Cuộc chiến pháp lý ròng rã một thập kỷ giữa tập đoàn công nghệ Apple và các cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ tại Việt Nam vừa chính thức hạ màn. Bộ Khoa học và Công nghệ đã đưa ra phán quyết cuối cùng bác bỏ đơn khiếu nại của hãng công nghệ Mỹ. Quyết định này đồng nghĩa với việc tên gọi Retina HD vốn gắn liền với công nghệ màn hình trên hàng triệu chiếc iPhone sẽ không được bảo hộ độc quyền tại thị trường Việt Nam.
Rào cản mang tên Kodak
Mọi rắc rối của Apple bắt nguồn từ năm 2016 khi Cục Sở hữu trí tuệ đưa ra thông báo tạm thời từ chối bảo hộ đối với đăng ký quốc tế của hãng. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự tồn tại của một tượng đài trong quá khứ là tập đoàn nhiếp ảnh Kodak. Từ rất lâu trước khi chiếc điện thoại cảm ứng đầu tiên ra đời, Kodak đã nhanh chân đăng ký bảo hộ độc quyền cho nhãn hiệu Retina của mình.
Cơ quan quản lý đánh giá cụm từ Retina HD mà Apple muốn sở hữu có sự tương đồng đến mức gây nhầm lẫn với tài sản trí tuệ của Kodak. Việc gắn thêm hậu tố HD bị xem là một thủ thuật yếu ớt bởi đây chỉ là hai ký tự mang tính phổ thông trong ngành công nghệ hiển thị. Hai chữ cái này hoàn toàn không đủ sức nặng để tạo ra sự khác biệt mang tính nhận diện cốt lõi cho một dòng sản phẩm mới.
Cuộc chiến pháp lý kéo dài
Không chấp nhận rủi ro bị tước đi quyền sở hữu một thuật ngữ tiếp thị hái ra tiền, gã khổng lồ nước Mỹ đã liên tục đệ đơn khiếu nại vào tháng 10/2016 và tháng 8/2025. Đội ngũ pháp lý của Apple cố gắng thuyết minh rằng sản phẩm của họ và Kodak hướng tới những tệp khách hàng hoàn toàn khác biệt. Để tăng tính thuyết phục, họ thậm chí còn tung ra một văn bản được giới thiệu là thư chấp thuận từ chính Kodak với nội dung đồng ý cho Apple sử dụng tên gọi này.
Bị Kodak cản đường, Apple ngậm đắng nhìn nhãn hiệu hái ra tiền bị từ chối tại Việt NamThế nhưng nước cờ này lại phản tác dụng trong quá trình thẩm định khắt khe của Bộ Khoa học và Công nghệ. Qua đối chiếu, cơ quan chức năng phát hiện bức thư đồng thuận do Apple đệ trình thực chất được lập ra để giải quyết một vụ việc hoàn toàn khác. Tài liệu này bị tước bỏ giá trị pháp lý trong hồ sơ tranh chấp hiện tại khiến mọi lập luận của hãng công nghệ Mỹ trở nên thiếu cơ sở thực tiễn.
Thông điệp minh bạch của thị trường
Xuyên suốt các phiên làm việc, Cục Sở hữu trí tuệ vẫn kiên định với lập trường bảo vệ sự minh bạch trong môi trường kinh doanh. Xét về bản chất thương mại, danh mục hàng hóa của cả Apple và Kodak đều nằm chung trong nhóm thiết bị kỹ thuật có chức năng xử lý và truyền tải hình ảnh. Việc cấp phép bảo hộ song song sẽ tạo ra một tiền lệ xấu khiến người tiêu dùng đại chúng dễ dàng lầm tưởng hai thương hiệu này có chung nguồn gốc hoặc đang hợp tác chéo.
Sự kiện này đánh dấu một bước lùi đáng kể trong chiến lược bảo vệ tài sản vô hình của đế chế công nghệ Mỹ tại thị trường Đông Nam Á. Chỉ mới tháng 4 vừa qua, hãng cũng ngậm ngùi nhận phán quyết tương tự khi bị từ chối bảo hộ cho tính năng chụp ảnh Live Photos. Đứng trước hai thất bại pháp lý liên tiếp ngay tại một trong những thị trường tiêu thụ thiết bị di động tăng trưởng nhanh nhất, giới lãnh đạo của Apple hiện vẫn chọn cách im lặng và chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào.
