Cuộc đua chuyển đổi xanh tại các đô thị lớn đang bước sang một ngã rẽ hoàn toàn mới. Thay vì chỉ đếm số lượng phương tiện không phát thải lăn bánh trên đường, giới phân tích giờ đây chuyển sự chú ý sang một bài toán cốt lõi hơn là hạ tầng năng lượng. Người dùng phổ thông và đặc biệt là giới tài xế công nghệ sẽ sạc pin ở đâu, thời gian chờ đợi bao lâu và làm thế nào để các hệ thống trạm sạc rời rạc có thể kết nối xuyên suốt với nhau.
Đổ tiền vào hạ tầng dùng chung thay vì hệ sinh thái khép kín
Để giải quyết nút thắt về hạ tầng năng lượng, nền tảng Grab Việt Nam vừa chính thức tung ra một chiến lược bành trướng mới. Doanh nghiệp này quyết định rót vốn đầu tư và bắt tay cùng hàng loạt đơn vị vận hành trạm sạc nhằm thiết lập một mạng lưới trạm sạc dùng chung trên quy mô toàn quốc. Mục tiêu được giới thượng tầng đặt ra là đưa vào vận hành hơn 6.000 cổng sạc dành cho cả ô tô và xe máy ngay vào thời điểm đầu năm 2028.
Chủ xe sạc điện tại một trạm sạcGần phân nửa số lượng cổng sạc khổng lồ này sẽ được ưu tiên phủ sóng tại thủ đô Hà Nội. Động thái này bám sát cam kết thúc đẩy giao thông xanh vừa được chính quyền thành phố và nền tảng gọi xe ký kết vào cuối tháng 6/2026. Trọng tâm của bản thỏa thuận kéo dài đến năm 2030 chính là việc phối hợp cùng Sở Xây dựng Hà Nội để triển khai các dự án đầu tư trạm sạc điện phù hợp với quỹ đất và điều kiện thực tiễn của đô thị.
Điểm khác biệt lớn nhất trong tư duy phát triển của nền tảng này là không xây dựng một hệ thống sạc độc quyền khép kín. Hãng hướng tới mô hình trạm sạc mở, sẵn sàng phục vụ đa dạng chủng loại từ ô tô thuần điện, ô tô hybrid cắm sạc cho đến xe máy điện. Eboost, một doanh nghiệp nội địa chuyên cung cấp giải pháp năng lượng, đã trở thành một trong những đối tác đầu tiên nhận được nguồn vốn đầu tư để hiện thực hóa mạng lưới 6.000 điểm sạc này.
Ông Mã Tuấn Trọng, Giám đốc Điều hành Grab Việt Nam, nhận định một hạ tầng trạm sạc bền vững phải đáp ứng đủ ba tiêu chí bao gồm tính linh hoạt, độ phủ rộng và khả năng kết nối cao. Việc phối hợp cùng các đối tác trong hệ sinh thái xe điện đang giúp doanh nghiệp thúc đẩy mô hình này thông qua các hợp đồng công tư chiến lược.
"Chúng tôi đầu tư mạnh mẽ vào những đơn vị vận hành trạm sạc dùng chung, đảm bảo việc mở rộng hệ thống trạm sạc phải đáp ứng cho nhu cầu của cả xe máy và xe ô tô, từ đó mới có thể khuyến khích được ngày càng nhiều người dân chuyển đổi sang xe điện", ông Mã Tuấn Trọng nhấn mạnh.
Lời giải cho điểm nghẽn trải nghiệm thanh toán
Việc đổ tiền xây dựng các cột sạc vật lý thực chất mới chỉ giải quyết được một nửa bài toán giao thông xanh. Đối với nhóm tài xế dịch vụ phải vận hành liên tục cả ngày trên đường, điểm cốt tử nằm ở phần mềm quản lý trạm sạc. Nếu mỗi nhà vận hành lại yêu cầu tải một ứng dụng riêng biệt và nạp tiền vào từng ví điện tử khác nhau, trải nghiệm của người lái sẽ hoàn toàn bị chia cắt, gây lãng phí thời gian di chuyển.
Nhận diện rõ rào cản này, từ tháng 4/2026, ứng dụng dành cho đối tác tài xế đã được bổ sung thêm tính năng Tiện ích xe điện. Giao diện này đóng vai trò như một cầu nối trung tâm, gom toàn bộ hệ thống điểm sạc của các nhà cung cấp khác nhau về một mối. Tài xế GrabCar giờ đây có thể định vị chính xác trạm sạc gần nhất, kiểm tra tình trạng cổng trống và thanh toán chi phí năng lượng chỉ qua một ứng dụng duy nhất.
Mạng lưới phần mềm này hiện đã liên thông thành công với hơn 400 cổng sạc thuộc quản lý của Eboost, Charge+, EV One và ChargeLink. Dữ liệu đo lường nội bộ cho thấy tính năng đồng bộ này đang tạo ra lực hấp dẫn lớn. Cứ 10 tài xế từng thử trải nghiệm tìm trạm và thanh toán qua ứng dụng thì có hơn 70% số người tiếp tục sử dụng lại dịch vụ trong vòng 7 ngày tiếp theo.
Chiến lược vươn vòi bạch tuộc vào mảng hạ tầng cho thấy tham vọng bước qua ranh giới của một ứng dụng trung gian gọi xe đơn thuần. Việc nhúng tay vào quá trình xây dựng 6.000 cổng sạc không chỉ mang ý nghĩa bổ sung tiện ích cho đội ngũ tài xế nội bộ, mà còn trực tiếp định hình lại cấu trúc của thị trường trạm sạc bên thứ ba. Hãng đang đóng vai trò như một trạm trung chuyển, đưa lượng khách hàng ổn định đến cho các doanh nghiệp vận hành cột sạc vật lý.
Trong bối cảnh các đại đô thị bắt đầu siết chặt lộ trình cắt giảm phát thải carbon, hạ tầng năng lượng chính là chiếc chìa khóa duy nhất quyết định tốc độ loại bỏ xe xăng. Giao thông xanh không thể mãi vận hành dựa trên những chính sách trợ giá hay lời kêu gọi bảo vệ môi trường chung chung. Thứ mà người dùng và giới tài xế thực sự cần là một hệ thống trạm sạc xuất hiện ngay góc phố, dễ dàng tiếp cận và đủ độ tin cậy để vận hành xuyên suốt mỗi ngày.
