của ba đơn vị liên kết, kéo con số trên giấy tờ xuống chỉ còn 54.100 người.
Chính sự bất đồng nhất giữa số liệu truyền thông và số liệu kế toán đã tạo ra một kẽ hở tai hại. Một cá nhân nào đó đã làm một phép trừ đơn giản giữa 80.000 và 54.100 để cho ra con số chênh lệch 26.000 người.
Sự thật là tính cả các công ty liên kết, quy mô của tập đoàn công nghệ này trong năm 2025 đã tăng thêm 2.298 người, chạm mốc 85.991 nhân sự trên toàn cầu. Khối lượng công việc khổng lồ vẫn đang cần thêm sức người để vận hành.
Lời giải thích đã phơi bày tường tận, nhưng ông Đỗ Cao Bảo vẫn bày tỏ sự trăn trở về hiệu ứng đám đông. Nhiều người kiên quyết bịt tai trước lời đính chính từ thượng tầng doanh nghiệp chỉ vì nó đi ngược lại với nỗi sợ hãi thẳm sâu bên trong họ.
"Đây là minh chứng rất rõ về định kiến: khi người ta đã tin là AI lấy việc của con người, thì số nhân viên FPT nhất định phải giảm chứ không thể tăng được", vị lãnh đạo đúc kết.
Sự việc lần này không chỉ giải oan cho một doanh nghiệp mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về cách tiếp nhận thông tin. Trước những làn sóng công nghệ mới, dư luận cần một cái đầu lạnh để phân tích dữ liệu thay vì tự tạo ra những bóng ma tâm lý rồi hoảng sợ trước chúng.
