Quy hoạch 9 trục động lực là bước ngoặt chiến lược của Thủ đô

Tại Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, thành phố Hà Nội đã công bố định hướng phát triển 9 trục động lực chiến lược, được kỳ vọng trở thành những hành lang tăng trưởng mới, định hình cấu trúc không gian đô thị và kinh tế của thành phố trong nhiều thập kỷ tới.

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, ông Nguyễn Thế Điệp, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội cho rằng, đây là bước đi mang tầm nhìn dài hạn, tạo nền tảng để Thủ đô mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trung tâm của vùng và cả nước.

- Thưa ông, ông đánh giá thế nào về ý nghĩa của định hướng quy hoạch 9 trục động lực đối với tương lai của Thủ đô?

- Việc Hà Nội xác định 9 trục động lực phát triển là một bước đi rất quan trọng trong tư duy quy hoạch đô thị hiện đại. Thành phố đã chủ động xây dựng các hành lang phát triển chiến lược với tầm nhìn dài hạn, thậm chí hàng trăm năm.

Điểm đáng chú ý là các trục động lực không chỉ mang ý nghĩa về giao thông hay kết nối hạ tầng đơn thuần, mà còn là những “xương sống” định hình cấu trúc phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Mỗi trục được gắn với một chức năng riêng, từ logistics, thương mại, công nghiệp công nghệ cao, tài chính, dịch vụ đến văn hóa, du lịch và sinh thái.

Khi các trục này được đầu tư đồng bộ, Hà Nội sẽ có điều kiện hình thành các cực tăng trưởng mới, giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử, đồng thời tạo động lực thu hút nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước. Đây cũng là cơ sở để Thủ đô nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước khẳng định vai trò trung tâm của vùng Thủ đô và khu vực phía Bắc.

Quy hoạch 9 trục động lực sẽ là bước ngoặt chiến lược cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô trong thời gian tới. Ảnh đồ hoạ

- Theo ông, tiềm năng của khu vực này sẽ được phát huy ra sao?

- Trong số các trục động lực được công bố, trục Nhật Tân - Nội Bài và Bắc Thăng Long - Nội Bài được xác định là xương sống của đô thị phía Bắc. Đây là một trong những trục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi gắn trực tiếp với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài - cửa ngõ giao thương lớn nhất của miền Bắc. Nhiều quốc gia trên thế giới đã thành công với mô hình đô thị sân bay, biến khu vực quanh sân bay thành động lực tăng trưởng kinh tế mới.

Nếu được triển khai hiệu quả, trục Nhật Tân - Nội Bài và Bắc Thăng Long - Nội Bài hoàn toàn có thể trở thành biểu tượng của một Hà Nội hiện đại, hội nhập quốc tế, thu hút các tập đoàn lớn, các trung tâm nghiên cứu và dịch vụ chất lượng cao. Đồng thời cũng sẽ tạo điều kiện cân bằng hơn giữa hai bờ sông Hồng, góp phần giảm áp lực dân số và hạ tầng cho khu vực nội thành.

Trục Hồ Tây - Cổ Loa - sân bay Gia Bình mang tính tổng hợp rất cao bởi hội tụ cả yếu tố lịch sử, văn hóa và động lực kinh tế mới. Theo định hướng quy hoạch, dọc tuyến sẽ hình thành các khu đô thị sáng tạo, trung tâm tài chính, công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao. Điều này không chỉ giúp khai thác hiệu quả quỹ đất mà còn tạo sức hút lớn đối với các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Đặc biệt, khi kết nối với các hành lang kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trục này sẽ đóng vai trò cầu nối giữa Thủ đô với các trung tâm kinh tế lớn của miền Bắc. Đây là điều kiện rất thuận lợi để phát triển các ngành kinh tế tri thức, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại.

Hà Nội cũng xác định các trục quốc lộ 5, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và quốc lộ 1, cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ là những hành lang kinh tế quan trọng, bởi có lợi thế kết nối trực tiếp với hệ thống cảng biển quốc tế. Việc nâng cấp và khai thác hiệu quả trục này sẽ giúp Hà Nội tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian kinh tế và nâng cao vai trò đầu mối giao thương của cả nước.

Các trục phía Tây và Tây Nam được định hướng phát triển đô thị sinh thái, khoa học - công nghệ, giáo dục và du lịch vì đây là khu vực có lợi thế rất lớn về quỹ đất, cảnh quan tự nhiên và khả năng phát triển các đô thị mới. Các trục quốc lộ 21B, 21C; quốc lộ 6 - Hà Đông - Xuân Mai; đại lộ Thăng Long - Hồ Tây - Ba Vì; quốc lộ 32 - Tây Thăng Long đều có khả năng kết nối với những không gian phát triển rộng lớn của Hà Nội và các địa phương lân cận.

Điểm đáng chú ý là trong quy hoạch 9 trục động lực này không đặt nặng yếu tố đô thị hóa theo chiều rộng mà hướng đến phát triển các đô thị sinh thái, trung tâm giáo dục, nghiên cứu khoa học, công nghệ cao và du lịch văn hóa. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững trên thế giới.

Thủ đô cần quản lý quy hoạch chặt chẽ, tránh tình trạng phát triển tự phát hoặc đầu cơ đất đai làm méo mó thị trường. Ảnh: Phạm Hùng

- Đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là trục cảnh quan đặc biệt và được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới của Hà Nội. Ông đánh giá như thế nào về vai trò của trục này?

- Đây chính là điểm nhấn nổi bật nhất trong chiến lược phát triển không gian của Hà Nội giai đoạn tới. Trong nhiều năm, sông Hồng vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng vốn có. Trong khi đó, ở nhiều thành phố lớn trên thế giới, các dòng sông trung tâm luôn là tài sản vô giá, vừa tạo bản sắc đô thị vừa thúc đẩy phát triển kinh tế.

Khi được quy hoạch thành đại lộ cảnh quan trung tâm, sông Hồng sẽ trở thành không gian xanh chiến lược của Thủ đô. Dọc hai bờ sông có thể phát triển các trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ và du lịch. Điều quan trọng hơn là trục sông Hồng sẽ góp phần tái cấu trúc không gian đô thị Hà Nội theo hướng hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa đặc trưng. Đây sẽ là nơi hội tụ giữa yếu tố lịch sử, cảnh quan thiên nhiên và các hoạt động kinh tế mới.

- Theo ông, đâu là những yếu tố quyết định để 9 trục động lực phát triển có thể hiện thực hóa hiệu quả trong thời gian tới?

- Quy hoạch chỉ thực sự có giá trị khi được triển khai bằng các chương trình hành động cụ thể. Vì vậy, Hà Nội cần tập trung vào ba nhóm giải pháp lớn. Thứ nhất, là đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm các trục động lực được kết nối thông suốt với các khu vực phát triển trọng điểm. Thứ hai, là hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư, đặc biệt là các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghệ cao, tài chính, logistics, thương mại và dịch vụ. Thứ ba, là quản lý quy hoạch chặt chẽ, tránh tình trạng phát triển tự phát hoặc đầu cơ đất đai làm méo mó thị trường.

- Trân trọng cảm ơn ông!