Ngày 4/8, Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) dự báo hiện tượng El Niño mạnh có thể xuất hiện vào cuối năm 2026, làm giảm khoảng 750.000 tấn sản lượng lúa của nước này trước vụ thu hoạch mùa khô đầu năm 2027. Trong bối cảnh đó, Chính phủ Philippines lựa chọn tiếp tục nhập khẩu để tăng lượng dự trữ thay vì áp dụng lệnh tạm dừng nhập như giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12 năm ngoái.
Tính đến ngày 3/8, Philippines đã nhập khoảng 3,3 triệu tấn gạo. Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco P. Tiu Laurel Jr. nhấn mạnh: "Chính phủ đặt mục tiêu đảm bảo lượng dự trữ đủ lớn trước vụ thu hoạch tiếp theo nhằm chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn cung”.
Song song với việc duy trì nhập khẩu, Manila cũng triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm tác động đến người trồng lúa trong nước. Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) được giao thu mua khoảng 500.000 tấn lúa trong vụ mùa mưa năm nay với giá tối thiểu 21 peso/kg đối với lúa tươi và từ 25-27 peso/kg đối với lúa khô. Đồng thời, ngân sách dành cho hoạt động thu mua cũng được nâng từ 9 tỷ peso năm 2025 lên 14 tỷ peso trong năm nay.
Philippines tăng cường nhập khẩu gạo do lo ngại El Niño mạnh có thể xuất hiện vào cuối năm 2026. Ảnh minh họaNgoài ra, Bộ Nông nghiệp Philippines mở rộng chương trình bán gạo trợ giá 20 peso/kg dành cho các hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế, đồng thời tăng gấp đôi lượng gạo phân phối lên khoảng 40.000 tấn mỗi tháng. Chính sách này được kỳ vọng vừa góp phần ổn định giá lương thực, vừa giảm áp lực lạm phát trong bối cảnh nguồn cung có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan.
Đối với Việt Nam, quyết định của Philippines mang nhiều ý nghĩa tích cực. Năm ngoái, việc nước này tạm dừng nhập khẩu trong nhiều tháng đã khiến không ít doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt phải giãn tiến độ giao hàng hoặc chuyển hướng sang các thị trường châu Phi và Trung Đông. Việc Manila tiếp tục mở cửa nhập khẩu trong năm nay giúp các doanh nghiệp thuận lợi hơn trong đàm phán các hợp đồng giao hàng vào cuối năm, đặc biệt với nhóm gạo thơm vốn có sức cạnh tranh tốt tại thị trường này.
Thị trường lớn nhất tăng nhập gạo là tin vui cho doanh nghiệp Việt. Ảnh minh họaTheo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong bảy tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5,5 triệu tấn gạo, thu về 2,64 tỷ USD. Dù sản lượng tăng nhẹ 0,5% so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch lại giảm 6,7% do giá xuất khẩu bình quân chỉ còn khoảng 477 USD/tấn, giảm 7,1%.
Philippines tiếp tục là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 45% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong sáu tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu sang thị trường này vẫn tăng 2,3% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy nhu cầu nhập khẩu duy trì ở mức cao bất chấp những biến động của thị trường thế giới.
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo xuất khẩu của Việt Nam hiện tương đối ổn định. Gạo 5% tấm được chào bán ở mức 431-435 USD/tấn, gạo thơm 5% tấm dao động từ 500-510 USD/tấn, trong khi gạo Jasmine đạt khoảng 550 USD/tấn. Mức giá này hiện cao hơn gạo cùng loại của Ấn Độ nhưng vẫn thấp hơn gạo Thái Lan.
