Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 138/2026/TT-BTC quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và quốc tế.
Cụ thể, thông tư mới quy định chi tiết các khâu từ đăng ký, lưu ký, thực hiện quyền, chuyển quyền sở hữu đến thanh toán giao dịch. Đồng thời, văn bản cũng hướng dẫn rõ chế độ công bố thông tin, báo cáo và cơ chế chia sẻ dữ liệu về các hoạt động chào bán này.
Về khâu tổ chức giao dịch, các đơn vị có trách nhiệm phải xác định rõ tư cách nhà đầu tư tham gia mua, giao dịch và chuyển nhượng theo đúng quy định tại khoản 3 Điều 9 của Nghị định 200/2026/NĐ-CP.
Điều này nhằm đảm bảo nhà đầu tư thuộc đúng đối tượng được phép giao dịch trước khi thành viên giao dịch nhập lệnh vào hệ thống, ngoại trừ những trường hợp thực hiện theo bản án, quyết định của tòa án, trọng tài hoặc thừa kế hợp pháp.
Quy định mới về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻĐể tham gia thị trường, nhà đầu tư bắt buộc phải mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại các thành viên giao dịch. Đặc biệt, đối với các nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp, họ phải ký văn bản xác nhận theo quy định tại điểm d khoản 4 Điều 9 Nghị định số 200/2026/NĐ-CP trước khi tiến hành mua trái phiếu.
Trong trường hợp nhà đầu tư đã có sẵn tài khoản giao dịch chứng khoán cơ sở, họ hoàn toàn có thể sử dụng chính tài khoản này để giao dịch trái phiếu riêng lẻ. Nếu tài khoản lưu ký mở tại ngân hàng còn tài khoản giao dịch mở tại công ty chứng khoán, nhà đầu tư vẫn được đặt lệnh bình thường. Lệnh này sẽ được công ty chứng khoán thực hiện ngay khi có xác nhận chấp nhận yêu cầu thanh toán từ ngân hàng lưu ký.
Các thành viên giao dịch có nghĩa vụ thống nhất và công khai mọi hình thức tiếp nhận, xử lý giao dịch tại trụ sở chính cũng như các chi nhánh, phòng giao dịch. Ngay sau khi hoàn tất, kết quả giao dịch phải được thông báo đến tay khách hàng theo đúng hình thức đã thỏa thuận ban đầu. Ngoài ra, định kỳ hàng tháng hoặc khi có yêu cầu đột xuất, thành viên giao dịch phải gửi sao kê chi tiết tài khoản tiền và trái phiếu cho khách hàng.
Một nguyên tắc quan trọng là thành viên giao dịch phải luôn ưu tiên thực hiện lệnh cho khách hàng trước lệnh tự doanh của mình với mức giá tốt nhất có thể. Mức giá này được hiểu là giá đúng theo yêu cầu của khách hoặc thậm chí diễn biến tốt hơn mức kỳ vọng đó.
Sau khi các giao dịch được xác lập thành công, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ chịu trách nhiệm cung cấp thông tin kết quả cho Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. Bước này nhằm phục vụ trực tiếp cho quá trình hoàn tất thanh toán giao dịch trái phiếu sau đó.
Đối với loại hình giao dịch, thông tư quy định rõ đây là các giao dịch mua bán thông thường. Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ áp dụng phương thức giao dịch thỏa thuận trên hệ thống, dựa trên nguyên tắc các bên tham gia tự bàn bạc và thống nhất nội dung. Lệnh chỉ được xác lập khi một bên nhập thông tin vào hệ thống và bên còn lại có động thái xác nhận đối ứng.
Các phương thức thỏa thuận được triển khai dưới hai hình thức chính gồm thỏa thuận điện tử và thỏa thuận thông thường.
Đối với thỏa thuận điện tử, thành viên giao dịch sẽ nhập lệnh chào mua hoặc bán với cam kết chắc chắn, hoặc chọn các lệnh đối ứng phù hợp đã có sẵn trên hệ thống để khớp lệnh.
Trong khi đó, với hình thức thỏa thuận thông thường, bên mua và bên bán sẽ tự chốt các điều kiện với nhau từ trước, sau đó mới báo cáo kết quả vào hệ thống để ghi nhận.
Để đảm bảo tính minh bạch, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam sẽ ban hành Quy chế nghiệp vụ riêng nhằm giám sát chặt chẽ các hoạt động này trên hệ thống theo khoản 2 Điều 40 Nghị định số 200/2026/NĐ-CP.
Thông tư số 138/2026/TT-BTC sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026.
