Sáng 5/8, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường Diên Hồng dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn trình bày Tờ trình dự án luật.
Theo Thống đốc, việc sửa đổi nhằm xử lý những vấn đề phát sinh từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, khắc phục khoảng trống pháp lý về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của các tổ chức quốc tế và tháo gỡ vướng mắc trong cơ chế tài chính của NHNN.
Đồng thời, dự luật tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên tại các tổ chức tiền tệ quốc tế, kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, thúc đẩy phát triển thị trường vốn và giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn trình bày Tờ trình dự án Luật (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Quốc hội)Bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế, mở rộng thẩm quyền của NHNN
Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, dự luật tập trung sửa đổi một số nội dung quan trọng.
Trong đó, dự luật bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, đồng thời giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp dữ liệu phục vụ việc lập trạng thái đầu tư quốc tế, tương tự cơ chế lập cán cân thanh toán.
Dự luật cũng luật hóa quy định về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, kế thừa nội dung Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối nhằm bảo đảm nguyên tắc quyền con người, quyền công dân chỉ được hạn chế theo quy định của luật.
Bên cạnh đó, dự luật sửa đổi cơ chế tài chính của NHNN theo Nghị quyết số 160/2024/QH15 của Quốc hội về phân bổ ngân sách trung ương năm 2025; đồng thời chuyển thẩm quyền quy định chế độ tài chính của NHNN từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ để thống nhất với Luật Tổ chức Chính phủ.
Một nội dung đáng chú ý khác là bổ sung thẩm quyền cho NHNN được áp dụng các tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức quy định đối với tổ chức tín dụng nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội.
Dự luật cũng điều chỉnh một số quy định để phù hợp với mô hình tổ chức mới của NHNN và chính quyền địa phương hai cấp; bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước nhằm giảm chồng chéo, nhưng không làm thay đổi thẩm quyền kiểm tra thuộc chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.
Bổ sung quy định về phòng, chống rửa tiền liên quan tài sản ảo
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, dự luật sửa đổi theo hướng đáp ứng các khuyến nghị của các tổ chức quốc tế.
Cụ thể, dự luật mở rộng khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi; bổ sung đối tượng báo cáo, các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ và trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với hoạt động phòng, chống rửa tiền liên quan đến tài sản ảo.
Ngoài ra, dự luật hoàn thiện quy định về nhận biết và xác minh thông tin khách hàng; minh bạch thông tin của các thỏa thuận pháp lý; trách nhiệm báo cáo giao dịch đáng ngờ cho NHNN; lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu; đồng thời sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ một số quy định để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy.
Quang cảnh Phiên họp (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Quốc hội)Cho phép ngân hàng làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, dự luật bổ sung hoạt động ngân hàng thương mại được phép thực hiện là đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.
Theo Chính phủ, quy định này nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp, góp phần phát triển thị trường vốn và giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng.
Cơ quan thẩm tra đề nghị hoàn thiện nhiều nội dung quan trọng
Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết ban hành luật, đồng thời đánh giá hồ sơ dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu theo quy định.
Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo để bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế, đồng thời đánh giá đầy đủ nguồn lực và điều kiện tổ chức thi hành.
Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước, cơ quan thẩm tra đề nghị sớm ban hành các quy định chi tiết về chủ thể, phạm vi thông tin, cơ chế cung cấp, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ lập trạng thái đầu tư quốc tế; đồng thời rà soát quy định về mở tài khoản của Kho bạc Nhà nước, sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam và cơ chế tài chính của NHNN.
Ủy ban cũng đề nghị làm rõ cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra NHNN; rà soát quy định về kiểm toán nội bộ, cơ chế kiểm toán độc lập khi bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong lĩnh vực in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối.
Đối với quy định cho phép NHNN áp dụng các tỷ lệ an toàn khác với mức hiện hành, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ điều kiện, tiêu chí, phạm vi, thời hạn áp dụng, cơ chế công khai, chế độ báo cáo cũng như cơ chế kiểm soát rủi ro.
Với Luật Phòng, chống rửa tiền, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi; đánh giá tính khả thi và chi phí tuân thủ khi mở rộng yêu cầu thu thập, xác minh thông tin; đồng thời hoàn thiện quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ, dịch vụ tài sản mã hóa và phân định rõ thẩm quyền thanh tra, kiểm tra, giám sát giữa các cơ quan liên quan.
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định cụ thể trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của ngân hàng thương mại khi thực hiện vai trò đại lý quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp; đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và các bên liên quan, cũng như điều kiện để triển khai hoạt động này.
