Theo khoản 4 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, lao động nữ trong thời gian hành kinh được nghỉ mỗi ngày 30 phút trong thời gian làm việc và vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động. Đây không phải là một ưu đãi tùy thuộc vào chính sách riêng của doanh nghiệp mà là quyền lợi được pháp luật bảo đảm.
Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể hơn về cách thực hiện. Theo đó, số ngày nghỉ trong thời gian hành kinh được hai bên thỏa thuận phù hợp với điều kiện thực tế tại nơi làm việc và nhu cầu của lao động nữ, nhưng tối thiểu là 3 ngày làm việc trong một tháng. Thời điểm nghỉ cụ thể mỗi tháng do người lao động thông báo cho người sử dụng lao động. Thời gian nghỉ được tính vào thời giờ làm việc và không làm giảm tiền lương theo hợp đồng.
Điểm đáng chú ý là người lao động không nhất thiết phải coi 30 phút nghỉ này như một khoảng thời gian “xin phép đặc biệt”. Đây là thời gian nghỉ nằm trong thời giờ làm việc theo quy định. Vì vậy, doanh nghiệp cần có cơ chế phù hợp để người lao động thông báo và sử dụng quyền lợi mà không tạo thêm rào cản hoặc tâm lý e ngại.
Quyền lợi này càng đáng lưu ý trong bối cảnh Chính phủ ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định được ban hành ngày 15/7/2026 và có hiệu lực từ ngày 10/9/2026.
Trong thời gian "đèn đỏ", lao động nữ được nghỉ 30 phút mỗi ngày. Ảnh minh họaTheo quy định mới, người sử dụng lao động có thể bị phạt 10-20 triệu đồng nếu không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong thời gian hành kinh. Mức phạt tương tự được áp dụng với hành vi không cho lao động nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi nghỉ 60 phút mỗi ngày, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác. Với tổ chức, mức phạt tiền được áp dụng gấp đôi mức phạt đối với cá nhân, do đó số tiền có thể lên tới 40 triệu đồng.
Không chỉ dừng ở tiền phạt, doanh nghiệp vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó có việc trả tiền lương tương ứng với thời gian người lao động nữ không được nghỉ theo quy định.
Pháp luật cũng dành nhiều cơ chế bảo vệ khác cho lao động nữ. Chẳng hạn, lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi có quyền nghỉ 60 phút mỗi ngày trong thời gian làm việc để cho con bú, vắt và trữ sữa hoặc nghỉ ngơi, vẫn hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng.
Nghị định 283/2026/NĐ-CP còn quy định chế tài đối với nhiều hành vi xâm phạm quyền lợi của lao động nữ, như sử dụng người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi làm thêm giờ, làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa khi chưa được đồng ý; xử lý kỷ luật người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi; hoặc sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hay nuôi con dưới 12 tháng tuổi trong những trường hợp pháp luật không cho phép.
