Ám ảnh vì shipper mắng khi xuống lấy 1 đơn hàng
Minh Anh, 29 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, từng nghĩ những chuyện như bị người lạ phàn nàn, nói khó nghe chỉ khiến mình khó chịu vài phút rồi thôi. Nhưng gần đây, cô nhận ra mình không còn dễ dàng bỏ qua như trước.
Một buổi tối sau giờ làm, Minh Anh đặt một món đồ online. Mấy hôm sau, đơn hàng ship đến. Đúng lúc đó cô đang họp với đồng nghiệp nên không để ý điện thoại. Khi xuống sảnh, shipper đã đứng chờ một lúc và tỏ thái độ khá gay gắt vì gọi nhiều lần nhưng cô không nghe máy.
“Tôi cũng xin lỗi rồi, nhưng anh ấy vẫn nói rất khó nghe. Tôi không muốn cãi nhau nên chỉ nhận hàng rồi đi lên”, Minh Anh kể.
Nhiều người ám ảnh vì shipper mắng khi xuống lấy 1 đơn hàng. (Ảnh minh hoạ: Internet)
Chuyện chỉ diễn ra vài phút. Thế nhưng khi trở lại phòng, Minh Anh vẫn thấy ấm ức. Cô liên tục nhớ lại những lời người shipper nói, thậm chí tự hỏi liệu mình có thực sự cư xử tệ đến mức bị mắng như vậy hay không.
Đến tối, cô vẫn không thể gạt chuyện đó ra khỏi đầu. “Tôi cứ nghĩ mãi. Tôi còn tự dựng lại tình huống trong đầu, nghĩ nếu lúc ấy mình nói câu này, câu kia thì có khi đã khác”.
Sợ nghe điện thoại sau sự cố với shipper
Tuấn làm trong lĩnh vực công nghệ, thường xuyên phải làm việc với khách hàng và xử lý tin nhắn ngoài giờ. Anh mô tả công việc của mình là "lúc nào cũng có một thứ gì đó phải trả lời".
Một tối, Tuấn đặt đồ ăn về nhà. Shipper gọi nhưng anh đang họp online nên không nghe máy. Khi xuống nhận, hai bên xảy ra tranh cãi vì người giao hàng cho rằng Tuấn để mình chờ quá lâu.
"Anh ấy nói khá nặng lời. Tôi cũng có giải thích nhưng càng nói càng căng nên thôi, nhận đồ rồi lên".
Tuấn nghĩ mình sẽ quên ngay. Nhưng vài ngày sau, mỗi lần điện thoại hiện số lạ, anh lại thấy hơi căng thẳng. "Có lúc tôi nhìn thấy cuộc gọi đến mà không muốn nghe ngay. Tôi sợ lại gặp một chuyện gì đó, sợ người ta gọi đến để phàn nàn".
Điều khiến Tuấn băn khoăn là một chuyện rất nhỏ như vậy có thể khiến anh khó chịu trong nhiều giờ, thậm chí ảnh hưởng đến cả tâm trạng của ngày hôm sau.
Anh bắt đầu tự hỏi: Có phải mình đang stress kéo dài mà không nhận ra? Hay đây chỉ đơn giản là phản ứng bình thường sau một cuộc va chạm?
Và quan trọng hơn, khi nào việc dễ căng thẳng, dễ tổn thương hoặc liên tục nghĩ về những chuyện không vui mới thực sự là dấu hiệu sức khỏe tinh thần cần được chú ý? Đó cũng là câu hỏi mà Minh Anh và Tuấn muốn được bác sĩ giải đáp.
Nhiều người sợ nghe điện thoại sau sự cố với shipper. (Ảnh minh hoạ: Internet)
Khi chuyện rất nhỏ như bị shipper nói nặng lời cũng có thể khiến một người stress cả buổi
Theo Thạc sĩ Tâm lý lâm sàng, Chuyên gia Tâm lý trị liệu Phạm Quỳnh Trang (Bệnh viện Đa khoa Phương Đông), bản thân tình huống không trực tiếp xác định cảm xúc và hành vi của chúng ta. Cách chúng ta cảm nhận và hành động như thế nào liên quan tới cách chúng ta lý giải và suy nghĩ về tình huống. Khi niềm tin kém thích nghi được kích hoạt, cá nhân có xu hướng chú ý nhiều hơn đến những thông tin xác nhận niềm tin đó và bỏ qua những thông tin ngược lại.
"Ví dụ, cùng bị shipper phàn nàn, một người có niềm tin kém thích nghi như "Tôi kém cỏi, không được tôn trọng" có thể có những suy nghĩ như mình cư xử tệ đến mức người khác phải chửi, chắc mình thực sự có vấn đề người ta mới như vậy. Nhưng một người có niềm tin thích nghi như 'Tôi được tôn trọng, tôi có đạo đức" có thể có suy nghĩ chắc anh ấy đã mệt mỏi sau một ngày dài, việc anh ấy nổi cáu với tôi không phải do tôi, dù thế nào tôi vẫn là một người lịch sự và biết nói lời xin lỗi", ThS Trang cho biết.
Một sự việc chỉ kéo dài vài phút nhưng có thể tiếp tục tạo stress trong nhiều giờ thông qua chuỗi: sự kiện -> suy nghĩ tự động -> cảm xúc tiêu cực -> tiếp tục chú ý và diễn giải tiêu cực-> tăng stress. Khi cá nhân tiếp xúc với một trải nghiệm căng thẳng thì mô hình này được kích hoạt khiến khả năng thích ứng với căng thẳng bị suy giảm.
Đây có phải dấu hiệu sức khoẻ tinh thần có vấn đề?
Stress là phản ứng tự nhiên của con người trước những thách thức hoặc áp lực trong cuộc sống. Ở mức độ vừa phải, stress có thể hữu ích, giúp con người ứng phó và thích nghi. Tuy nhiên, khi stress kéo dài hoặc vượt quá khả năng chịu đựng, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ thể chất và tinh thần. Stress công việc kéo dài hay mối quan hệ căng thẳng, kỳ vọng quá cao kéo dài làm tăng nguy cơ căng thẳng mãn tính. Căng thẳng tái diễn hàng tuần, hàng tháng dẫn đến tình trạng lo âu, kiệt sức nghề nghiệp, chán nản, giảm hiệu quả công việc, dễ nóng nảy, mất kiên nhẫn.
Thạc sĩ Tâm lý lâm sàng, Chuyên gia Tâm lý trị liệu Phạm Quỳnh Trang tư vấn cho bệnh nhân. (Ảnh: BSCC)
ThS Trang chia sẻ, việc nghĩ lại một cuộc tranh cãi có thể là phản ứng bình thường khi chúng ta vừa trải qua một tình huống khó chịu. Việc suy nghĩ này trở nên thường xuyên, lặp lại mất kiểm soát và bắt đầu ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc, các mối quan hệ là những cảnh báo sức khoẻ đang bị ảnh hưởng. Stress không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài như bị người khác phàn nàn, khối lượng công việc lớn mà còn từ yếu tố bên trong như suy nghĩ quá nhiều, tự gây áp lực, lo lắng. Nếu cá nhân liên tục phân tích: "Tại sao họ lại nói tôi như vậy?", "Giá như lúc đó tôi nói câu này…", "Có phải tôi thật sự là người tệ không?" theo xu hướng chỉ tập trung vào bằng chứng tiêu cực và liên tục bỏ qua bằng chứng tích cực, quá trình này có thể củng cố niềm tin kém thích nghi. Điều này làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý.
Đâu là ranh giới giữa phản ứng tâm lý bình thường và dấu hiệu cần đi khám?
Không thể kết luận một người có vấn đề tâm lý chỉ vì họ nhạy cảm hoặc suy nghĩ nhiều về một cuộc tranh cãi. Theo chuyên gia, cần chú ý khi phản ứng trở nên kéo dài, quá mức so với tình huống, khó kiểm soát và gây ảnh hưởng rõ rệt đến giấc ngủ, công việc, các mối quan hệ. Ví dụ, từ một lần bị shipper phàn nàn mà người đó dần sợ nghe điện thoại, né nhận hàng, lo lắng khi thấy số lạ và tiếp tục diễn giải mọi cuộc gọi như khả năng bị phàn nàn, thì đây là dấu hiệu đáng được đánh giá kỹ hơn bởi bác sĩ và chuyên gia tâm lý.
Không quan trọng việc bạn gặp ít hay nhiều stress trong một năm, những người coi stress là một điều vô hại sẽ có tỷ lệ tử vong ít hơn so với những người nghĩ rằng stress thực sự có hại, theoe nghiên cứu của The University of Wisconsin, 2006.
Một cuộc va chạm vài phút có thể khiến chúng ta stress cả ngày không phải vì sự việc, mà vì nó có thể kích hoạt những niềm tin cốt lõi vốn đã tồn tại. Khi đó, não bộ có xu hướng chọn lọc những thông tin xác nhận niềm tin ấy, khiến chúng ta nghĩ đi nghĩ lại, cảm xúc kéo dài và niềm tin tiêu cực lại càng được củng cố. Để ứng phó với stress bạn có thể chia sẻ với người đáng tin cậy nếu cần, đồng thời chăm sóc cơ thể như ăn uống, vận động và uống đủ nước.
"Dành vài phút thư giãn, hít thở chậm hoặc tạm rời khỏi tình huống, quay trở lại một hoạt động mình yêu thích nhé", ThS Trang nhắn nhủ.
