Rời quê lúa, nông dân này ‘đánh cược’ toàn bộ tiền tích cóp vào ‘cây tỷ đô’: Giá tới 60.000 đồng/1kg, đút túi 2,5 tỷ đồng/năm

Ông Bùi Đức Quỳnh (47 tuổi, trú tại thôn Đăk Tăng, xã Rờ Kơi, Quảng Ngãi) là người tiên phong đưa cây sầu riêng lên vùng biên giới Rờ Kơi. Từ những diện tích đất canh tác kém hiệu quả, ông mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, từng bước gây dựng trang trại rộng 15ha giúp mang lại lợi nhuận 2-2,5 tỷ đồng mỗi năm.

Rời quê Thái Bình, đánh cược tiền tích cóp vào cây sầu riêng

Hành trình lập nghiệp của ông Quỳnh bắt đầu từ năm 1985, khi ông rời quê lúa Thái Bình (cũ) vào Kon Tum (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi) sinh sống. Những ngày đầu trên vùng đất mới, gia đình ông chủ yếu trồng mía, mì, buôn bán nông sản và khai hoang đất sản xuất để ổn định cuộc sống.

Sau nhiều năm cần cù lao động, ông tích góp được hơn 10ha đất. Tuy nhiên, các loại cây trồng truyền thống dần bộc lộ hạn chế, hiệu quả kinh tế không như kỳ vọng. Ông bắt đầu tìm hướng đi mới để nâng cao thu nhập trên diện tích đất sẵn có.

Bước ngoặt đến vào năm 2018, trong một chuyến thăm Đắk Lắk, khi ông tận mắt chứng kiến nhiều hộ nông dân có cuộc sống khấm khá nhờ trồng sầu riêng. Nhận thấy tiềm năng của loại cây được mệnh danh là “cây tỷ đô”, ông nảy ra ý định đưa loại quả này về trồng trên vùng đất biên giới Rờ Kơi.

Trở về nhà, ông bàn bạc với vợ, quyết định dồn số tiền tích lũy, đồng thời vay thêm vốn để mua đất và đầu tư trồng sầu riêng. Ban đầu, gia đình dành 5ha để triển khai mô hình. Nhận thấy hướng đi này có triển vọng, ông tiếp tục mở rộng diện tích lên 15ha.

Trong quá trình đầu tư, ông Quỳnh lựa chọn cây giống nhỏ nhằm tiết kiệm chi phí ban đầu, chấp nhận bỏ thêm thời gian và công sức chăm sóc. Để đảm bảo chất lượng, ông đã nhiều lần lặn lội sang Đắk Lắk để trực tiếp tìm hiểu các cơ sở cung cấp giống uy tín, có nguồn gốc xuất xứ và chính sách bảo hành rõ ràng.

Theo ông Quỳnh, sầu riêng là loại cây đòi hỏi vốn đầu tư lớn, kỹ thuật canh tác cao và phải mất nhiều năm mới bắt đầu cho thu hoạch. Đặc biệt, các giống Musang King của Malaysia và sầu riêng Thái Lan mà gia đình lựa chọn đều khá khó tính, yêu cầu người trồng phải theo dõi sát sao và chăm sóc cẩn thận trong suốt quá trình sinh trưởng.

Dựng chòi giữa rẫy, gửi con cho người thân để chăm vườn sầu riêng

Những năm đầu triển khai mô hình, gia đình ông Quỳnh phải trải qua không ít khó khăn. Để tập trung chăm sóc và bảo vệ vườn cây, vợ chồng ông gửi hai con cho người thân ở trung tâm xã, còn mình dựng chòi giữa rẫy để sinh sống, tiện theo dõi từng gốc sầu riêng.

Năm 2020, khu vực này chưa có điện lưới. Mọi sinh hoạt của gia đình chủ yếu dựa vào đèn dầu, trong khi hoạt động sản xuất phải sử dụng máy phát điện. Điều kiện thiếu thốn khiến hành trình phát triển trang trại càng thêm vất vả.

Sau khoảng 4 năm kiên trì đầu tư, những cây sầu riêng đầu tiên bắt đầu cho thu bói. Năm 2023, khu vườn thu hoạch khoảng 15 tấn quả, mang lại lợi nhuận hơn 500 triệu đồng. Đây là thành quả đầu tiên sau nhiều năm gia đình dồn công sức, tiền bạc vào loại cây trồng mới.

Có nguồn thu từ vụ mùa đầu tiên, ông Quỳnh tiếp tục đầu tư 350 triệu đồng để kéo điện về tận rẫy, cải thiện điều kiện sinh hoạt và phục vụ sản xuất.

Hiệu quả kinh tế của mô hình ngày càng rõ nét. Năm 2024, khoảng 1/3 diện tích vườn bước vào giai đoạn thu hoạch, sản lượng đạt 50 tấn, mang về lợi nhuận gần 2 tỷ đồng.

Trong năm 2025 và 2026, với giá bán bình quân khoảng 60.000 đồng/kg, trang trại tiếp tục đem lại khoản lợi nhuận ước tính 2-2,5 tỷ đồng mỗi năm. Từ những diện tích đất từng canh tác kém hiệu quả, ông Quỳnh đã xây dựng được cơ nghiệp đáng kể trên vùng biên giới.

Không chỉ tập trung phát triển kinh tế gia đình, ông còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ người dân địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Năm 2024, ông thành lập Hội quán sầu riêng Rờ Kơi với 60 thành viên, tạo điều kiện để các hộ nông dân trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật canh tác và tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm.

Năm 2026, ông Quỳnh được bình chọn là một trong những “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”. Với ông, thành quả đáng quý không chỉ nằm ở khoản lợi nhuận hàng tỷ đồng mỗi năm mà còn là việc chứng minh cây sầu riêng có thể thích nghi, phát triển trên vùng đất Rờ Kơi, mở ra hướng sản xuất mới cho người dân địa phương.

Chia sẻ với Dân Trí, ông Nguyễn Minh Thuận, Chủ tịch UBND xã Rờ Kơi, cho biết Đăk Tăng hiện là một trong những thôn điển hình về phát triển kinh tế của địa phương. Nhiều hộ dân đã vươn lên có thu nhập hàng tỷ đồng nhờ trồng sầu riêng, trong đó có gia đình ông Bùi Đức Quỳnh.

Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân nâng cao kỹ thuật chăm sóc, xây dựng mã số vùng trồng, hướng đến phát triển sản xuất sầu riêng theo hướng bền vững. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu.

Sầu riêng Việt Nam thu hơn 3,45 tỷ USD sau 9 tháng

Theo thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt hơn 3,45 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ chủ lực, với kim ngạch gần 3,3 tỷ USD, tăng 27,6% so với cùng kỳ. Thị trường này chiếm gần 96% tổng giá trị xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam, cao hơn mức 93,6% ghi nhận trong 9 tháng đầu năm ngoái.

Khoảng cách giữa Trung Quốc và các thị trường còn lại khá lớn. Papua New Guinea đứng thứ hai với kim ngạch 37,68 triệu USD. Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Hong Kong (Trung Quốc) với 36,7 triệu USD, Đài Loan (Trung Quốc) đạt 31,3 triệu USD và Mỹ đạt gần 20,5 triệu USD.

Trong nhóm 10 thị trường xuất khẩu sầu riêng lớn nhất của Việt Nam, Hàn Quốc ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất, đạt 129%, với kim ngạch khoảng 4,2 triệu USD. Ngược lại, Thái Lan là thị trường sụt giảm mạnh nhất khi giá trị xuất khẩu giảm tới 93%, xuống còn 2,4 triệu USD.

Dù một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, kim ngạch xuất khẩu vẫn ở quy mô khiêm tốn so với Trung Quốc. Thực tế này cho thấy hoạt động xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đang phụ thuộc lớn vào thị trường tỷ dân, trong khi khả năng đa dạng hóa thị trường tiêu thụ vẫn còn nhiều dư địa.