Trong bức tranh xuất khẩu nông sản bảy tháng đầu năm 2026, sầu riêng tiếp tục khẳng định vị thế dẫn dắt khi mang về gần 1,8 tỷ USD. Nếu như thị trường tỷ dân Trung Quốc vẫn là bệ đỡ chính, thì sự bứt tốc từ các thị trường ngách đang mang lại những tín hiệu đầy hứa hẹn. Nổi bật trong số đó là sức tiêu thụ tăng vọt từ Hàn Quốc, một quốc gia vốn nổi tiếng khắt khe về tiêu chuẩn nhập khẩu trái cây tươi.
Cơn sốt sầu riêng tại thị trường Hàn Quốc
Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy xuất khẩu sầu riêng sang Hàn Quốc trong bảy tháng qua đã đạt giá trị 2,4 triệu USD. Dù quy mô kim ngạch chưa thể so sánh với những thị trường truyền thống, mức tăng trưởng lên đến 188% so với cùng kỳ năm 2025 lại là một hiện tượng đáng chú ý. Động lực này cũng góp phần đẩy tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Hàn Quốc lên mức 201 triệu USD, tăng 10% trong cùng giai đoạn.
Sầu riêng xuất khẩuLý giải về sự dịch chuyển này, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội rau quả Việt Nam cho biết biến đổi khí hậu đang tác động tiêu cực đến sản lượng cây trồng nội địa của Hàn Quốc. Để bình ổn giá cả tiêu dùng, chính phủ nước này buộc phải duy trì xu hướng nới lỏng hạn ngạch. Họ đồng thời áp dụng các mức thuế suất ưu đãi tạm thời đối với một số loại trái cây nhiệt đới, tạo ra khe cửa hẹp nhưng đầy tiềm năng cho nông sản Việt Nam.
Thị phần rau quả Việt Nam tại thị trường này đã tăng từ mức 3,59% của năm 2025 lên 4,2% trong bảy tháng đầu năm 2026. Ngoài yếu tố chính sách vĩ mô, sự đa dạng về chủng loại và chất lượng ngày càng cải thiện của trái cây nhiệt đới cũng đang dần chinh phục khẩu vị của người tiêu dùng tại xứ sở kim chi.
Áp lực cạnh tranh
Mặc dù dư địa phát triển là rất lớn, con đường đưa sầu riêng thâm nhập sâu vào Hàn Quốc không hề trải hoa hồng. Đây là một trong những quốc gia có hàng rào kỹ thuật phức tạp nhất khu vực châu Á. Thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam chính là hệ thống quy định nghiêm ngặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và quy trình kiểm dịch khắt khe.
Hàn Quốc hiện đang áp dụng triệt để cơ chế Positive List System trong kiểm soát dư lượng hóa chất nông nghiệp. Điều này đồng nghĩa với việc mọi hoạt chất chưa có mức giới hạn quy định riêng sẽ tự động bị áp mức mặc định cực kỳ nghiêm ngặt là 0,01mg/kg. Song song đó, tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật của họ cũng đòi hỏi các biện pháp xử lý hơi nước nóng, chiếu xạ hoặc cấp đông nhanh tùy theo từng loại trái cây tươi. Toàn bộ cơ sở đóng gói và nhà máy xử lý tại Việt Nam bắt buộc phải được cơ quan chức năng phía bạn phê duyệt và chịu sự kiểm tra định kỳ.
Không chỉ đối mặt với các tiêu chuẩn kỹ thuật, nông sản Việt Nam còn phải chia sẻ miếng bánh thị phần với nhiều đối thủ sừng sỏ. Thái Lan và Philippines đang chiếm ưu thế về giá bán cũng như mức độ nhận diện thương hiệu, trong khi các nhà cung cấp Nam Mỹ lại có lợi thế về quy mô công nghiệp. Để bám rễ vững chắc, các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển hướng đầu tư sang các sản phẩm chế biến sâu nhằm tận dụng tối đa xu hướng tiêu dùng tiện lợi của thị trường này.
Bài toán đa dạng hóa thị trường
Dù ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực từ Hàn Quốc, bức tranh toàn cảnh của ngành sầu riêng vẫn phụ thuộc quá lớn vào một khách hàng duy nhất. Bảy tháng qua, Trung Quốc đã chi 1,65 tỷ USD để nhập khẩu sầu riêng Việt Nam, tăng 57% so với cùng kỳ năm trước và chiếm tới hơn 90% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này. Sự phụ thuộc tuyệt đối vào một thị trường luôn tiềm ẩn rủi ro đứt gãy rất lớn nếu có bất kỳ biến động nào về chính sách biên mậu.
Nhìn lại hành trình 5 năm qua, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đã chứng kiến một cú nhảy vọt mang tính lịch sử. Từ mức khiêm tốn 177 triệu USD vào năm 2021, kim ngạch mặt hàng này đã chạm mốc 3,85 tỷ USD trong năm 2025, đóng góp tới 40% sản lượng xuất khẩu của toàn ngành trồng trọt. Khối tài sản khổng lồ này đòi hỏi ngành nông nghiệp phải nhanh chóng tìm kiếm thêm những bến đỗ mới để phân tán rủi ro và duy trì đà tăng trưởng bền vững.
Một tín hiệu đáng mừng là Việt Nam đang nỗ lực đưa sầu riêng vươn tới hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Đặc biệt, việc thị trường tỷ dân Ấn Độ chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi từ tháng 7/2026 đang mở ra một không gian sinh tồn mới đầy hứa hẹn. Cơ quan chức năng ngành nông nghiệp hiện vẫn tiếp tục đàm phán để mở rộng thị phần tại Úc và New Zealand, đồng thời định hướng gia tăng tỷ trọng sầu riêng đông lạnh để tối ưu hóa giá trị thương mại toàn cầu.
