Lực lượng cảnh sát giao thông làm việc với tài xế xe đầu kéo làm rơi vãi vật liệu trên cao tốc - Ảnh: Cục CSGT
Như Tuổi Trẻ đã thông tin, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) - Bộ Công an đã ra thông báo đề nghị tổ chức, cá nhân có xe bị hư hỏng do vật liệu kim loại rơi vãi trên đoạn đường cao tốc từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa trong khung giờ rạng sáng đến lúc 9h40 ngày 6-6, khẩn trương liên hệ với Đội CSGT đường bộ cao tốc số 5 để cung cấp các thông tin như biển số, loại xe, chủ xe và người lái.
Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, xác định chính xác thiệt hại và làm rõ trách nhiệm các bên liên quan trong vụ rơi vãi phế liệu trên đường cao tốc làm cả trăm phương tiện hỏng lốp.
Hơn 100 xe bị thủng lốp
Theo Cục CSGT, đến nay đã ghi nhận hơn 100 xe bị thủng, hư hỏng bánh lốp, lực lượng chức năng đã tổ chức thu gom vật liệu rơi vãi trên khoảng 337km cao tốc.
Bước đầu xác định xe đầu kéo biển số tỉnh Thanh Hóa do ông V.Đ.T. (36 tuổi) và V.V.T. (34 tuổi, cùng trú tỉnh Thanh Hóa) cầm lái, chở phế phẩm công nghiệp, phế liệu từ Thanh Hóa đi TP.HCM. Lúc hành trình, hàng hóa rơi vãi với tổng chiều dài khoảng 337km.
Bước đầu cơ quan chức năng xác định hành vi vi phạm của hai tài xế, gồm làm rơi vãi hàng hóa, không có giấy phép lái xe, sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện, không thắt dây an toàn và không sử dụng thẻ nhận dạng lái xe.
Một chiếc xe di chuyển trên cao tốc qua Đắk Lắk bị mảnh sắt làm nứt vỡ cả lốp - Ảnh: MINH CHIẾN
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Nguyễn Hồng Hà - Trưởng Văn phòng Hồng Hà, Đoàn Luật sư tỉnh Khánh Hòa - cho rằng làm rơi vãi hàng hóa xuống đường trước hết là một hành vi vi phạm quy định về giao thông và vận tải, có thể bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, ở đây hậu quả không dừng lại ở việc "hàng hóa bị rơi".
Theo luật sư, những mảnh kim loại, phế liệu sắc nhọn nằm trên mặt đường cao tốc đã khiến hơn 100 ô tô cán phải, dẫn đến thủng lốp và phát sinh thiệt hại.
Nếu chứng minh được toàn bộ số phế liệu này xuất phát từ phương tiện nói trên và chính việc để hàng hóa rơi vãi đã gây ra thiệt hại cho các phương tiện phía sau, thì vấn đề trách nhiệm không còn chỉ nằm ở mức xử phạt hành chính. Lúc này có thể xem xét cả về trách nhiệm hình sự.
Điều 260 hay Điều 261?
Luật sư Hà đánh giá trong tình huống này nên xem xét cả Điều 260 - tội "vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ" và Điều 261 - tội "cản trở giao thông đường bộ".
"Nếu người điều khiển phương tiện đã vi phạm các quy định về bảo đảm an toàn giao thông trong quá trình vận chuyển hàng hóa, làm hàng hóa rơi xuống đường và từ đó gây thiệt hại thì Điều 260 có thể được đặt ra" - luật sư Hà nhìn nhận.
Tuy nhiên, vụ việc còn có một điểm đáng chú ý. Điều 261 - Bộ luật Hình sự, trực tiếp quy định về hành vi đặt, để, đổ trái phép vật liệu, phế thải, rác thải, vật sắc nhọn hoặc chướng ngại vật khác gây cản trở giao thông đường bộ. Ở đây, những mảnh phế liệu sắc nhọn rơi xuống cao tốc chính là yếu tố cần được làm rõ.
Nếu chứng minh được hành vi làm rơi, để vật sắc nhọn trên mặt đường đã tạo thành chướng ngại vật gây cản trở giao thông và làm thiệt hại cho hàng loạt phương tiện, thì Điều 261 là một hướng định tội mà cơ quan tố tụng sẽ áp ụng.
Đặc biệt, hành vi xảy ra trên đường cao tốc, nên nếu đủ yếu tố cấu thành thì tình tiết này có ý nghĩa đối với việc xác định khung trách nhiệm hình sự theo Điều 261.
Những mảnh sắt rải đầy trên tuyến cao tốc qua Đắk Lắk - Ảnh: H.X.
Cũng theo vị luật sư, quảng đường 337km là chi tiết không thể xem nhẹ trong vụ việc. Nếu đây là một sự cố xảy ra trong vài trăm mét và người lái xe không thể biết, không thể xử lý kịp thời thì việc đánh giá lỗi sẽ khác.
Nhưng nếu hàng hóa tiếp tục rơi vãi trên một quãng đường dài tới 337km thì cơ quan điều tra cần làm rõ các vấn đề, như người điều khiển phương tiện có biết hoặc phải biết hàng hóa đang rơi vãi hay không.
Nếu biết mà vẫn tiếp tục điều khiển phương tiện, không dừng lại để kiểm tra, khắc phục, thu dọn hoặc cảnh báo cho các phương tiện khác, thì mức độ lỗi và tính nguy hiểm của hành vi rõ ràng cần được đánh giá nghiêm khắc.
Luật sư cho rằng đối với trách nhiệm hình sự, điều quan trọng nhất vẫn là xác định hành vi vi phạm nào có quan hệ trực tiếp với hậu quả hơn 100 phương tiện bị thủng lốp.
Có được cộng thiệt hại của hơn 100 xe?
Theo luật sư Hà, nếu mỗi chiếc xe chỉ thiệt hại vài triệu đồng thì từng thiệt hại riêng lẻ có thể chưa đạt ngưỡng định lượng của một số tội phạm.
Nhưng hơn 100 phương tiện cùng bị thiệt hại do một hành vi vi phạm duy nhất, thì tổng thiệt hại có thể đạt hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỉ đồng.
Về nguyên tắc, tổng thiệt hại có thể được xem xét nếu chứng minh được các thiệt hại đó đều là hậu quả của cùng hành vi. Nhưng không thể cộng cơ học mà cơ quan tố tụng phải chứng minh chiếc xe nào bị thiệt hại, thiệt hại bao nhiêu và quan trọng nhất là thiệt hại đó có phải do chính những mảnh phế liệu từ phương tiện gây ra hay không.
Từ đó, luật sư Nguyễn Hồng Hà cho rằng cần thận trọng khi xử lý hình sự hay áp dụng biện pháp xử phạt hành chính trong vụ việc.
