Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, chính thức có hiệu lực từ ngày 15/8/2026.
Bên cạnh điều chỉnh một số mức phạt, nghị định mới còn bổ sung, mở rộng phạm vi xử lý đối với nhiều hành vi nhằm bao quát các tình huống phát sinh trong thực tế.
Biển số khó nhận diện, ô tô có thể bị phạt tới 26 triệu đồng
Theo Nghị định 168, ô tô không gắn đủ biển số, để biển số không rõ chữ, số; sơn, dán hoặc tác động làm thay đổi chữ, số, màu sắc, hình dạng, kích thước biển số... có thể bị phạt từ 20 - 26 triệu đồng và trừ 6 điểm giấy phép lái xe (GPLX).
Từ ngày 15/8, Nghị định 238 bổ sung hành vi sử dụng chất liệu, vật liệu hoặc thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số của phương tiện bằng các phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ vào cùng nhóm xử phạt.
Như vậy, mức phạt 20-26 triệu đồng không phải quy định hoàn toàn mới. Điểm đáng chú ý là phạm vi hành vi bị xử lý được mở rộng, bao gồm cả những biện pháp can thiệp khiến hệ thống kỹ thuật khó nhận diện biển số.
Đối với mô tô, xe gắn máy, hành vi tương tự bị phạt từ 4-6 triệu đồng và trừ 6 điểm GPLX.
Chuyển làn không bảo đảm khoảng cách an toàn có thể bị phạt tới 6 triệu đồng
Nghị định 168 trước đó đã quy định xử phạt các hành vi chuyển làn không đúng nơi cho phép, không có tín hiệu báo trước hoặc không tuân thủ quy định mỗi lần chỉ được chuyển sang một làn đường liền kề.
Từ ngày 15.8, Nghị định 238 bổ sung hành vi chuyển làn đường nhưng không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau và xe ở hai bên.
Đối với ô tô, nếu vi phạm trên đường thông thường, người điều khiển bị phạt từ 600.000-800.000 đồng. Trường hợp vi phạm trên đường cao tốc, mức phạt tăng lên 4-6 triệu đồng và bị trừ 2 điểm GPLX.
Quy định mới cho thấy việc bật đèn báo rẽ chưa đủ để bảo đảm chuyển làn đúng quy định. Người điều khiển phương tiện còn phải quan sát, lựa chọn khoảng trống phù hợp và bảo đảm khoảng cách an toàn với các phương tiện xung quanh.
Không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em chuyển từ phạt tiền sang cảnh cáo
Theo Nghị định 168, từ ngày 1/1/2026, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ trường hợp ô tô chỉ có một hàng ghế; hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Từ ngày 15/8, Nghị định 238 tách riêng hai hành vi này.
Theo đó, trường hợp chở trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị cảnh cáo. Quy định này không áp dụng đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Trong khi đó, hành vi để trẻ thuộc nhóm tuổi, chiều cao nói trên ngồi cùng hàng ghế với người lái vẫn bị phạt từ 800.000 đến 1 triệu đồng, ngoại trừ ô tô chỉ có một hàng ghế.
Như vậy, quy định mới không loại bỏ yêu cầu sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em. Thay đổi chủ yếu nằm ở hình thức xử phạt đối với hành vi không sử dụng thiết bị, từ phạt tiền sang cảnh cáo.
Ô tô không kinh doanh vận tải nhưng chở người có thu tiền bị phạt 12-14 triệu đồng
Một trong những quy định mới đáng chú ý tại Nghị định 238 là việc bổ sung chế tài đối với người điều khiển ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền, ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ để chở người trên xe.
Theo khoản 8a, Điều 20, người vi phạm bị phạt từ 12-14 triệu đồng và trừ 6 điểm GPLX.
Quy định này nhằm xử lý trường hợp phương tiện được đăng ký không kinh doanh vận tải nhưng trên thực tế lại được sử dụng để chở khách có thu tiền.
Do đó, việc xác định hành vi vi phạm không chỉ dựa vào màu biển số mà còn căn cứ vào bản chất hoạt động vận chuyển. Cách hiểu đơn giản rằng "xe biển trắng chở khách bị phạt" vì thế chưa phản ánh đầy đủ quy định mới.
Nghị định 238 đồng thời bổ sung trách nhiệm đối với chủ phương tiện trong trường hợp giao xe hoặc để người khác điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.
Không kinh doanh vận tải hàng hóa nhưng chở hàng có thu tiền bị phạt tới 12 triệu đồng
Nghị định 238 cũng bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi điều khiển ô tô không kinh doanh vận tải hàng hóa nhưng chở hàng hóa có thu tiền.
Theo khoản 8, Điều 21, người thực hiện hành vi này bị phạt từ 8 - 12 triệu đồng.
Quy định tại Điều 21 áp dụng đối với người điều khiển ô tô tải, máy kéo, kể cả rơ-moóc hoặc sơ mi rơ-moóc được kéo theo và các loại xe tương tự ô tô vận chuyển hàng hóa. Vì vậy, không nên hiểu rằng mọi ô tô cá nhân nhận chở hàng có thu tiền đều mặc nhiên thuộc trường hợp bị xử phạt này.
Khác với hành vi chở người có thu tiền, hành vi quy định tại khoản 8, Điều 21 không thuộc nhóm bị trừ điểm GPLX.
Nghị định 238 cũng quy định trách nhiệm đối với chủ phương tiện nếu giao xe, để người làm công hoặc người đại diện điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.
