Sáng 21/11, với đại đa số đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định về yêu cầu năng lực của tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn môi trường có hiệu lực từ ngày 1/1/2028.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là bổ sung nguyên tắc thiết lập và quản lý vùng phát thải thấp, trong đó ưu tiên kiểm soát phương tiện phát thải cao, phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Vùng phát thải thấp được xác định là khu vực thiết lập để áp dụng các biện pháp giảm phát thải, chủ yếu từ phương tiện giao thông, nhằm cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Quốc hội chốt ưu tiên kiểm soát xe xăng, dầu tại vùng phát thải thấp (Ảnh: Hữu Thắng).
Theo quy định được bổ sung tại Điều 65, việc thiết lập và quản lý vùng phát thải thấp phải phù hợp với yêu cầu bảo vệ chất lượng môi trường không khí và sức khỏe cộng đồng.
Vùng phát thải thấp được xác định là khu vực thiết lập để áp dụng các biện pháp giảm phát thải, chủ yếu từ phương tiện giao thông, nhằm cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Luật quy định một trong những nguyên tắc quản lý khu vực này là "ưu tiên kiểm soát phương tiện phát thải cao, phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch". Như vậy, xe sử dụng xăng, dầu thuộc nhóm phương tiện được ưu tiên kiểm soát khi áp dụng các biện pháp quản lý phát thải tại những khu vực này.
Tuy nhiên, quy định trên xác lập nguyên tắc quản lý, chưa ấn định biện pháp hạn chế lưu thông cụ thể đối với từng loại phương tiện. Việc quản lý phát thải trong vùng phát thải thấp sẽ được thực hiện theo các tiêu chí và biện pháp do Chính phủ quy định.
Bên cạnh yêu cầu kiểm soát phương tiện, luật cũng đặt ra các điều kiện đối với việc thiết lập vùng phát thải thấp. Theo đó, khu vực được lựa chọn phải phù hợp với quy hoạch đô thị, tổ chức giao thông và khả năng đáp ứng của hệ thống giao thông công cộng.
Quá trình triển khai phải có lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khả thi, công khai, minh bạch, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống nhân dân.
Luật còn yêu cầu việc quản lý vùng phát thải thấp gắn với phát triển giao thông công cộng, hạ tầng kỹ thuật phục vụ giao thông phát thải thấp, sử dụng năng lượng sạch và các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện.
Về thẩm quyền, luật quy định UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện thực tế của địa phương để trình HĐND cùng cấp quyết định thiết lập vùng phát thải thấp trên địa bàn, cũng như các biện pháp quản lý phát thải trong khu vực này.
Quy định này cho phép việc thiết lập vùng phát thải thấp được xem xét trên cơ sở điều kiện cụ thể của từng địa phương, thay vì ấn định một phạm vi áp dụng chung trong luật.
Đối với đô thị loại đặc biệt và đô thị loại I, UBND cấp tỉnh còn có trách nhiệm thực hiện các giải pháp phân luồng giao thông, kiểm soát ô nhiễm môi trường nhằm hạn chế ô nhiễm không khí.
Cùng với việc trao thẩm quyền cho địa phương, luật giao Chính phủ quy định tiêu chí thiết lập và biện pháp quản lý phát thải trong vùng phát thải thấp.
Chính phủ cũng được giao quy định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích phát triển phương tiện giao thông công cộng và phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo, có mức tiêu hao nhiên liệu thấp, phát thải thấp hoặc không phát thải.
Đáng chú ý, chính sách chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch và phương tiện gây ô nhiễm môi trường cũng thuộc nội dung Chính phủ phải quy định.